Vraagteken bij Gouden Uil-dieptepunt
Was 2007 qua kinderboekenproductie een historisch dieptepunt?
Of is de werkelijkheid genuanceerder?
Aan de vooravond van de alvast veelbesproken uitreiking van de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs komt de redactie van het blad Leesgoed op haar weblog naar buiten met een lijst van twaalf titels uit 2007 die ‘een vraagteken [plaatsen] bij het (volgens de Gouden Uil-jury) “historische dieptepunt” van de jeugdliteratuur in de Lage Landen’ en die niet te vinden waren op long- of shortlist: ‘Kenden de uitgeverijen het adres van de juryleden niet? Hadden de juryleden zoveel andere kopzorgen, dat hun lees-taak erbij inschoot? Stookten hun huisgenoten vele titels op, om zo de impact van stijgende brandstofprijzen niet te voelen op het maandbudget? We hebben er het raden naar.’
Lees meer op http://www.leesgoedplus.nl/leesgoed/weblogs/de%20redactie%20blogt%21/811.html .
29 maart 2008 om 14:23 :
dankjewel!
29 maart 2008 om 15:50 :
Mooi lijstje!
29 maart 2008 om 18:14 :
Ja hoor, bij “Leesgoed +” staat een mooi lijstje. Weet je, als ik die Gouden Uil nominaties zie, vraag ik me altijd af wat voor criteria er gebruikt worden. Zo was ik, toen “De arkvaarders” van Anne Provoost verscheen, stellig overtuigd dat ze de Gouden Uil zou kunnen winnen. Prachtig boek, in elk opzicht, maar ze haalde ocharme niet eens de longlist, geloof ik… Tja.
29 maart 2008 om 21:53 :
Wie heeft de Uil uiteindelijk gewonnen? Ik schakelde te laat in en viel middenin de Grotemensenliteratuur. Voor de uitslag van de Jeugdliteratuurprijs had ik niet meer hoeven inschakelen – de winnaar van de Literatuurprijs werd gehuldigd als ware hij de enige winnaar van de avond, in de tweede helft kon zelfs het noemen van de Jeugd-winnaar er nog niet af…
29 maart 2008 om 22:18 :
Ja, het stukje over de kinderboekenprijs was snel afgehaspeld. Erg jammer.
Ondertussen heb ik een berichtje geplaatst, misschien heb je het al gezien: de Uil is voor Linus. En daar ben ik dan weer erg blij mee…
31 maart 2008 om 10:40 :
Je kan discussiëren over de manier waarop Jelle van Riet haar mening de wereld heeft ingeschoten, maar ze heeft op die manier wel de media gehaald en haar punt blijft hoe dan ook overeind staan: er verschijnen heel veel boeken van een ontzettend laag niveau.
Als jeugdbibliothecaris passeren maandelijks ook alle nieuwe kinder- en jeugdboeken op mijn bureau. En het moet gezegd: meer dan 90 percent daarvan is pure rommel die ik geen kind zou willen aandoen. Taalkundig bijzonder arm. Nauwelijks een boeiende verhaallijn. Nauwelijks karakterschetsen. Voorspelbaar. Clichés. Pure massalectuur waarbij je enkel kan slikken zonder te moeten kauwen.
Voor mij is dat bijzonder frustrerend. Ik moet maandelijks een flink aantal nieuwe titels op de rekken plaatsen. De goede boeken heb ik snel uitgekozen, maar omdat ik dan nog lang niet aan mijn vooropgesteld aantal zit, moet ik ook een heleboel kaf uitkiezen. Jammer, want door die grote hoeveelheid slechte boeken komen mijn lezers nauwelijks aan de goede boeken toe. Begrijpen jullie de pijn die ik elke maand voel als ik mijn selectie moet maken?
En dat is volgens mij ook het punt van Jelle van Riet. Wie zou er iets tegen pulpliteratuur hebben als die niet gelezen wordt? Niemand toch? Maar helaas is dat niet zo. Dat soort lectuur is zo overvloedig op de markt aanwezig dat het de echte hoogstaande jeugdliteratuur volledig verdringt. Daarbij komt nog dat iemand als Marc de Bel of Mark Thijsmans ontzettend veel media-aandacht krijgt (Geronimo Stilton mag je daar nu ook gerust aan toevoegen). ‘Echte’ schrijvers kunnen daar alleen maar van dromen.
En nu mag je Jelle van Riet bijzonder onsympathiek vinden, zij heeft met haar standpunt tenminste ook eens de media gehaald. Eindelijk heeft zij verdorie ook eens kunnen vertellen dat er nog – weliswaar een kleinere groep – goede boeken bestaan. Dat moet je haar nageven.
