Otto groot, Otto klein – Tom Schamp
Door | 20/07/2014 – 22:15 | Geen reacties

Zoals de titel al doet vermoeden, focust illustrator Tom Schamp in zijn nieuwe prentenboek op tegenstellingen. Het zijn er 101, zo meldt de voorflap, maar volgens mij lijkt dat een te geringe schatting. Het kleurrijke …

Lees het volledige verhaal »
Boeken

Nieuwe en minder nieuwe kinderboeken, warm aanbevolen (of net niet).

Nieuws

Het reilen en zeilen in de wereld van het kinderboek en de leesbevordering.

Ons gedacht

Onze mening over wat er gebeurt in de kinderboekenwereld, genuanceerd én ongezouten.

Elders gelezen

Lezenswaardige artikelen, opmerkelijke websites, kortom: alles wat u gezien moet hebben.

Extra

Wedstrijden, oproepen, leuke wetenswaardigheden, en meer ditjes en datjes.

Boeken, Ons gedacht, Uitgelezen, Warmmaker »

Humor en spanning in het prentenboek
Door | 18/06/2014 – 16:06 | Geen reacties

Humor en spanning blijven – naast herkenbaarheid en mogelijkheid tot identificatie – voor kinderen belangrijk criteria bij het beoordelen van een boek.  Drie recent gepubliceerde prentenboeken zetten elk op hun manier sterk op humor en spannende wendingen in, zowel in woord als beeld. Een kritische lezing biedt interessante inzichten in de gebruikte technieken om komische scènes en spanning te creëren en laat toe hun efficiëntie te vergelijken.

‘Hoe je een wollige mammoet moet wassen in tien lessen’ – alleen al de ronkende titel in combinatie met de wat beduusd kijkende mammoet op de voorflap, ontlokken een glimlach. In dit absurde prentenboek probeert een bijdehante kleuter haar wollige mammoet in tien stappen een bad te geven. Haar daadkracht en vastberadenheid staan in schril contrast met de wat oenig kijkende, verwonderde mammoet, wat tot humoristische passages leidt. In ‘Sssht! We hebben een plan’ proberen vier fantasiefiguurtjes een felgekleurd vogeltje te vangen. Het jongste figuurtje heeft als antagonist echter meer sympathie voor de ‘underdog’ en schopt de plannen danig in de war.  ‘Magnus en de kakado’ zet aanvankelijk sterker op herkenbaarheid in: protagonist Magnus produceert op het toilet een ‘grote kakado’. Dan mag z’n familie de kakado nog zo trots bewonderen, alvorens Magnus een blik kan werpen, heeft papa ‘m al doorgespoeld. Vervolgens ontspint zich ook hier een fantasierijk verhaal, waarbij de hele familie het lot van de kakado fingeert.

Een keur aan onverwachte, vaak fantasievolle wendingen zorgt voor voldoende afwisseling in de verhaallijn en biedt voldoende kansen tot humor. In ‘Hoe je een wollige mammoet moet wassen’ zorgt het contrast tussen de eerder droge opsomming van de tien regels bij het baden en de speelse illustraties voor humor. Luidt les één ‘Vul het bad’, dan tonen de prenten dat dit geen sinecure is als de mammoet toevallig dorstheeft. Grappig detail is de gezapig drinkende mammoet, die water slurpt door een rietje. Diezelfde mammoet in de badkuip krijgen is het volgende struikelblok. Zo ontspint zich les na les een bijzonder levendig verhaal, waarin tekst en illustraties elkaar aanvullen en verrijken. Ook in Haughtons prentenboek gaan tekst en illustraties een geslaagde alliantie aan, en tonen hoe diverse pogingen van de drie klunzige vogelvangers tot mislukken gedoemd zijn.  Echt vernieuwend is het allemaal niet, maar de grappige uitwerking zorgt voor een geslaagd verhaal. In Magnus’ historie volgen de humoristische scènes elkaar in sneltempo op, en zijn ze verbonden met het lot van de kakado. Wordt hij in Afrika door een luipaard opgejaagd? Of in China door een reuzenpanda achternagezeten? Sebastiaan Van Doninck weet de kakado met verve tot een aandoenlijk figuurtje te verbeelden. Het resulteert in een geslaagde personificatie, en dat is geen evidente opgave.

