Reacties op: Kleurt de jeugdliteratuur roze?

Door: Micha

Micha — Tue, 26 May 2009 17:03:19 +0000

Oh, ik weet wel dat er verschil is tussen “een jongen” en “een meisje”, maar dat zal toch niet voor elk kind gelden? De jongens die alleen maar soldaatje willen spelen en de meisjes die alleen maar met poppen willen spelen, zijn extremen, volgens mij, en met een minder dwingende maatschappij zouden er daar minder van zijn, vermoed ik. Op tv zien ze natuurlijk heel veel stoere mannen als rolmodel, zeker met die actieseries uit de VS.

Maar goed, ik zit niet echt “in de kinderen” dus misschien heb ik wel een vertekend beeld ;) Wat mij betreft kijk je naar wat het kind leuk vindt, niet naar het geslacht om op basis daarvan iets te selecteren.

Door: Karin

Karin — Tue, 26 May 2009 15:05:16 +0000

Micha, het verschil tussen jongens en meisjes is echt niet alleen een zaak van opvoeding. Zoals ik in een ander stukje (http://www.verteleens.be/2009/05/20/verliefd-prinses-beeldschoon/) al schreef: ik heb mijn kinderen (twee jongens) ver van die starre sekserollen willen houden. En toch. Toch was er al op heel jonge leeftijd heel duidelijk ‘jongensgedrag’, een voorkeur voor alles met wielen, voor alles wat snel gaat, voor alles wat naar stoerheid neigt… Toen daar ook nog de invloed van de klasgenootjes bij kwam, was het hek helemaal van de dam.

En ja, het beïnvloedt ook hun boekenkeuze. Niet zo extreem als in het artikel van Tjibbe Veldkamp, gelukkig. En ik geloof dat je daar als ouder / leraar /… ook wel wat kunt ‘sturen’. Maar dat blijft dan ‘bijsturen’…

Door: Johan

Johan — Fri, 22 May 2009 18:48:44 +0000

Ik sluit mij gedeeltelijk bij Micha aan. Het is zeker waar dat jongens ook vandaag nog teveel in een ‘macho’ hokje gedrumd worden waarbij elke uiting van gevoelens of affectie bestraft wordt. Hoewel jongens fundamenteel anders in elkaar zitten dan meisjes, hebben ze wel dezelfde emotionele behoeften. Jongens hebben evenveel als meisjes behoefte aan een knuffel af en toe, of om eens goed te kunnen uithuilen. Indien je dat niet toelaat kweek je harde, onevenwichtige volwassenen.

Het onderscheid tussen de geslachten is volgens mij echter geen sociologisch of cultureel gegeven, maar zit ingebakken in de genen van de mens. Jongens zijn van nature fysieker dan meisjes omdat ze met een jachtinstinct geboren worden. Als jager moet je snel en alert zijn en dat uit zich ook nu nog in de manier waarop jongens spelen. Jongens zullen altijd actievere spelletjes spelen dan meisjes, waarin ook dat jachtinstinct (sluipen en achtervolgen) weer naar de oppervlakte komt. Zonder sociale en culturele bagage wordt het alleen maar erger.
Een mooi voorbeeldje hiervan is ‘Lord of the Flies’ van William Golding. Een fictieboek uiteraard, maar Golding is ontzettend realistisch in het portretteren van de menselijke aard. Je zou je bijgevolg de vraag kunnen stellen of de situatie op dat eiland op dezelfde manier zou geëscaleerd zijn als de groep gestrande kinderen alleen maar uit meisjes had bestaan.

Daarom denk ik ook niet dat je om dat instinctieve sekseverschil heen kunt. Het is er nu eenmaal en ik denk ook niet dat er ooit een tijd zal komen dat jongens massaal de chicklit afdeling van de bib gaan plunderen.

Wel ben ik een hevig voorstander van het verwerken van gevoelens en emoties in avontuurlijke jongensboeken. Zo leren jongens dat het niet verkeerd is om je verdriet te tonen of naar een knuffel te verlangen. In mijn boek ‘Na het Licht’ komt een jongen van 11 opeens alleen te staan wanneer zijn moeder gevangen genomen wordt door een bende plunderaars. Op de Boekenbeurs is een jongen van 15 mij komen vertellen dat hij gehuild heeft met dat boek.