En de uitspraak dat ze het zelf beter zou doen dan de grote groep pulpauteurs is natuurlijk maar bij wijze van spreken. Alhoewel, het is misschien nog waar ook…
31 maart 2008 om 11:15 :
O Stefan, ik ben het met je eens dat er enorm veel rommel verschijnt, en ik vind het goed dat dat regelmatig ook gehekeld wordt. Ik zet wél – en met mij de redactie van Leesgoed – vraagtekens bij het historisch dieptepunt. En ik frons helemaal de wenkbrauwen bij de boodschap dat er ‘als bij wonder’ nog vijf bijzondere boeken zijn gevonden. Want net zoals ik in goede literatuur veel tussen de regels lees, lees ik ook wat dit impliceert over de andere boeken. En dat klopt gewoon niet. Er zijn er heus wel meer goeie geweest afgelopen jaar.
En ja, ik heb het wél moeilijk met de manier waarop deze boodschap de wereld is in gestuurd. Ik heb in al die jaren al veel juryrapporten zien passeren, soms lovend, soms bijtend, scherp, sarcastisch, maar het dédain van dit juryrapport sloeg alles. Dat heb ik nooit eerder gezien – hoewel er al veel kritische en kundige jury’s zijn geweest. (Ik schreef daar eerder al over op mijn eigen weblog (Aangetekend). ) Pijnlijk detail: een juryrapport dat de kwaliteit van de productie en het ontbreken van goede redactie hekelt, was misschien beter toch even nagelezen…
Je schrijft: ‘Zij heeft tenminste ook eens de media gehaald’. Inderdaad. En naar de stijl van het juryrapport te oordelen was het daar ook om te doen. Jelle van Riet heeft de media gehaald. Je schrijft ook dat ze eindelijk heeft kunnen vertellen dat er ook goeie boeken bestaan. Dát ben ik niet met je eens. Hoeveel van de ruimte en tijd die ze in de media heeft gehaald, is naar die mooie boeken gegaan? En hoeveel naar de arrogante boodschap over ‘de rest’?
Zet daar het juryrapport van de Woutertje Pieterse Prijs, toch ook een kritische literaire kinderboekenprijs, eens naast. Wat een wereld van verschil.
Vandaag schrijft Mark Cloostermans in De Standaard: ‘De grote literaire prijzen zijn inderdaad circussen van ijdelheid aan het worden, die helemaal draaien rond de statements van jury’s.’ Inderdaad.
31 maart 2008 om 13:09 :
Hoi Stefan,
Inderdaad, er is veel pulp.
Maar over heel veel boeken zijn de meningen simpelweg verdeeld.
Kijk nu alleen al naar de boeken van Marc Tijsmans. De redactie had, wat mij betreft, een stuk zorgvuldiger mogen zijn, maar toch hou ik erg van zijn verhalen! Prettig gespannen wacht ik op het vervolg van Wiet Waterlanders.
Dit vergelijken met een Marc de Bel ergert mij dan weer.
Na een leuk debuut (Het ei van oom Trotter) vind ik zijn boeken steeds slechter worden. Je ziet het, zoveel meningen als er mensen zijn…
Groetjes,
Joke
2 april 2008 om 18:29 :
Hoi Joke! Ja hoor, ik vind de boeken van Mark Tijsmans ook heel goed, en ik kijk inderdaad ook uit naar het vervolg op “De Kleine Caroluscode”. Boeken van Marc de Bel (waarom wordt Mark Tijsmans met hem vergeleken, vraag ik me af…) die ik (nog steeds, eigenlijk) leuk vind? De monsters van Frankenzwein, Het oomtrotter ei (:-)), Soezie Boebie, en de Zusjes Kriegel. Verder vind ik ze maar niets. Te vergezochte vergelijkingen, steeds weer, en overdrijvingen die nergens op slaan. Maar goed!
Groetjes!
3 april 2008 om 08:21 :
Stefan en anderen,
Laten we niet vergeten dat kinderen er een heel andere mening op na kunnen houden dan ons. Het zou niet goed zijn, mocht iedereen van Mark De Bel of Mark Tijsmans houden. Het zou ook niet goed zijn, mocht niemand ervan houden. Ik vind het vooral belangrijk dat kinderen hun eigen mening en smaak kunnen ontwikkelen met behulp van het bibliotheekaanbod. Wie zijn wij om dat te bepalen…
3 april 2008 om 08:43 :
Dag Nathalie,
Kinderen hebben inderdaad een vaak uitgesproken smaak, en daar is niks mis mee.
Wat ik in mijn boekhandel wél vaak zie gebeuren (en dat vind ik erg jammer) is dat kinderen die eerste voorkeur teveel koesteren. Ouders, grootouders gaan daar zover in mee, dat alles van een auteur op een verhoogje wordt gezet, en aan de rest komen ze niet meer toe.
Vijf jaar lang Marc De Bel, en dan vallen ze stil.