De illustraties in ‘Hoe je een wollige mammoet moet wassen in tien lessen’ maken gebruik van een maximale expressie. De mammoet wordt als een wat goedmoedige kolos afgebeeld, waarbij vooral z’n ogen – hoewel slechts twee stipjes – een keur aan gemoedstoestanden verbeelden, zoals ontreddering wanneer hij in een hijskraan bungelt of verrassing bij het ontdekken van een taartje. Ook in ‘Sssht! We hebben een plan’ vallen de opvallend grote ogen van de vier fantasiefiguurtjes op. Net zoals bij de mammoet beelden ze tal van emoties uit. Sebastiaan Van Doninck gaat in ‘Magnus en de kakado’ nog een stap verder, en laat zijn illustraties met de verhaallijn mee evolueren: realistisch als Magnus op het potje gaat, fantasievol als de kakado onderwerp wordt van een fictief relaas. Magnus overtuigt net als in het vorige boek ‘Magnus kan niet slapen’ als ontwapenende protagonist, met een groot hoofd en ver uitstaande ogen. Kim Crabeels is duidelijk gegroeid in het schrijven van een coherent verhaal, maar aan stilistische capaciteiten ontbreekt het nog steeds. Het haperend rijm staat vlot voorlezen meermaals in de weg:

‘Magnus blinkt van trots. Twee billen glimmen mee.

Ze staren fier het water in van de GROTEWEECEE.’

‘De deur van de GROTEWEECEE zit veilig in het slot.

Daarbinnen blinkt Magnus van trots.

Want kijk eens in zijn pot.’

 

Michelle Robinson en Kate Hindley werken gestaag naar een apotheose toe, die ze subtiel aankondigen. De boodschap dat een mammoet absoluut geen shampoo in z’n ogen mag krijgen is veelzeggend en biedt een potentieel verrassende wending. Die kans grijpen auteur en illustrator echter niet; hun keuze voor een wat geforceerd, suikerzoet einde sluit te sterk bij de traditie van het ‘happy end’ aan, en vormt het enige minpuntje van dit opvallende prentenboek. Ook in ‘Magnus en de kakado’ stelt het einde wat teleur: Magnus’ plan om een tweede kakado wel te kunnen aanschouwen, wordt snel afgehaspeld en levert evenmin een geslaagde apotheose op. Chris Haughton integreert daarentegen via een cyclische opbouw een veel sterker einde: nadat ook de ultieme poging mislukt, richt het viertal z’n pijlen op een volgend slachtoffer. Het vormt voor kleuters een interessante wending om dit verhaaltje zelf aan te vullen.

 

Een ongewone verhaallijn, kunstig opgebouwde spanningsboog, een sterke alliantie tussen woord en beeld, een maximale expressie, contrastwerking en een verrassende apotheose dragen duidelijk bij tot humoristische scènes en een al dan niet strak opgebouwde spanningsboog. Chris Haughton overtuigt met ‘Sssht! We hebben een plan’ het sterkst, maar ook de twee andere prentenboeken zijn de moeite waard om te ontdekken.

 

 

Jürgen Peeters

Michelle Robinson & Kate Hindley, Hoe je een wollige mammoet moet wassen in tien lessen. Vert.

Imme Dros. Amsterdam/Antwerpen: Querido, 2014.

Chris Haughton, Ssst! We hebben een plan. Vert. J.H. Gever. Haarlem: Gottmer, 2014.

Kim Crabeels & Sebastiaan Van Doninck, Magnus en de kakado. Tielt: Lannoo, 2014.

Gelezen in de maand mei (door Stefan)
Door | 13/06/2014 – 17:12 | Eén reactie
Gelezen in de maand mei (door Stefan)

De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine (Ransom Riggs) – 12+  
De vijftienjarige Jacob heeft een bijzondere band met zijn grootvader Abraham. Niet dat hij diens bizarre praatjes over zijn vrienden uit zijn verleden en over …

Lees meer »
Kat met hoofdletter K / Siska Goeminne & Sebastiaan Van Doninck
Door | 31/05/2014 – 12:29 | Geen reacties
Kat met hoofdletter K / Siska Goeminne & Sebastiaan Van Doninck

‘Kat met hoofdletter K’, het resultaat van de samenwerking tussen Siska Goeminne en Sebastiaan Van Doninck, presenteert zich als een prachtig gestileerde buitenformaat prentenboek.
Goeminne verleent een speelse, zij het weinig originele twist aan de oorspronkelijke …

