Een Kinderboekenweekthema is altijd goed voor een stroom aan publicaties die er van ver of van dichtbij wat mee te maken hebben. Dit jaar is het niet anders. Informatieve boeken over eten, heruitgaven van klassiekers waarin gesnoept wordt, kookboeken voor kinderen, prentenboeken waarin pedagogisch verantwoord gegeten dan wel onverantwoord lekker gesmikkeld en gesmuld wordt, kookboeken met recepten van zowat elk populair kinderboekpersonage: ik kan ze vanuit mijn Belgische stekje niet overschouwen, maar ik vermoed dat de thematafels in de Nederlandse boekhandels weer kreunen onder zoveel speciaal voor de gelegenheid gemaakte boeken. Boeken waarvan je je kunt afvragen of ze de gelegenheid van het thema ook maar enigszins overstijgen.

Gelukkig zitten er ook elke keer weer titels bij dit dat wél doen. Titels die in die bijna niet te overziene massa opvallen en verrassen. Het neusje van de zalm. Spreekwoorden & uitdrukkingen over eten & drinken van Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen is er zo eentje. De auteurs verzamelden 62 spreekwoorden en uitdrukkingen en leggen uit waar ze vandaan komen. En dat is eigenlijk heel interessant, want het vertelt niet alleen iets over die spreekwoorden en over hoe figuurlijk taalgebruik eigenlijk werkt, maar ook over wat en hoe er in het verleden gegeten en gedronken werd. Waarom krijg je het deksel op de neus als je het onderste uit de kan wil? Vroeger sprak dat vanzelf: oude tinnen kannen hadden een deksel, zoals je nog op oude schilderijen kunt zien. En wat is er zo erg aan knollen voor citroenen verkopen? Heel simpel: ooit waren citroenen, die van ver, uit Spanje of Italië, moesten komen, pakken duurder dan de knollen die hier groeiden. Erg eerlijk was zo’n ruil dus niet. Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen zijn erin geslaagd al die spreekwoorden op een heldere en onderhoudende manier uit te leggen. Bovendien geven ze telkens ook een heel concreet voorbeeld van een situatie waarin je ze kunt gebruiken. Het boek is bovendien bijzonder leuk geïllustreerd door de, in elk geval voor mij, nieuwe naam Wendy Panders, die in haar humoristische prenten op een heel geslaagde manier speelt met de spanning tussen de letterlijke en de figuurlijke betekenis van de woorden. Een aanrader!