Of, zoals ik nu nog vaker zie, Geronimo Stilton. Ze hebben ALLE Stiltons gelezen. En dan gaan ze op zoek naar een boek ‘zoals Stilton’. Dat vinden ze niet (da’s dan hun mening:))
Dat vind ik persoonlijk een enorme gemiste kans.
Kinderen, van bij het begin, stimuleren in hun zoektocht naar af en toe een zeer vlot leesbaar maar ANDER boek, kan wonderen doen.
Af en toe een baggerboekje lezen, kan bevrijdend en ontspannend werken, hoor, absoluut. Maar in Woeste Willem is het mijn taak (en ja, ik voel het een beetje als een roeping) om kinderen toch wat groeipotentieel te laten zien.
Groetjes,
Joke
3 april 2008 om 20:28 :
Applaus voor Joke!:-). Dat is iets wat ik mijn familieleden ook vertel, als ze vragen waar ik mee bezig ben, en meestal kijken ze dan bewonderend.
4 april 2008 om 14:49 :
Joke,
Ik deel je mening helemaal hoor. Waar ik vooral op doelde is dat je het aanbod in de bib niet mag beperken tot enkel ‘de goede’. Daarom dat een Stilton gewoon tussen de andere boeken staat, hopelijk zien ze in hun zoektocht ook nog een ander leuk (beter?) boek.
Nathalie
4 april 2008 om 16:56 :
@Nathalie: Ik volg jou ook hoor. En wel ook helemaal. Maar denk je niet, dat wanneer je met een kind naar de bib gaat, het goed is dat een helpende volwassene meegaat om ook eens “de andere” boeken te helpen vinden?
5 april 2008 om 12:43 :
Als je met de klas naar de bib gaat, krijg je soms de opmerking: “Ik vind geen boek.Of Er is geen enkel boek.” En dat waar je massa’s boeken ziet staan.
Op dat moment is het belangrijk dat je de tijd neemt om naar hen te luisteren. Te weten komen welk boek ze leuk vonden is dan een hulpmiddel voor jezelf om hen een ander boek te laten vinden.
Houden ze van spanning of liever niet, humor, vriendschap …. dan kan je samen met hen op zoek gaan naar boek dat in dezelfde lijn ligt. Als je dat bij elk bezoek doet, krijg je telkens een groepje dat met je meestapt om te zien welke je aanraders zijn.
Kinderen die de boeken al lazen en enthousiast zijn zorgen ook voor overtuigende argumenten.
Soms is het samen met hen op zoek gaan al voldoende voor hen om zelf iets te vinden.
8 april 2008 om 09:29 :
@ Katrien: Ik vind dat die volwassen begeleiding zeker nodig is. Ik ben toch van plan om later gezellig met mijn kinderen naar de bib te gaan (wanneer ik zel niet moet werken LOL) en hen die hulp te bieden.
@ Caroline & Katrien: Heel jammer vind ik het wanneer kinderen tijdens een klasuitlening de bib binnenkomen en te horen krijgen dat ze ‘precies 5 minuten hebben om een boek te zoeken’ en dat de leerkracht dan in de gang een beetje blijft schreeuwen in plaats van de kinderen te wijzen op leuke boeken, of in elk geval beschikbaar te zijn voor hen.
8 april 2008 om 10:28 :
@ Caroline: ik vind het heel knap wat je doet met de kinderen, in de bib en daarbuiten, chapeau! Ik wens elk kind zo’n fijne leerkracht toe!
@ Nathalie: Dit is heel herkenbaar voor me. In één van de bibliotheken waar ik vaak kom, is het zwembad naast de deur. Voor of na het zwemmen krijgen de kinderen exact twee minuten om een boek uit te kiezen (terwijl buiten de bus al staat te grommen…). Ze rennen letterlijk naar een rek, rukken er een boek uit, schuiven nog even aan de balie aan en ze zijn alweer weg voor je er erg in hebt. Verder krijgen ze vooral berispingen: van de leerkracht omdat ze zich moeten reppen, of omdat ze hun boek op de bus hebben laten liggen, of omdat ze kennelijk het zwarte schaap van de groep zijn en altijd berispt worden, al is het maar voor de manier waarop ze kijken (echt meegemaakt) en van de bibliotheekbedienden omdat ze van de rekken een rommeltje maken (ik vraag me wel af wanneer…). Als dat de ervaringen zijn die een kind tot lezen en tot later bibliotheekbezoek moeten aanzetten, nou dan geloof ik niet dat de opzet geslaagd is. Sorry voor al de leerkrachten en bibliotheekbedienden die het wel goed menen en goed doen, maar dit moest me toch even van het hart. Ik waardeer de inspanningen van de mensen met een hart voor boeken en voor kinderen heel erg en hoop dat ze vooral zo voort blijven doen, in het belang van ons aller kinderen. En van de boeken natuurlijk!