In blijde verwachting
Het is zover. In december word ik Tante Meetje. Mijn lieve, lieve zus verwacht haar eerste kindje. Met een emotionele aankondiging op moederdag (!), jawel, met knallende champagne, een huilende kersverse oma, alle ogen op de eerste echo gericht, zo van dat onvergetelijks, heerlijk, heerlijk!
En ik dus Tante Meetje. Een rol die ik vanaf december met verve wil vervullen. Want zo’n Tante Meetje, die heeft haar eigen specifieke verantwoordelijkheden, waar ik me nu maar al te zeer van bewust ben. Mijn zus is bijvoorbeeld geen echte lezer, nooit geweest eigenlijk – hoewel we onze liefde voor Jip en Janneke deelden en delen. En toch ben ik van plan om een lezende en voorlezende Tante Meetje te zijn. Met voorlezen aan oudere kinderen heb ik wel al ervaring, maar ik vraag me nu toch af hoe en wanneer je er best mee begint. Mijn vrienden van Davindsfonds Infodok hebben een hele rek “mini-boekjes” in aanbod, voor de aller, allerkleinsten. “Ze moeten zulke boekjes vooral kunnen vastnemen, er aan kunnen voelen en ruiken”, zeggen mijn adviseurs daar. Is dat zo? Ik heb er eigenlijk nog nooit bij stil gestaan. En ik moet toegeven, als ik andere ukkepuks van die prachtige kartonnen boekjes tot pulp zie kauwen, stel ik daar toch mijn vragen bij. Helpt dat óók om zelf een lezer te worden? Vanaf welke leeftijd begin je best voor te lezen? Zijn er zo nog onbekende pareltjes, die altijd effect hebben, of vallen we dan toch best terug op de Gouden Uiltjes onder de kandidaten?
U ziet het: deze Tante Meetje wil zich duchtig voorbereiden op de komst van mijn kozinke of kozinneke en alle tips zijn daarbij meer dan welkom! :-)
Karen
niet te schatten:)
en daarbij, die kindjes nemen de term ‘boeken verslinden’ gewoon heel letterlijk, toch niks mis mee?
Boeken verslinden… :-) zo mag je het inderdaad wel noemen. Ik het gewoon heel jammer worden als dat kindje denkt “oh nee, daar is ze weer met haar boeken!” :-)
Dikke proficiat!! Laat het je van een gelukkige oma gezegd zijn. Je kunt niet vroeg genoeg beginnen, zou ik zeggen.: van in de wieg en de box de knisperboekjes, ook de bad-, karton-, voel-, muziek- en zangboekjes, eerste vanDale’s, prentenboeken groot en klein (op gevaar van scheuren in de kunstwerken) met en zonder cd’s en dvd’s. Het wérkt allemaal. Bladeren, kijken, wijzen, voelen, voorlezen, woordjes leren. Boeken krijgen hun plaats naast knuffels, blokken, treinen en auto’s, … Heerlijk, heerlijk!! Je weet niet wat je aan blije verwachtingen en verrassingen te wachten staat!
Beste Karen,
Vooreerst, proficiat!! (en natuurlijk ook aan de zus).
OuderNet.be is altijd op zoek naar bloggers over één of ander aspect van het ouderschap.
Mocht je interesse hebben, mail gerust voor verdere afspraken. Redactie@OuderNet.be.
Dank bij voorbaat
Proficiat, Karen, het is wat, zo voor het eerst ‘tante meetje’ worden. Bij ons paste kleinkind Siene die eretitel meteen aan: haar meter , tante Frauke, werd gereduceerd tot ‘meke Frauke’, en zo gaat ze dus voortaan door het leven
.
Maar over de boekjes. Je kan in Vlaanderen bij zoveel deskundigen ten rade gaan, o.a. bij Jan van Coillie en Marita de Sterck. ze zeggen allebei hetzelfde: zo vroeg mogelijk beginnen, en eigenlijk al van in de baarmoeder. Dat slaat dan vooral op rijmpjes en liedjes zingen. Maar je (je zus hier dan) kan ook vertellen, daarom niet uit boekjes. Dat hebben zowel mijn schoondochter als dochter dapper gedaan. Bedelen mijn kleinkinderen daardoor zoveel om verhaaltjes?
En dan, vanaf de geboorte. Hang zo’n leuk boekje aan de kinderwagen (ze bestaan, o.a. van kikker), meer als teken voor jezelf ook: dit kindje wordt boekminded- Zodra die kindjes in de buggy zitten, in zo’n vastgeklonken boekje handig: hebben ze altijd iets herkenbaars bij.
