Het middagslaapje van de kleinkinderen is zeer welkom dezer dagen. Ik lees bij en kan jullie dus (kort dit keer) op de hoogte houden.

De nieuwe Meg Rosoff, Niemands bruid (Moon, 2009) heeft me niet echt overtuigd, toch niet na mijn bijzondere leeservaringen met ‘Wat ik was’ en ‘Hoe ik nu leef’ (en wat minder na ‘Het toevallige leven van Justin Case’). Het verhaal speelt zich af op de Salisbury Plain in het Engelse graafschap Wiltshire, vermoedelijk in de negentiende eeuw. (Waarom ontbreken in historische verhalen de data zo vaak? Moeilijk voor jonge lezers om uitsluitend uit de sfeer of het decor de periode de bepalen!) Pell Ridley woont er met haar ouders, broers en zusjes  in een klein, bouwvallig lemen huis. Predikant Ridley vind je voornamelijk, wanneer hij niet in de kerk over gods toorn dondert, dronken op de herbergvloer. Pell redt het grote huishouden met haar zus Lou, en struint voor de rest van de schaarse tijd rond bij de buren, de familie Finch. Ze leert er alles over paarden en is voorbestemd om de zoon Birdie te huwen. Maar op haar trouwdag kiest ze voor de vrijheid. Ze vlucht op Jack, het paard dat ze van Birdie ten geschenke kreeg. Haar stomme broertje Bean volgt haar. Samen trekken ze richting paardenmarkt in Salisbury, om er hun geluk en een nieuw leven te vinden. Dat pakt even anders uit. Ze oogst bewondering door haar grote kennis en kunde, maar wordt er bedrogen en blijft berooid achter. Wanneer ook Bean en Jack verdwijnen, is ze genoodzaakt om mee te trekken met de zigeunerin Esther, over de gure Plain, waar het leven vol verhalen zit (die je niet te horen krijgt). Haar vlucht verandert in een zoektocht naar Bean en naar de man die haar bestolen heeft. Ze blijft dwalen over de Plain, vindt tijdelijk het geluk bij een veel oudere ‘hondenman’, maar de onrust blijft. Vol hoop om Bean terug te vinden, trekt ze terug naar haar vroegere huis, om er een totaal vernielde hut en een deels uitgemoorde, deels verdwenen familie te vinden. Ze komt twee zusjes en Bean terug op het spoor, en keert tenslotte terug naar de hondenman.

Ik kan niet zeggen dat dit verhaal me evenveel bekoord heeft als ‘Wat ik was’. Pell is een sterk karakter, boeiend genoeg om je mee te nemen in haar avonturen op de plain, maar eigenlijk voel ik niet genoeg wat de zin van haar avontuur is. Het is duidelijk dat de vrijheid haar meer lokt dan een voorbestemd leven in armoede en ongeluk. Wat ze met haar leven aan wil, blijft onduidelijk. Haar verlangen voelt de lezer niet sterk genoeg aan, het is de onrust die haar drijft. UIteindelijk lijkt het verhaal niet te gaan over een jonge vrouw met een grote onafhankelijkheisdrang, maar over een jonge vrouw op zoek naar een verdwenen broer. Na de laatste bladzijde had ik het gevoel dat ik zelf voortdurend over de plain had rondgerend, verstrikt in te veel woorden en te veel beschrijvingen. Om met Pell tenslotte toch in een huisje-tuintjetoestand  te belanden. Of wou Rosoff tonen hoe de wilde dromen van een puber uiteindelijk toch in toom gehouden worden?

Marc van Velzen pakt na Jongleren uit met Airtime(Querido) een goeie variant op een pestverhaal. Seb, die van het platteland komt, meet zich in Amsterdam met de ‘macho’ en leider van zijn nieuwe klas, Jort. Seb pakt de pesterijen van Jort positief aan: hij daagt hem uit (Deed me weer denken aan een boek dat me blijft achtervolgen: ‘I’m the king of the castle’, van S.Hill). Eerst willen ze allebei een stoere tattoo zetten, maar dat kan vanwege hun leeftijd niet.  Wat ze wel kunnen , is stunten met hun BMX. Een plaats voor een spectaculaire stunt is gauw gevonden: een oude tramremise, waar levensgevaarlijke sprongen mogelijk zijn. Judith, Jorts vriendin zal alles filmen en het op internet zetten. Wie het meest aangeklikt wordt, is gewonnen. Met de aanwijzingen en raad van zijn soulmate Siem, bezint Seb zich niet lang. Vol enthousiasme stunt hij er op los. Jort daarentegen is minder overtuigd en maakt een kwalijke val. Het brengt de twee kemphanen dichter bij elkaar.