Lees meer »
Bunkerdagboek / Kevin Brooks
Door | 26/05/2014 – 23:08 | Eén reactie
Bunkerdagboek / Kevin Brooks

Met opmerkelijke adolescentenromans als Lucas, Het dodenpad en Dood aan God schreef Kevin Brooks zich meteen in de kijker. In een literaire, maar toch toegankelijke stijl besteedt de Britse auteur aandacht aan de schaduwzijden van …

Lees meer »
De wondertuin / Gerda Dendooven
Door | 17/05/2014 – 17:24 | Geen reacties
De wondertuin / Gerda Dendooven

Voor haar nieuwe prentenboek ‘De wondertuin’ liet Gerda Dendooven zich inspireren door ‘De stukgedanste schoentjes’, een sprookje van de gebroeders Grimm.
De koning in dit verhaal is bijzonder fier op z’n twaalf dochters; maar de zogenaamd …

Lees meer »
Gelezen in de maand april / door Jürgen
Door | 08/05/2014 – 09:43 | Geen reacties
Gelezen in de maand april / door Jürgen

Vogel en Beer – Ann James (Van Goor) 3+
Op zijn ‘beerjaardag’ gaat Beer samen met Vogel picknicken aan zee. De dynamische interactie tussen de aandoenlijk geportretteerde dierenfiguurtjes krijgt sterk gestalte en vormt de aanzet tot …

Lees meer »
En de winnaars van de KJV zijn…
Door | 04/05/2014 – 17:08 | Geen reacties
En de winnaars van de KJV zijn…

Zopas maakte de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen tijdens het lezersfeest in Turnhout bekend welke zes boeken ze dit jaar bekroont. De Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen  is een lezersjury van  kinderen en jongeren tussen 4 en …

Lees meer »
Honderd uur nacht / Anna Woltz
Door | 23/04/2014 – 12:42 | Geen reacties
Honderd uur nacht / Anna Woltz

Ieder jaar verschijnen er wel een paar jeugdboeken die het resultaat zijn van een ‘spannende’ ervaring tijdens de vakantie van de auteur. De fascinatie voor een lokale anekdote of – al dan niet historische – …

Lees meer »
Kom niet dichterbij – Erna Sassen
Door | 15/04/2014 – 17:49 | Geen reacties
Kom niet dichterbij – Erna Sassen

Net zoals in ‘Dit is geen dagboek’ schrijft Erna Sassen opnieuw over kwetsbare adolescenten voor wie het leven geen vanzelfsprekendheid is. Reva, de jongere zus van protagoniste Marjolijn, is een even boeiend als complex karakter: …

Lees meer »
Lente in de jeugdliteratuur
Door | 10/04/2014 – 20:45 | Geen reacties
Lente in de jeugdliteratuur

Onder een stralende zon genieten van een rustgevende magnolia-wandeling in de plantentuin van Meise: voor mij de best denkbare manier om de lente definitief in te zetten. En vervolgens grasduinen in het voorjaarsaanbod, met specifieke …

Lees meer »
Gelezen in de maand maart – door Stefan
Door | 07/04/2014 – 23:10 | Geen reacties
Gelezen in de maand maart – door Stefan

Magnus en de kakado (Kim Crabeels en Sebastiaan Van Doninck) – 3+  
Wanneer heb jij je voor het laatst afgevraagd wat er met je ontlasting gebeurt? Het is wel zo ’n vraag die jonge kinderen …

Lees meer »
Gelezen in de maand maart – door Jürgen
Door | 01/04/2014 – 22:24 | Geen reacties
Gelezen in de maand maart – door Jürgen

Ik jaag op killers – Barry Lyga (De Boekerij)  15+
‘Het was een mooie dag. Het was een mooi weiland. Op dat lijk na.’ Met dit intrigerende verhaalbegin zet de Amerikaanse auteur Barry Lyga meteen de …

Lees meer »
De jongen die met piranha’s zwom / David Almond
Door | 26/03/2014 – 21:24 | Geen reacties
De jongen die met piranha’s zwom / David Almond

De Engelse schrijver David Almond verwierf met zijn kwalitatief hoogstaand oeuvre een geheel eigen plaats in de kinder- en jeugdliteratuur. In 2010 werd hij bv. bekroond met de ‘Hans Christian Andersen Award’. Hoewel aan zijn …

Lees meer »