Ik heb het niet zo voor badboekjes. Ik vind, boekjes horen gekoesterd te worden, en verdienen een plaatsje om voorgelezen te worden, op de schoot bijv. of in de leeszetel.Gezellig hoor, zo’n bank waar precies 3 kindjes en jij in passen…:”Neen oma, niet hier, in de leeszetel!!!” Ze zitten warm en dicht bij je en het schept een band tussen jou en het kind, dat lees je bij alle deskundigen. Zelfs een baby wordt rustig van je lezende stem, van de warmte dicht bij je, ook al begrijpt hij/zij niets van hetgeen gelezen wordt. En dat blijft zo, ook als ze ouder worden. Zalige momenten!!!
Ik geloof dat het AMGSchmidt was die het ritme van bakerrijmpjes de voortzetting van de schommelwieg noemde. Het is een mooie gedachte. Zo heb ik heel vaak uit Ozewiezewoze vanJan van Coillie gezongen. Ik doe het nog, en ik neem er nu ook Wie knipt de tenen van de reus van Jan Smeekens bij. Mijn kleinkinderen zijn al wat ouder nu. Hoewel, mijn Deense kleinzoontje Noah, 6 maanden, was hier met Pasen, samen met een heel Deens gevolg. Op een bepaald ogenblik was hij lastig en wat deed de Deense oma: ze nam hem dicht bij hem en ging een wiegenliedje zingen. Daarna nam ze een Deens boekje (dat ze mij net cadeau had gedaan) en bekeek prentjes met hem, terwijl ze vertelde…zo mooi, zo herkenbaar en zo juist. Hij werd rustig, graaide naar het boekje, en voor ze het wist stonden de andere kindjes van 2,4 en 6 ook rond haar, keken en luisterden, ook al was het nin het Deens!!!Pak dus in december (of neen, wacht toch tot hij/zij bewust iets ziet…:), jouw metekindje maar heel dicht bij je en zing, kijk in de meest eenvoudige katonboekjes, waar de kindjes of diertjes in sobere lijnen en kleuren hen recht aankijken, en lees of zing maar!! Doe het wel samen, alleen gaan ze later wel kijken. Zoals Mirthe (2 jaar), die nu haar poppen mee neemt naar de leeszetel en hele verhalen vertelt, uit haar vroegere kartonboekjes. Héél veel plezier gewenst! In boekenvriendschap, Jet
Wat ze van jou meekrijgen kan niemand ze nog afpakken. Ik ben met mijn gasten ook vroeg begonnen. Vooral de boekjes van ‘Alex’ hebben ze ‘verslonden’ en ‘versleten’ (de open-klap-luikjes zijn enkele keren gekleefd geweest!). Toen onze jongste van 16 onlangs op school zijn ‘leesleven’ moest vertellen, hoorde ik hem heel veel titels opnoemen van prentenboeken, van verhalen die ik ooit heb voorgelezen. Zelf lezen zou hij naar mijn gevoel veel meer doen als daar niet zo veel andere dingen waren… . Ik moet bekennen, ik voelde me trots. Dat hij dat nog allemaal wist en hij (zijn broer en zus ook trouwens) kon nog details van het verhaal, van het boek, van de sfeer, … ophalen. Dat pakken ze hem en mijzelf niet meer af.
Nu ga ik als tantielde met 2 al-lezende-nichtjes en een kleuterneefje vaak naar de bieb. Heerlijk!
Proficiat Tante Meetje! Overstelp dat kind met boeken!:-) (en wieg hem/haar, koester hem/haar, …)
en oh, Karen: ik kan ook al niet wachten tot Einar beseft dat ie handjes heeft: handjes om te graaien en te spelen. Zijn eerste boekje is het Kiekeboek van Dikkie dik: met flapjes, rammeltjes en knispertjes, en ook: “kiekeboe”. Laat baby’s gerust met boekjes gooien (begin misschien met stoffen of badboekjes, karton doet of kan echt zeer doen!:-)), of ze met hun mond verkennen: ook dàt is het leren kennen van de vorm van een boek. Dat boeken eigenlijk niet dienen om in je mond te proppen of om mee te gooien, komt later wel, wanneer je met je ukje kunt gaan beginnen aanwzijzen en/of verhaaltjes vertellen of er zelf eentje bij de prenten verzinnen…:-)
Voorlezen? Meteen beginnen! Nu!
De eerste maanden zijn om een beetje te wennen en vanaf een maand of 6 (?) reageert de foetus op geluiden van buitenaf. Wat is mooier dan een voorlezende tante? Kies voor een wiegende tekst, melodieus en ritmisch, bijv Helden op sokken. Dat vonden je zelf toch zo mooi? Nou dan!
