Onthutsend
Onthutsend noemt Willy Schuyesmans het nieuws in de nieuwsrubriek van Villa Kakelbont. Het nieuws in kwestie? Kinderen blijken steeds minder te lezen. Dat is gebleken uit onderzoek in opdracht van Booktrust, de Britse, onafhankelijke instelling die het lezen promoot onder alle leeftijdsgroepen. Dat kinderen tegenwoordig minder lezen is misschien niet onthutsend te noemen, en al helemaal niet onverwacht, lijkt me, de mate waarin die ontlezing plaatsvindt is dat wél.
Slechts een op de drie ouders leest hun kinderen dagelijks voor; twee jaar geleden was dat nog 43%. Het gemiddelde 4 à 5-jarige kind brengt twee keer zoveel tijd door voor de televisie als samen lezend met een volwassene. Een 11 à 12-jarig kind brengt per week achteneenhalf uur voor de tv door, ruim vier uur surfend op het internet en leest drie uur en veertien minuten zelfstandig.
Booktrust-directeur Viv Bird duidt deze resultaten: ‘Ik denk dat het leven vandaag steeds stresserender wordt. Mensen werken harden en langer en er zijn voor kinderen ook steeds meer ontspanningsmogelijkheden. Ze kunnen spelen op hun computer, tv kijken of een dvd opzetten. De tijd dringt langs alle kanten. Om het leesplezier aan te moedigen, is er dus steun van de ouders nodig. Zij kunnen kinderen helpen meer plezier uit boeken te halen. Uiteindelijk weten we dat jongeren die in hun vrije tijd lezen beter gewapend zijn om het leven aan te kunnen en iets te bereiken.‘
Ik kan nog een pak redenen bedenken waarom het belangrijk is het lezen bij kinderen en jongeren aan te moedigen. Maar ik ben even sprakeloos bij de cijfers die ik net las. Slechts één kind op de drie wordt dagelijks voorgelezen. Kleuters brengen twee keer zoveel tijd door voor een televisiescherm als in boeken. Om van de oudere kinderen nog te zwijgen. Er is werk aan de winkel. Veel werk.
Tja, ik schrik er niet van. Erg is het wel, zonder twijfel!
Beginnen met voorlezen is voor sommige mensen moeilijk. Maar eens de drempel genomen, wat is het dan heerlijk!
Elke avond lees ik Gonnie voor.
Nee, afwisseling is er nog niet bij.
Mijn jongste staat op en gaat slapen met Gonnie (Onnnnnnie!).
‘Kom, we gaan slapen’, zeg ik dan.
‘Neeeeheeee. Onnnnnie!’ klinkt het dan zeer dwingend uit dat lieve mondje.
‘Ja, natuurlijk, mama leest eerst Gonnie voor’, beaam ik graag.
‘OEPIEEEE!’ juicht hij.
En dat maakt menig avond warm :)
Ondertussen leest manlief voor uit ‘Robin is verliefd’. Hij beleeft er zelf evenveel plezier aan als onze grote kinderen (bijna 7 en 9).
Doen, mensen, doen!
Groetjes,
Joke
Ik zou zeggen ‘een gemiste kans’ om gezellig bijeen te zijn ! Onze 2 zonen (4 en 2,5) worden elke avond voorgelezen, zonder mankeren, het is een vast onderdeel van het slapengaan-ritueel ! En ik zou niet weten wie het meeste uitziet naar die genietmomentjes, wij of zij… In elk geval, het is genieten en bovendien leerrijk !
Hmm, hier word ik helemaal warm van, en ook ik moet niet meer overtuigd worden van het nut van zo snel mogelijk beginnen voorlezen: ooit heb ik mijn buurmeisje, die toen acht was ofzo, en van haar moeder haar tanden moest gaan poetsen en gaan slapen, gezegd: “Niet voor je om een verhaaltje gevraagd hebt, hé?”, en toen heb ik haar (was op bezoek om hun verbouwde huis te bewonderen) “Tiny” voorgelezen, en ze vond het nog leuk ook.