Wat me in het verhaal aantrok, is de originele en actuele invalshoek: jongens die mekaar bekampen met een BMX-stunt. De levensgevaarliijke stunts zijn tot in het detail beschreven, maar interessanter nog zijn de malende gedachten van Seb. Seb probeert te begrijpen waarom hij afgezonderd wordt, waarom Jort de enige leider van de klas is en hij legt zich niet bij de situatie neer. Hij sluit compromissen met zijn (argeloze) ouders, die hem verplichten een helm te dragen bij het stunten. Zij schrokken zich nameliijk een ongeluk toen ze toevallig enkele verfilmde stunts zagen! Een helm is niet stoer, maar Seb ziet de veiligheid ervan wel in. Ook met Jort kan hij compromissen sluiten en een faire kamp afdwingen. Toch komt Seb niet als halfzacht over: als hij eenmaal aan het stunten is, vergeet hij de rest van de wereld.

Het einde van het verhaal is zeer aanvaardbaar: Judith en Seb zorgen ervoor dat geen van beide jongens gezichtsverlies leidt. De verfilming op het net is zo gemonteerd dat zowel Seb als Jort er eervol uitkomen. Een prima boek dat laat zien hoe een machtsstrijd ook op een goede( maar hier wel gevaarlijke) manier kan uitgevochten worden!

Lea (12) voelt zich thuis helemaal niet gewenst, hoe zeer ze ook haar best doet. Alle aandacht van haar ouders gaat uit naar haar broertje van twee. Ook Lea ziet Ronnie doodgraag, maar ze wou ook wel eenzelfde knuffel of vriendelijk woord als haar kleine broer. Zij gaat kapot aan de vernederingen, berispingen, uitbranders als het eten niet klaar is, als Ronnie huilt, als het huis niet opgeruimd is. Erger nog dan Assepoester, spookt het bij het lezen door je hoofd. Er rest haar nagenoeg geen tijd om zich door de leerstof van het lyceum te werken, met alle gevolgen van dien. Niet alleen haar punten zijn erbarmelijk, maar ook haar nieuwe vrienden haken af. Zij kan hen niet uitnodigen in haar kale kamer en ze heeft nooit tijd. Toch merkt ze, bij schaarse bezoekjes aan de buren of een geduldige vriendin, dat in hun huizen alles anders en warmer is.  De enige warmte die Lena krijgt, is van haar opa op de Veluwe. Maar hij sterft en Lena wordt ook daar verbannen. Wanneer ze met kerstmis met een barslecht rapport thuiskomt, volgt de zoveelste uitbrander en wordt ze alleen achtergelaten terwijl haar ouders met Ronnie naar de Veluwe trekken. Dan slaan bij haar de stoppen door en ze gaat eindelijk hulp zoeken, bij haar vroeger juf van groep 8, die begripvol naar haar verhaal luistert.

Achteraan in het boek staan Nederlandse websites en Nederlandse hulpnummers. Daar mocht de uitgever, die het boek ook op de Belgische markt brengt, wel meer tegemoetkomend zijn geweest.

Een dergelijke Assepoesters – situatie lijkt onwerkelijk, want zeer geconcentreerd, maar toch heb ik het verhaal met stijgend mededogen en meevoelen gelezen. Ook al is Lea bijna ergerlijk volgzaam en zelfs lijdzaam, ze is genuanceerd genoeg neergezet om haar reacties te begrijpen. Als er telkens herhaald wordt hoe slecht en onnozel je wel bent, ga je dat op den duur ook wel geloven.  Je supportert met haar wanneer ze de tafel extra mooi gedekt heeft en hoopt dat het haar moeder toch één keer zal opvallen. Tevergeefs. En je supportert nog harder wanneer ze het huis uiteindelijk volkladt en haar woede botviert. Het donkere boek eindigt dus hoopvol, en dat is meegenomen. Prijs ik jullie nu een soapverhaal aan? Eigenlijk niet: Lea is geen zwart-wit figuur. Haar kracht en doorzettingsvermogen geven reliëf aan het verhaal. Dank zij haar opa, haar zangleraar en een paar vriendinnen, gaat ze een en ander in vraag stellen en dit voedt haar restje zelfvertrouwen. Een boek dat toch voor wat onrust zorgt in deze verregende zomerdagen.

In boekenvriendschap, Jet