De intrigerende titel Brei met mij (Lannoo, 2008) én de indirect vragende blik van het meisje op de cover (prachtige foto!) maakten dat ik de tweede roman van Evelien de Vlieger opensloeg. De originele verwerking van het aloude puberthema (zoektocht van een onzekere puber naar identiteit) én De Vliegers gave, spitse en rijke taalgebruik maakten dat ik het boek niet meer dicht sloeg voor ik het laatste woord gelezen had. De auteur kende ik van Blijven slapen (Clavis 2005), een debuut dat de longlist van de Gouden Uil Jeugdliteratuur haalde, en ook al van grote originaliteit getuigde. Hoofdfiguur van Brei met mij is de 16-jarige Heide: Er was één naam die het allemaal nog erger had kunnen maken. Heidi. Ik mocht mezelf dus nog gelukkig prijzen. Heide, zoals in ‘op de heide’: mijn naam was tenminste duidelijk. Voor de rest leeft Heide in een dikke mist. Niet dat ze het thuis slecht heeft. Haar stiefvader Pat en haar twaalfjarige halfbroer Maarten vallen best mee, en babybroertje Linus verafgoodt ze. Maar moeder Ulrike gaat ze het liefst uit de weg. Ulrike, een 40- jarig behaagziek en onvolwassen fotomodel, ergert zich mateloos aan haar grijze muis- dochter zonder vrienden of opwindende relaties. Dat Heide volledig de zorg voor Linus op zich neemt, dat komt haar anderzijds goed uit. De afstandelijke, onzekere Heide van haar kant gaat niet onder die zorg gebukt, integendeel. Linus is voor haar een schild tegen het echte leven; wie te dicht komt, moet eerst voorbij haar babybroer. En voorbij haar breiwerk, waarvan ze denkt dat het haar speciaal maakt, maar dat haar evenzeer afschermt. Wanneer er dan toch een mogelijk vriendje opduikt, fungeert Heide vooral als een veilige klankpaal. Ondanks haar fantasieën en hunker komt het zelfs niet tot een echte kus. Maar plots is haar manzieke moeder haar voor,  Heide betrapt het zoenende koppel en meteen klapt ze toe: ze vlucht, mét Linus, bestemming onbekend. De bizarre, maar voorstelbare tocht van Heide is doorspekt met flashbacks. Het bijna zenuwachtig heen en weer geflits weerspiegelt de verwardheid van Heide, en geeft een heldere en verfijnde inkijk in haar gevoelens. Ondertussen bouw je ook een gevarieerd beeld van de moeder op en krijg je enige inzicht in de strijd tussen een dochter die wil opgroeien en een moeder die dat zelf nooit heeft gewild. Beiden zetten de wereld op zijn kop.

Een originele invalshoek is nog niet voldoende om een oud thema nieuw leven in te blazen, maar Evelien de Vlieger heeft een tweede troef: haar taal. Geen opvallende jongerentaal, wel deels spitse, en zelfs gewaagde opmerkingen, die van scherpe obeservatie getuigen; dan weer gevoelige gedachtenkronkels. Op en neer, perfect in de maat van Heides gevoelens. Wanneer Ulrike haar zegt dat ze zich toegankelijker moet opstellen, denkt ze onbeschaamd: ‘Alsof ik een parkeerplaats voor gehandicapten was’; Wanneer ze haar moeder met haar vriendje betrapt, krijgt de observatie een poëtische toets, met een gekarteld randje.: “Ik zag het licht al binnenvallen en zich als een lasso om hen heen winden. Terwijl ik dat dacht, herinnerde ik me het licht plotseling ook. Het was het eerste wat ik zag, nog voor ik de twee silhouetten zag die erin baadden. Omdat het al naar de avond liep was het zacht licht, maar wel van een ongewone hevigheid, alsof de zon eventjes privé ging.”

En wat mij helemaal over de streep hielp: nergens is er sprake van melodrama, van ongeloof…alsof het verhaal zo moest gebeuren, alsof wij ons niet hoeven te verwonderen…

Het verhaal én de taal van Evelien de Vlieger hebben mij geboeid. Dat verdient voor mij zeker een tweede nominatie op een van de komende lijstjes!!

In boekenvriendschap, Jet