Boeken

Nieuwe en minder nieuwe kinderboeken, warm aanbevolen (of net niet).

Nieuws

Het reilen en zeilen in de wereld van het kinderboek en de leesbevordering.

Ons gedacht

Onze mening over wat er gebeurt in de kinderboekenwereld, genuanceerd én ongezouten.

Elders gelezen

Lezenswaardige artikelen, opmerkelijke websites, kortom: alles wat u gezien moet hebben.

Extra

Wedstrijden, oproepen, leuke wetenswaardigheden, en meer ditjes en datjes.

Home » Ons gedacht

Om op te vreten

Door op 14/04/2008 – 21:424 reacties

kindervlees.jpg

‘Er was eens een vrouw die zo slecht was, dat ze ervan droomde een kind op te eten’: zo begint Ik ruik kindervlees van Valérie Dayre en Wolf Erlbruch. Een openingszin die kan tellen.
Het blijft niet bij dromen: de vrouw gaat op zoek naar het allerlekkerste kind, maar geen enkel kind is perfect genoeg. Tot ze ‘uitgeput, wankelend van de honger’ naar huis terugkeert en daar ‘het mooiste mannetje’ treft: ‘Het ventje was om op te vreten. En dat deed ze dan ook.’ Pas later dringt het tot haar door dat het haar eigen zoontje was, haar kereltje. Anders dan in de bekende kinderversies van de klassieke sprookjes volgt er geen kunstgreep, geen deus ex machina om het vreselijke voorval op wonderbaarlijke wijze ongedaan te maken. Het ventje is en blijft opgegeten, er is geen sprankeltje hoop of troost, alleen een allesoverheersend gevoel van verlatenheid:

‘Nee, gehuild heeft ze niet. Maar nog altijd hoor je haar bittere klacht die door de straten zweeft en geen enkel huis overslaat.
“Een hummeltje. Een hummeltje, alstublieft. Eentje om te knuffelen. Het mijne hebben ze weggehaald. Het mijne hebben ze opgegeten. Een hummeltje, een klein hummeltje. Eentje om in te bijten, maar niet om op te vreten.”
“Níét om op te vreten,’ herhaalt de stem zachtjes, want je mocht haar eens verkeerd begrijpen.’

Bij het verschijnen van dit boek bleef de controverse niet uit. Te zwart, te wreed, volstrekt ongeschikt voor onze bloedjes van kinderen.
Ik ben het daar niet mee eens.
Ik vind het een pracht van een boek, en een pracht van een kinderboek.
Het is een prachtig verteld modern sprookje, geschreven in een hele mooie, literaire taal. Dat bijzonder hoge literaire gehalte zet de lezer meteen op weg: dit is fictie, dit is niet ‘echt’. Dat het verhaal zich bewust inschrijft in de traditie van het sprookje – het begint niet zomaar met ‘Er was eens een vrouw…’, bijvoorbeeld - heeft hetzelfde effect. Maar dé meesterlijke zet was om dit opmerkelijke verhaal te laten illustreren door Wolf Erlbruch. Had dit verhaal gekund met traditionele, realistische prenten? Ik kan het me nauwelijks voorstellen. Maar de collages van Wolf Erlbruch (waar je trouwens niet op uitgekeken raakt, zo rijk zijn ze) creëren precies het wat vervreemdende effect dat dit boek nodig heeft. Zijn menseneetster is zo karikaturaal, haar monsterlijke en boosaardige trekken worden zo in de verf gezet, met haren van bladeren en een oog van glas, dat ze gewoon niet echt kán zijn. Ook de gestempelde Chinese karakters, die op elke bladzijde terugkeren, het gebruik van onverwachte materialen en de figuren die soms uit een andere tijd lijken te stammen, versterken dit effect – net als het feit dat de centrale gebeurtenis, het toppunt van gruwelijkheid, helemaal niet wordt afgebeeld: we zien alleen een aap wiens gelaatsuitdrukking een en al ontzetting is, de verbijsterde getuige van het tafereel.
Ik ruik kindervlees is een heel apart prentenboek, waarin tekst en illustraties op een prachtige manier verweven zijn en een gruwelijk, maar bij momenten ook grappig, en vaak aangrijpend verhaal vertellen.

(De eerlijkheid gebiedt me erbij te zeggen dat ik, ondanks mijn voorliefde voor dit prachtige boek, toch enige aarzeling voelde om het uit de kast te halen voor mijn eigen kroost. Vorige week heb ik dat wél gedaan. De eerlijkheid gebiedt me eveneens erbij te zeggen dat mijn man de wenkbrauwen fronste, was dit wel een goed idee, zo ‘s avonds, voor het slapengaan?
Geen probleem, zo bleek. Ik ruik kindervlees bezorgde ons een heerlijk voorleesmoment, en daarna een fijn gesprek over mama’s die hun eigen kind het allerbeste vinden en kinderen die om op te eten zijn en tekeningen die al dan niet echt zijn.)

4 reacties »

  • Dion zegt:

    Dit is inderdaaad een van de betere geïllustreerde (kinder)boeken ! Goed verhaal, goeie illustraties & goed vormgegeven/uitgegeven.

  • Katrien zegt:

    Heerlijk boek!

  • veerle zegt:

    Ik lees zulke boeken ook wel eens met Zoonlief, maar liefst toch niet vlak voor het slapen gaan. Zelfs ‘De eend, de dood en de tulp’ van Wolf Erlbruch heb ik bewust overdag voorgelezen. Dan is er ook meer tijd om erover na te praten.

  • Hilde C zegt:

    Zoonlief was 3,5 toen ik het hem voorlas en hij hield er niet van. Hij was er waarschijnlijk nog te jong voor. Zelf ben ik er ook niet zo’n fan van. Het is wel indrukwekkend, ik heb ook de openingszin genoteerd, maar ik vind het heel duister en somber. Geef ons maar ‘Waarom ik er ben’ en ‘Een hemel voor Beer’ van Wolf Erlbruch. Of zelfs ‘De verschrikkelijke vijf’.

Reageer!

Reageer onderstaand, of trackback van uw eigen website. U kunt ook de reacties ontvangen via RSS.

U kunt deze HTML tags gebruiken:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Deze website is Gravatar-enabled. U kunt uw eigen wereldwijd gebruikte G(lobally) R(ecognized) avatar verkrijgen op Gravatar.

Houd mij op de hoogte van nieuwe reacties. Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.