Boeken

Nieuwe en minder nieuwe kinderboeken, warm aanbevolen (of net niet).

Nieuws

Het reilen en zeilen in de wereld van het kinderboek en de leesbevordering.

Ons gedacht

Onze mening over wat er gebeurt in de kinderboekenwereld, genuanceerd én ongezouten.

Elders gelezen

Lezenswaardige artikelen, opmerkelijke websites, kortom: alles wat u gezien moet hebben.

Extra

Wedstrijden, oproepen, leuke wetenswaardigheden, en meer ditjes en datjes.

Home » Ons gedacht

Grootmoeder in de kast

Door op 18/01/2009 – 17:123 reacties

Zijn sprookjes te gruwelijk voor jonge kinderen? Zijn ze te moralistisch voor deze tijd? Kunnen ze niet meer in politiek correcte tijden? Of is het nog steeds heerlijk (voor)leesvoer? Zijn ze gedateerd of net tijdloos? Heb je ze zelf voorgelezen gekregen of voorgelezen? Welke sprookjesbundels of -bewerkingen moet je in huis hebben?
Vertel eens…

Het moet een jaar of zeven geleden zijn. Een kennis, een jonge vader, vertelde me dat hij sprookjes eigenlijk helemaal niet geschikt vond voor kinderoren. Maar omdat hij ook wel wilde dat zijn kinderen de sprookjes, cultureel erfgoed, kenden, had hij een oplossing bedacht: hij paste ze aan. En dus at de boze wolf Roodkapjes grootmoeder helemaal niet op, maar verstopte haar in een kast. Ik was, toen nog, kinderloos en een kinderboekenmens vol idealen en wist niet wat ik hoorde. Het kwade uit het sprookje was vakkundig omgetoverd tot een onschuldig dier dat zich bezighield met spelletjes die populair zijn op de speelplaatsen van kleuterscholen.

Anderhalf jaar of wat geleden liep ik bij vrienden de kennis in kwestie opnieuw tegen het lijf. Zijn kinderen waren druk in de weer met een of ander computergame, waarin hevig oorlog gevoerd, geschoten en neergeknald werd. Onwillekeurig dacht ik terug aan het sprookjesgesprek.

Enkele maanden geleden moest ik er opnieuw aan terugdenken. In de Efteling. Daar, in het Sprookjesbos, besefte ik dat onze jongens, vijf en tweeënhalf, nog maar weinig sprookjes kenden. Hoe kwam dat?
Ik kon niet om de vraag heen: scherm ook ik ze af voor al te wrede verhaalwendingen? Het zou kunnen, natuurlijk. Ik frons ook de wenkbrauwen bij de Spiderman-rage in de klas van Groot Ventje, hun televisiekijkgedrag probeer ik te controleren en vaak zap ik weg als op een zender als Nickelodeon naar mijn smaakt te gewelddadige scènes passeren, en voor computerspelletjes ben ik al helemaal streng. En dat Rood Rood Roodkapje van Edward van de Vendel en Isabelle Vandenabeele  hier nog steeds niet uit de kast is gekomen, heeft, laat ik eerlijk zijn, toch echt wel te maken met het gruwelijke einde. En met de prenten waarmee ik absoluut de klik niet maak. Is het om die laatste reden dat ik samen met Groot Ventje wél, en met veel plezier, Ik ruik kindervlees heb gelezen?
Voor Groot Ventje bestaat er trouwens niet de minste twijfel: dit is een verhaal en dus niet echt. En waar wordt dat fictieve verhaalkarakter beter aangegeven en afgebakend dan binnen de grenzen van ‘Er was eens’ en ‘Ze leefden nog lang en gelukkig’?
Nee, dat mijn kinderen in het Sprookjesbos af en toe nadere toelichting nodig hadden, heeft niets te maken met al te wrede verhalen. Wellicht heeft het er vooral mee te maken dat ik ze het liefst verhalen aanbied die mij raken, verwonderen, imponeren, stil maken. En dat hebben sprookjes blijkbaar al een hele tijd niet meer gedaan.

3 reacties »

  • veerle zegt:

    Voor ik dit las heb ik er zelf niet eens bij stilgestaan, maar ik heb Zoonlief ook weinig of geen sprookjes voorgelezen. ‘De eend, de dood en de tulp’ van Wolf Erlbruch las ik hem wel voor (maar niet vlak voor het slapengaan) dus heeft het ook niets met de wreedheid erin te maken. Waarschijnlijk komt het net als bij jou omdat ze me niet (meer) raken.

  • Iris zegt:

    Ik ben het eens met zowat alle aangehaalde argumenten om geen sprookjes voor te lezen: de moraal ligt er dik op en is verouderd en ik kan me niet identificeren met de waarden die er in gepromoot worden.
    Ik denk dat ik mijn kinderen er uit zal voorlezen als ze wat ouder zijn: er wordt zoveel naar verwezen en geknipoogd. Ook ik heb zonen en ik denk dat al die sprookjesprinsessen enzo toch ook wel meer in de smaak vallen bij meisjes, niet? Dat stoort me ook zo aan sprookjes, soit belle et tais-toi, dat leren meisjes er uit.

  • Karen zegt:

    Dag Karin,
    Met de gebeurtenissen in Dendermonde ben ik van de hoogste daken aan het schreeuwen wat mijn kinderen nooit met pistolen zullen mogen speln, dat ze nooit geweldadige computerspelletjes mogen hebben etcetera. Jouw stukje wringt zich in mijn mening. Zou ik sprookjes ook weren omdat ze te gruwelijk zijn? Ik weet het niet. Ik heb eerlijk gezegd zelden het gevoel van “dicht dat boek, het is me te gortig”. Moeten we onze kids afschermen van het geweld, of hen er net mee leren omgaan?!

Reageer!

Reageer onderstaand, of trackback van uw eigen website. U kunt ook de reacties ontvangen via RSS.

U kunt deze HTML tags gebruiken:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Deze website is Gravatar-enabled. U kunt uw eigen wereldwijd gebruikte G(lobally) R(ecognized) avatar verkrijgen op Gravatar.

Houd mij op de hoogte van nieuwe reacties. Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.