Zelfs als oma blijft het even leuk…
Maar ook een tip: er zijn heel veel kinderen die inderdaad niet voorgelezen worden. Als leraar kun je daar héél veel aan doen, alle juffen en meesters weten dat:’voorlezen, het gezelligste uurtje van de dag (of week)’ (dat was toch ooit dé slogan)? Maar ook als leraar in het secundair onderwijs kun je daar aan verhelpen. Tussen mijn Engelse handboeken stak er heel dikwijls een ‘leesboek’, goed zichtbaar, maar vaak met de titel dan weer onzichtbaar voor de leerlingen. Ze wisten al gauw dat dit een boek voor de schoolbib. zou zijn. En ze werden nieuwsgierig: ‘Ah, een nieuw boek mevrouw? Voor wie? Waarover gaat het? Laat eens zien…?’ Ze kregen het natuurlijk niet te zien, tot ik het op het einde van de les opensloeg en begon te lezen. Muisstil werd het…(nog handig ook..) en ’s middags in de bib was er altijd wel eentje dat kwam vragen:’Is het al ingeschreven?’ Als het beroepslln. waren, dan zag je dat boek vaak lang niet terug (‘mijn moeder leest het ook, mijn zus, mijn tante…’) Het gebeurde niet zo spectaculair veel, maar het gebeurde, en ieder gewonnen lezer die er nog eentje bijwint, is toch mooi meegenomen!!!Dus, leerkrachten, wie weet?
In boekenvriendschap,
Jet
Wij brengen uren per dag lezend door met het zoontje van vijf, hoe slechter het weer, hoe meer uren. ’s Morgens voor schooltijd, ‘s avonds na schooltijd en voor het slapengaan. De mama en de papa wisselen elkaar af. Tijdens het koken of tijdens de karweitjes zeurt hij om één van zijn talloze luistercd’s (zijn favoriet is Mathilde van Roald Dahl, maar wegens de tijd die dat neemt mag hij die alleen in het weekend af en toe eens beluisteren). (Ook handig: we hebben luistercd’s op de MP3-speler gezet voor in de auto of op de trein…) Hij is ook veel buiten, dan gaan we naar het bos of het speelplein, of nemen deel aan natuurworkshops en dergelijke, of hij speelt in de tuin. Fietsen en zwemmen staan ook meerdere keren per week op het programma, en hij volgt nu turnles. Onze leestijd stelen we van de tv-tijd, we hebben immers geen tv in huis. Nadat de zoon in zijn bed zit (en de karweitjes van de baan zijn), pakken we dan onze eigen boeken…
Toen ik de volgende zin las, fronste ik toch even mijn wenkbrauwen: ‘Uiteindelijk weten we dat jongeren die in hun vrije tijd lezen beter gewapend zijn om het leven aan te kunnen en iets te bereiken.’ En hoe weten ‘we’ dat dan wel? Ik heb als kind en jongere ook ontzettend veel gelezen (en nog altijd), maar ik heb me nooit beter gewapend gevoeld om het leven aan te kunnen. Ik denk dan veeleer dat de niet-contemplatieve actie-mens (die niet leest…) het leven beter aankan en meer bereikt dan de gevoelige ziel die zwelgt in verhalen en boeken.
Als ik over voorlezen iets hoor of zie, krijg ik vlinders. Dat is wat ik heel graag doe en veel heb gedaan bij mijn kinderen. Toen onze zoon van 15 een spreekoefening op school moest doen over zijn ‘lees-leven’ kon hij helaas niet veel boeken noemen die hij zelf heeft gelezen maar de lijst voorgelezen boeken die hij opnoemde en wou tonen aan zijn klasgenoten heeft mij enorm verwarmd. Zo veel titels die hij nog wist, zo veel warme momenten die hij opnoemde. Eén keer heeft hij niet meer willen luisteren. Hij was 12 (zijn broer 13) toen ik ‘meester van de zwarte molen’ ben beginnen voorlezen (niet omdat ze hetzelf niet konden lezen maar ze vroegen er naar!). Het werd voor de jongste te aangrijpend toen één van de hoofdfiguren stierf. Hij wou het niet meer horen. De oudste heeft het verhaal dan zelf uitgelezen.
En… voorlezen kan ik echt niet laten. Gelukkig kan ik er in mijn klas gepland en ongepland nu en dan eens tussenuit kruipen en samen met de kinderen verdwijnen in een boek. Heerlijk!
Maar nog even dit… Ik heb heel veel voorgelezen, altijd lagen en liggen boeken in huis die voor hen bestemd zijn, en toch… Enkel mijn dochter is een echt leesbeest geworden (en dan pas vanaf het 6e lj met Harry Potter!!), mijn jongens lezen een boek als het moet. Ik kan dat spijtig vinden maar zij hebben andere dingen die ze lezen en ik dan weer niet. Je maakt ze geen boekenwormen door voor te lezen maar waar ik wel van overtuigd ben is, je geeft ze gevoel voor taal, voor humor, voor andere culturen, voor andere manieren van denken, voor zoveel meer dan je soms zelf beseft. En dat is heerlijk om te ontdekken, als ze nu zelf boeken lezen of niet. En wie weet, ze zijn nog jong, komt ooit het moment dat ze toch zelf aan het lezen en hopelijk voorlezen slaan en aan hun moeder zullen denken.