Ik zit in een leesperiode waarin ik veel ‘wegleesliteratuur’ op mijn werktafel vind. Boeken waarbij ik niet de drang voel om ze in ‘Uitgelezen’ te promoten, maar die natuurlijk wel gerencenseerd moeten worden. Echt ‘moeten’  is dit niet, het woord ‘weglees’-literatuur is hier op zijn plaats: ik kan er met gemak twee per dag aan-indien ik zin en tijd heb. Maar het zijn zo’n boeken waarbij je in het jargon van West- Vlaamse huismoeder (-vader) en in het vooruitzicht van oprukkend bezoek denkt: ‘ho, ik moet nodig eens aan de ‘grote kuis’ beginnen!’ Zo’n boeken dus. Waarbij achteraf (en tijdens die ‘kuis’) de gedachten toch blijven malen. Is er iets mis met die ‘wegleesboeken’? Bij de vele leesgetuigenissen van recensenten en leesbeesten viel mij telkens op dat ze met stralende ogen vertelden over de boeken van hun jeugd: de kostschoolverhalen, de Pitty’s, De Vijf, de Karl May’sen noem maar op. Natuurlijk, in de Dagen van Olim konden wij,  de huidige medioren, op niet veel anders terug vallen. “Tranen met tuiten heb ik gehuild” hoor je dan en het gesnif klinkt nog verzaligd na. De wegleesverhalen van nu hebben zich aan de tijd aangepast. Verhalen met van alles een ‘vleugje’: een vleugje correcte geschiedenis, een vleugje actualiteit, een vleugje actuele problematiek- van aids tot en met anorexia- een vleugje psychologie etc. Goed om te lezen onder een vakantieparasol, met plaatsvervangende gène soms omdat je in een topje een luchtig boek leest over een zwaar probleem, en toch nog een potlood bij de hand om verrassende zinnen of passages aan te strepen. Wie zijn wij, recensenten, om bij dergelijke boeken onze arrogante pen boven te halen? Natuurlijk, wij bogen op jarenlange leeservaring, we detecteren fouten en we vergelijken- heel dikwijls verblind door de ‘top’… Pleit ik nu voor het ‘doorsneeverhaal’? Zolang ze goed geschreven zijn, zolang ze geen loopje nemen met de geschiedenis of de werkelijkheid en zolang de sensatie er niet afdruipt, dan wel.  Als ‘wegleesverhaal’ of, wie weet, als opstapje naar ‘diepere’ en ‘meer doorwerkte’ leeservaringen.

En wat doe ik dan als recensent? Ik ‘kuis’, ook in mijn boekenkast, met een beloning in het vooruitzicht: Vanavond mag ik weer onderduiken in ‘Datumloze dagen’ van Jeroen Brouwers…. Af en toe heeft je hoofd ook zo’n andere wind nodig.

Jet