‘Aardige vaders?‘ luidt de titel van een recente post op het weblog van Villa Kakelbont, naar aanleiding van een artikel op Times Online waarin Damon Syson zich afvraagt waar alle aardige, gewone vaders in kinderboeken zijn: ‘ I looked through Ava’s selection of bedtime reading in search of positive representations of dads.  The result was a shock. Not only did I find precious few role-model dads, I found hardly any dads at all. In all the picture books piled up around our house — more than 100 of them, in unsightly towers — mothers appeared in just under half and were invariably portrayed in a positive light. Fathers cropped up in nine, of which only five took a positive role in parenting.  Of course, I shouldn’t base my judgment on our collection of books alone. But academic studies confirm that men are underrepresented in children’s books. When they do appear they are often withdrawn and ineffectual. In spite of today’s shifting parenting roles, books aimed at pre-school children still tend to depict the mother as the sole or primary care provider. Fathers are absent, silly or just plain busy.’

Villa Kakelbont vroeg Tjibbe Veldkamp, die onlangs nog een lans brak voor meer prentenboeken voor jongens, om een reactie. Veldkamp ziet het probleem niet: ‘Het is waar dat in prentenboeken weinig vaders voorkomen. Maar nou en? Er zijn prachtige boeken zonder vaders – of met vervelende vaders. Ik zal ze niet voor u opnoemen, maar maakt u uw eigen lijstje. Het is niet de taak van prentenboekenmakers om ons een politiek correcte wereld voor te spiegelen. Het is hun taak om mooie boeken te maken. Of in die boeken aardige, gewone, stofzuigende vaders voorkomen, zoals Syson wil, vind ik irrelevant.’

Bij het lezen van Symons’ artikel – ‘My concern is that, as we enter an era when it is vital to suggest a new family model to our children, their literature still hasn’t got with the programme.’ – denk ik onwillekeurig terug aan de jaren zestig en zeventig. ’The programme’: ook toen waren kinderboeken het voorwerp van programma’s, ook toen moesten ze een wereld tekenen waarin de overtuigingen van goedbedoelende maatschappijhervormers weerspiegeld werden of hun kritische blik tenminste  een plek kreeg. Ik was een kind toen en kreeg het allemaal te lezen. Als ik terugblik, heb ik niet de indruk dat de bekommernissen van de soixante-huitards veel onvergetelijke kinderliteratuur heeft opgeleverd. Ik ben het dan ook helemaal eens met Tjibbe Veldkamp.

En hoe het nu zit met die vaders in kinderboeken? Als ik even langs mijn boekenkasten loopt, lijkt dat nog wel mee te vallen. Een pak boeken waarin vaders niet lijken te bestaan, een pak boeken ook waarin moeders net zo afwezig zijn (wil je een jong personage werkelijk spannende avonturen laten beleven, dan lopen ouders natuurlijk gewoon in de weg), boeken met stereotiepe, haast alleen maar werkende en nauwelijks bij het gezin betrokken vaders (het viel me recent nog op in enkele tienerromans), boeken met saaie vaders, strenge vaders, hardvochtige vaders, maar evengoed boeken met lieve, zorgende vaders, met knotsgekke vaders, met wassende en plassende vaders. En zelfs een rijtje boeken met waarlijk onvergetelijke vaders. Waarover straks, in een volgend stukje, meer.