Zingen mag ook.
O Karen, wat een prachtig nieuws! Proficiat!
In de vorige reacties is al zoveel zinnigs gezegd…
Je kunt inderdaad niet vroeg genoeg beginnen. Wij hebben onze ventjes van in de buik voorgelezen. Papa’s hand op de buik, papa’s stem dichtbij de buik… heerlijke koestermomenten.
En vanaf dag één, in de kraamkliniek, hebben we voorgelezen. Uit ‘Zomaar was je geboren. Wiegenlied voor een jongen’ van Imme Dros, bij Groot Ventje, en ‘Lied voor een girafje’ van Edward van de Vendel, bij Klein Ventje. Tip één: geef die toekomstige papa nou al maar ‘Lied voor een girafje’ cadeau: een heerlijk papageschenk. En neem ‘Zomaar was je geboren’ mee naar de kraamkliniek, als je neefje of nichtje geboren wordt. Er bestaat een meisjes- en een jongensversie. En nee, dat wijst niet op ‘maakwerk’. Imme Dros schreef de tekst eigenlijk voor een klein minimeisje, maar hij was zo mooi dat er enkele woorden veranderd werden om er ook een schitterend jongenscadeautje van te maken. Het verhaal-op-rijm is Imme Dros op haar best, het leest heerlijk en … misschien wel het mooiste boekje dat ooit werd gemaakt over zwangerschap en geboorte. Ik blader er opnieuw in, en mijn ogen worden nat bij die zeeman die groeit – ‘Vroeger was je een zeeman. / Vroeger had je een zee. / Waar die zee maar naartoe ging / nam hij jou met zich mee.’ – en ‘door een noodweer uit je wereld vandaan’ raakt: ”Zomaar werd je geboren, / zomaar kwam je aan land / zat voorgoed op het droge, / stond voorgoed op de kant’.
Misschien wel het mooiste boekje over zwangerschap en geboorte, schreef ik. Er komt er nog eentje in aanmerking. Het is van dezelfde auteur, maar anders dan ‘Zomaar was je geboren’ is het niet meer in de handel verkrijgbaar. Toch raad ik je aan tweedehandsboekwinkels en webwinkels af te schuimen en niet te rusten voor je een exemplaar van ‘Van een vrouw die een huisje bouwde in haar buik’ te pakken hebt. ‘Een heel huisje bouwen is slopend, ook een heel klein huisje, want in je buik moet je alles zelf doen. Die vrouw was nooit eerder in de bouw geweest. Ze was moe moe moe en ze viel steeds in slaap. Dan droomde ze van het huisje en van hoe het moest worden. Prachtig. Van alle gemakken voorzien. Ruim, maar niet te ruim, en zo, dat wie er binnenkwam lang zou willen blijven.’ Dat bouwen is nog maar het begin, als het huisje af is moet er een huurder komen… En als die er komt, wordt de vrouw nieuwsgierig – ‘Je wilt toch wel eens weten wie er in je huisje woont, vooral als dat huisje in je buik staat. De huurder liet zich nooit zien en nooit horen. Jammer. Soms trilden de wanden. Dan werd er zeker gedanst in het huisje.’ Een onvergetelijk mooi boek, dat al lang voor ik zelf aan het bouwen ging tot mijn favorieten behoorde, maar toen helemaal mijn lijfboek werd. Geef dit binnenkort maar aan je zus!
Als de baby er is… Het is al gezegd: omring hem of haar met boekjes – kartonboekjes, knisperboekjes, stoffen boekjes… – maar evengoed met verhalen, met taal, met het sussende wiegenlied van je stem of de spannende ontdekkingsreis van nog niet begrepen woorden. Praat, vertel, lees voor, zing.
En ook: lees. Lees waar je neefje of nichtje bij is, duik zelf onder in een boek. Met je voorbeeld geef je dat kleine mensje een onschatbaar cadeau. Kinderen leren door te observeren en te imiteren. Als ze jou zien genieten van een boek, zaai je iets waardevols: het besef dat boeken iets geweldigs zijn. Er zijn veel ouders die voorlezen ‘omdat het hoort’ maar zelf nooit een boek lezen waar hun kind bij is. Daarmee verbannen ze ‘boekjes’ naar de kinderwereld – en je zult straks van heel dichtbij meemaken dat die kleintjes eigenlijk vooral graag doen wat die reuzen in hun omgeving doen. Geef ze daarom een leesvoorbeeld.