Daarom denk ik dat er ook voor de jongere jongens (ik schrijf doorgaans voor 10+) nood is aan typische jongensboeken waarin tevens gevoelens aan bod komen. En misschien dat het huidige aanbod aan boeken voor die leeftijdscategorie nu net iets teveel naar de pony’s en konijntjes overhelt en te weinig naar ‘echte’ gevoelens die ons voorbereiden op het leven.

Door: Micha

Micha — Fri, 22 May 2009 14:37:28 +0000

Als mensen niet zo krampachtig hun kind in het hokje “meisje” of “jongen” zouden stoppen, zou het probleem veel minder spelen. Gevoelig gedrag bij jongens en stoer gedrag bij meisjes wordt afgestraft, zowel door de volwassenen als door de leeftijdsgenootjes (die hun opvattingen over jongens en meisjes weer van hun ouders meekrijgen) en kinderen worden in een sekserol geperst waar ze misschien wel helemaal niet in willen zitten. Het probleem ligt helemaal niet bij de boeken; als die strikte seksetweedeling zou worden losgelaten, zouden er meer dan genoeg jongens ook van “meisjesboeken” houden en andersom.

Door: Katrien

Katrien — Thu, 14 May 2009 18:00:25 +0000

Ik weet (nog) niet goed hoe ik mijn stuk hierover moet aanpakken, maar wat me wel opvalt, is dat er in “het kinderboekenwereldje” ook – vaak opvallend – veel meer vrouwen bezig zijn met kinderboeken dan mannen. Waar zitten de mannen die bezig zijn met jeugdliteratuur? Eigenlijk zouden zij hierover beter een stuk schrijven, denk ik…:-) En ook: Tjibbe Veldkamp betoogt niet alleen dat er weinig goeie jongens-prentenboeken zijn, hij doet er ook zelf wat aan, kijk bv naar zijn “Hotze de botskabouter” of ook “Pik in, zei de rat” (misschien in iets mindere mate “jongensachtig”, maar ik geloof dat een rat toch wel lekker griezelig kan zijn, en “Pik in, zei de rat” is in elk geval toch geen “lievig, wattig (wattig komt van mij)” boek…

Door: stefan

stefan — Sat, 02 May 2009 15:17:37 +0000

Goh, wat moet ik daar op zeggen? Wat prentenboeken betreft heb ik nooit zo het probleem aangevoeld. Maar wat boeken voor pakweg 8-12jarigen aangaat was vroeger het onderscheid tussen jongens- en meisjesboeken heel gewoon. Het stond ook gewoon op de cover voor welk geslacht zo een boek bedoeld was. Alsof het haast verboden was voor het andere geslacht om het ook te lezen. Later – met de emancipatie van meisjes? – is men hierop teruggekomen en moesten boeken vooral sexeloos zijn. Het gevolg was dat jongens alleen graag boeken lazen waarin jongens de hoofdrol speelden. Voor meisjes maakte dat niet zoveel uit. Kunnen zij zich misschien makkelijker inleven in een mannelijk personage?
Je zou dan verwachten dat er net nood zou zijn aan pure jongensboeken. En de laatste jaren verschijnen er wel regelmatig. Maar op dit ogenblik is er toch vooral een boom van meisjesboeken. En ik kan me geen andere reden indenken dan marketingstrategie, vooral als je ziet hoe die boeken gemaakt worden.
Wat er ook van is, wat vooral opvalt is het enorm belabberd niveau van de hedendaagse jongens- of meisjesboeken. Hoe stereotyper, hoe liever. Jongensboeken over voetbal, meisjesboeken over paarden of meidenclubs. Je kan je dan ook de vraag stellen waarom niet eens iemand moeite doet een goed jongens- of meisjesboek te schrijven of uit te geven. Maar de reden zal wel zijn dat literaire jongens- en meisjesboeken moeilijker in de handel liggen. En dat was weer net de bedoeling van een sexeonderscheid: dat de boeken gelezen worden. Zo krijg je dus een vicieuze cirkel.

Door: Caroline Verbruggen

Caroline Verbruggen — Sat, 02 May 2009 11:18:45 +0000

Ik vind het een boeiend idee. Ook om dit door te trekken naar lezende meisjes en jongens. Misschien wel een idee om uit te werken op de dag van de literatuureducatie? volgend jaar?