NA HET SMELTEN VAN DE SNEEUW… Geen sneeuw meer, alleen de belofte van een grijze dag buiten. Maar niet zo op mijn werktafel.  Herman vroeg naar meer non- fictie, daar start ik dus mee. Kinderencyclopedieën gaan met communie- en lentefeesten vlot over de toonbank (denk en hoop ik toch). Maar encyclopedieën  vragen zo nu en dan om updating en zo verscheen recent Lannoo’s nieuwe Kinderencyclopedie. Een heel mooi ogend, lijvig boek, opgebouwd in thematische hoofdstukken.  Opvallend is de flitsende bladspiegel- met werkelijk prachtige foto grafie- en vooral  de (trendy) korte  tekstjes. De informatie is beknopt, maar  symbooltjes en verwijzingen nodigen uit om verder door het boek te surfen, op zoek naar meer. Surfen kun je ook door weetjes en vragen,  opmerkelijke feiten en ‘WAUW!’-momenten.  Geknipt voor kinderen van 10 en ouder, hoewel moeilijke woorden als ‘habitat’, ‘geërodeerd’, wetlands’  me toch even de wenkbrauwen deden fronsen. Geen nood, er is een algemeen verklarende woordenlijst en  in het register achteraan vind je de woorden terug, met  verwijzing naar meer uitleg in het boek. Niet altijd, zo wees een venijnige steekproef uit (blz. 111: waar  blijft de verwijzing naar neteldieren in het register? Je moet ze onder ‘kwallen’ gaan zoeken).  De vraag die natuurlijk in ons internettijdperk rijst: hebben kinderen behoefte aan zo’n encyclopedie? Ik spreek voor mezelf, maar mijn antwoord is volmondig JA.  Het schitterend geïllustreerd boek nodigt uit om verder te bladeren en vooral, prikkelt en brengt kinderen op ideeën en Aha- Erlebnissen.  Prikkels die het internet hen niet geeft wanneer ze niet zelf voor input zorgen. De echte natuurfreaks kunnen de beknopte informatie op het internet nog altijd verder uitdiepen, indien dit al nodig zou blijken. Maar of het dan op hun niveau kan?? Je ziet, ik ben overtuigd, mijn pakjes voor de 12-jarigen zijn gemaakt!!

Vliegen tot de hemel

Ooit zei een stokoude Amerikaanse priest me, toen ik hem wat vertwijfeld vertelde dat onze jongste Klassieke Talen wou gaan studeren: “God bless her. Iemand moet toch jullie erfenis doorgeven?” Dat zijn we in onze Amerikaanse scholen vergeten”.  Het culturele erfgoed doorgeven, dat is ook wat in verhalenboeken over de oudheid gebeurt.  Gustav Schwab,  met wie ik groot werd, en later o.a.Anthony Horowitz, Imme Dros, Karel Verleyen,  Paul Biegel , Ed Franck:  ouders en kinderen hebben geen excuus meer voor het ‘niet kennen’. Voeg bij al die verhalenvertellers  nu ook maar Michael De Cock. Na De lange weg naar huis. Het verhaal van Odysseus (2008) vertelt hij  Het verhaal van de Minotaurus in Vliegen tot de hemel. DF/Infodok zet daarmee de mooie traditie van hertaalde of opnieuw vertelde klassiekers verder, ooit gestart door Norbert Vranckx.  De mooie druk – redelijk grote letter, rustige bladspiegel met witruimte waar nodig-,  de gepassioneerde zwart-rood-blauwe tekeningen van Gerda Dendooven over een of twee volle bladzijden, het ligt allemaal in de lijn van de orale verteltraditie, met tijd voor verhaallijnen en accenten die je aandacht vasthouden.  De mondelinge versie krijg je van (bekende- maar niet altijd met een even mooie uitspraak!!!) vertelstemmen op de bijbehorende CD.   Ze worden gesteund door de klanken van het Brussels Jazz Orchestra, die de originele soundtrack  van Frank Vanganeé  vertolken, zonder de tekst te domineren.  Die bewerking van  twee verhalen  uit Ovidius’ Metamorfosen is trouwens ook (of eerst?) een ‘disciplineoverschrijdende’ kindervoorstelling, gebracht door ’t Arsenaal.                                                                                                                                                                                                                                        Michael vertelt – in het verhaal van de Minotaurus, Theseus en Aridane- ook het verhaal van Daedalus en Icarus.  De 2 verhalen hebben elk een eigen motto:  Daedelus en Icarus: Het is aan vaders om de weg te wijzen, aan zonen om de weg te zoeken.  En het drama van de Minotaurus: Vaders verbieden, zonen doen hun zin. De zonen, op weg naar volwassenheid,  vormen het intrigerende middelpunt. Maar ook de naar vrijheid snakkende Ariadne is prominent aanwezig. Zonen noch dochters, het vergaat hen geen van beiden goed. Het mooie en interessante in de verhalen is dat Michaël Cock ongedwongen verwijst naar andere ‘metamorfosen’ die de goden voor henzelf of voor de overmoedige mens in petto hielden: naar Medusa, die de angstige mens in steen verandert, naar Kirke en haar toverkrachten, naar de treurende ‘cypres’, naar Corvus de Raaf…                                                                                                                                                                                                                                               Michaël de Cock vertelt  in een eigentijdse stijl  en met de nodige humor.  De rebellerende gedachten van Icarus en Theseus zijn perfect inleefbaar voor bijv. 10-jarigen,  maar  zijn stijl laat gelukkig genoeg ruimte voor  de poëtische sfeer van de oude verhalen. ‘De meeste verhalen zijn triest’ of ‘Ooit worden we allemaal een verhaal’ of ‘ En wat is er aan het leven als je alleen maar mag doen wat je vader je vertelt?’ Met  rake uitspraken zal De Cock de pubers recht in hun ziel treffen.   En mij ook, het is alsof ik op een lome middag weer op de schoolbanken zit en mijn leraar de Latijnse verzen  hoor scanderen. Ik droom weg en denk (puberaal) met Icarus en Michael de Cock:” Dit eiland is een gevangenis geworden. Ik wil naar huis.  Ik moet naar huis. Ik verlang naar de geur en de bloemen van Griekenland. Ik verlang ernaar de berg op te rennen en aan het eind van de weg achter de hoge bomen bij de beek, mijn huis te zien staan”… Ik hoop dat de goden de jeugd ( volgens mij al vanaf zo’n 9-10 jaar) opnieuw kunnen verleiden- dank zij vertellers als  Michael de Cock.

In boekenvriendschap en in zoete herinnering aan de Sehnsucht van de jeugd.