Ik snap je gevoel bij de aanblik van kinderen die boekjes met mond en handen te lijf gaan. Bij sommige boekjes haal je de schouders op, bij andere – kleine kunstwerkjes – doet het pijn. Tja. Geef je ze alleen maar potjespap, omdat die papjes in het begin toch alleen maar in heel de keuken, maar niet in de mond terechtkomen, en het zonde is van die lekkere verse groenten en het werk? Neen toch. Het hoort erbij – voor veel kinderen, Groot Ventje heeft nauwelijks fysieke sporen nagelaten op die eerste boeken, die had heel snel ‘respect’ ervoor. Klein Ventje was een ander verhaal, en dus hebben we nu niet één flappenboek waar nog alle flapjs in zitten. Met enthousiasme is eraan getrokken en indien nodig gesleurd.
In het begin zijn die boekjes speelgoed… Lees ondertussen voor. Je zult niet meteen een aandachtige toehoorder hebben, maar dat groeit. Ga mee in het snelle ritme als je neefje of nichtje razendsnel van voor- naar achterflap wil, draai om die bladzijden, en beperk de tekst. Stilaan komt er meer ruimte voor verhaal. Speel in op het feest van herkenning, tot je er zelf moe van wordt, gebruik aanwijzende vingers, mimiek, stem om je minimensje in het boek te halen. Maak er een gezellig moment van, dichtbij elkaar, voorlezen IS het leukste kwartiertje van de dag.
En boekentips… er is veel moois, en wat ik nu ga noemen is op geen enkele manier volledig. Het zijn gewoon wat boeken die me te binnen schieten.
‘Wie knipt de tenen van de reus’, dat jet al noemde, is een absolute aanrader.
Zelf heb ik honderden keren ‘Isabella Caramella’ voorgelezen, een gedicht van Annie Schmidt, in een bundel geïllustreerd door Harrie Geelen (Ik ben lekker stout, heet die denk ik). Groot Ventje was nog maar een half jaar, maar gaf met heel zijn lijfje aan dat dít versje zijn favoriet was. Ik kan het nog steeds opzeggen ;-). Later kwamen er andere favorieten uit diezelfde bundel: ‘De toren van Bemmelekom’ en ‘De trein bleef staan’, waarin een ondeugend jongetje resp. met een erwt een toren omverschiet en een hele locomotief uit elkaar peutert. Dáár gingen ondeugende peuteroogjes keer op keer bij glanzen…
De eerste grote successen in kartonuitgave waren hier de boekjes van Ingrid Godon over Bo (met zelfs woedebuien als achter het eerste hekje geen tuin verborgen zat, in tegenstelling tot het laatste flapje) en de boeken van Rotraut Susanne Berner over Kareltje. eenvoudig, maar heel mooi gemaakt.
Geen karton, maar absolutre voorleessuccessen toen het richting verhalen ging: de boeken van Kikker en ‘Maan waar ben je?’ van Emile Jadoul, waarin een paar dierenvriendjes in paniek zijn – de maan is weg, de maan is weg! – en haar gaan zoeken, door de een bovenop de ander te gaan staan. Ontelbare keren voorgelezen – tot we het Groot Ventje in zijn spel van voor naar achter hoorden opzeggen, wat een bewijs van koestering. Nog zo’n succes: ‘Klop klop klop’ van Anna Clara Tidholm. Heel Scandinavisch aandoend boekje, in heldere kleuren, waarin achter een deur telkens een kamer schuilgaat, met weer een andere deur, met daarachter een andere kamer… Voor je het weet klopt je peuter op elke deur – klop klop klop! – en glinsteren zijn oogjes als de bladzijde omgeslagen wordt en de ondertussen al lang bekende kamer weer opduikt…
Nog een aanrader: de zoekboeken van Rotraut Susanne Berner, over de vier seizoenen. Die zijn goed voor wekenlang kijk- en zoekplezier!
En nu moet ik even stoppen. Mijn eigenste Kleine Ventje hoest zich de longen uit het lijfje en heeft een warm lichaam nodig om rechtop tegen aan te knuffelen.
Binnenkort meer!
Dag Karin,
Wat grappig… Wij kregen ‘klop klop klop’ van Zweedse vrienden cadeau (Klappa på), en ook hier groeide het snel uit tot een favoriet. Al van toen ze negen maanden was, klopte mijn dochtertje ijverig op elke deur (gek toch, hoe snel ze weten wat een deur is, en wat een kamer) en daarnet nog (nu ze bijna 15 maanden is) viste ze het boekje uit de stapel om het weer eens te horen. Al maandenlang zit het in haar dagelijkse ‘woordenportie’… Leuk dus te lezen dat het in het Nederlands bestaat, zo kan ik het elders aanraden of cadeau geven!
Groeten,
Frauke
lekkr boekje