Zopas werd in Amsterdam de winnaar bekendgemaakt van de Woutertje Pieterse Prijs 2010: de onderscheiding, goed voor 15.000 euro, maar vooral ook voor een felbegeerd plekje in een prachtig lijstje, gaat dit jaar naar Juwelen van stras van Carli Biessels, volgens de jury, bestaande uit Frank Groothof, Gerbrand Bakker, Karel Berkhout, Suzanne Hertogs en Annemie Leysen, een ‘een delicaat oorlogsverhaal over ‘dingen die je niet moet willen weten of denken’’ en tegelijkertijd een ‘universeel verhaal over een kind dat de wereld om zich heen niet begrijpt’, ’echt een juweel van een boek, om niet te zeggen een fijngeslepen diamant’, ‘een literair meesterwerkje dat een groot publiek verdient’. In het interview na de prijsuitreiking vertelde Carli Biessels over haar schrijven: ‘Ik wil grote dingen laten zien op een aanvaardbare manier voor kinderen, zodat ze niet met angst opgezadeld worden, maar het moet ze wel confronteren met de werkelijkheid, anders moet je sprookjes maken.’

Opmerkelijk is dat de jury het in het juryverslag, voorgelezen door voorzitter Frank Groothof, het uitgebreid had over de kloof tussen de zogenaamde populaire en literaire kinder- en jeugdboeken: ‘Bij de Annie M.G. Schmidtlezing van 2006 constateerde schrijver Edward van de Vendel een kloof in de wereld van het kinder- en jeugdboek. Aan de ene kant heb je schrijvers die bij hun proza en gedichten vooral iets willen scheppen dat voldoet aan literaire maatstaven. Aan de andere kant heb je schrijvers die in hun werk vooral aansluiting zoeken bij de belevingswereld van de doelgroep.
Die kloof is de afgelopen jaren groter geworden door het ontstaan van een bestsellercultuur, waarbij van steeds minder titels steeds meer exemplaren worden verkocht. Terwijl ‘literaire’ auteurs muurbloempjes worden in de boekhandel, worden de ‘populaire’ auteurs veelal doodgezwegen door critici en jury’s van literaire prijzen.
(…)
De jury van de Woutertje Pieterse Prijs was zich bij de beoordeling van het boekenaanbod van 2009 scherp bewust van die twee polen in de kinder- en jeugdboekenwereld. De zware taak om een kleine 150 appels en peren met elkaar te vergelijken was deze keer nog zwaarder dan gebruikelijk. Dat kwam doordat de beste appels en de peren elkaar dit jaar in kwaliteit zo weinig ontliepen. De overduidelijk literair getoonzette boeken konden de gewekte verwachtingen vaak niet helemaal waarmaken. Daarentegen waren er enkele opvallend sterke inzendingen in het meer populaire genre.’

Het winnende boek van Carli Biessels is volgens de jury ‘een boek dat zo universeel is dat het voorbij alle overwegingen over populair en literair gaat’: ‘Er is al ontzaglijk veel geschreven over de Tweede Wereldoorlog, ook in de jeugdliteratuur. Met Juwelen van stras laat Carli Biessels zien dat het mogelijk is om ook over dit thema een volkomen origineel verhaal te schrijven. De geschiedenis van een joods meisje dat onderduikt in het ‘grote huis’ maakt een ongelooflijk authentieke indruk. De wereld van Elske is teruggebracht tot wat een klein onwetend kind hoort en ziet. (…) Biessels laat de lezer kijken met de blik van een argeloos kind en legt daarbij niets uit. Oom Jo-tje neemt haar met enkele anderen mee uit eten en geeft haar een vogel van stras met een ‘oogje van blauw’. Maar wie is hij eigenlijk? De sluimerende angst bezweert ze door het verhaal, dat een mede-onderduiker voor haar verzon, na diens ‘vertrek’ af te maken. Maar komt dit verhaal ooit af? Ook de stijl is sober en uitgepuurd, en juist daardoor poëtisch en trefzeker.’

Traditiegetrouw werden in het juryrapport ook een aantal boeken genoemd die eveneens indruk hebben gemaakt op de jury:  De Hondeneters van Marita de Sterck, Ik denk dat het liefde was van Kathleen Vereecken, Het zwijgen van de vossen van Mario van Brakel, De schilder, de duif en de dingen en De wei van koe van Paul de Moor, Landjepik van Derk Visser, Dit is geen dagboek van Erna Sassen, Voordat jij er was van Daan Remmerts de Vries en Philip Hopman, de vormgeving van Het neusje van de Zalm met prachtige illustraties van Wendy Panders en Tiffany Dop van Tjibbe Veldkamp (‘Als er één boek de kloof tussen populair en literair afgelopen jaar heeft gedicht is het wel dit boek van Tjibbe Veldkamp’).

Voor de bekendmaking van de winnaar hield Bibi Dumon Tak onder de titel ‘De opgejaagde pen’ overigens de Woutertje Pieterse Lezing, een soort vervolg of antwoord op de beruchte Annie M.G. Schmidtlezing van Sjoerd Kuijper: ‘De tijd stond stil, en ik ook omdat ik verstrikt was geraakt in mijn eigen slijmerige slakkenspoor. Ik dacht terwijl ik wanhopig spartelde en intussen ook nog naar de ingewikkelde breuken van groep 7 op het bord keek: waar was je ook alweer begonnen, slak? Bij één plus één toch?
Waarom werd je ook al weer schrijver? Waarom koos je dit prachtige vak?
Om rijk te worden?
Om eerlijk behandeld te worden?
Om beroemd te worden?
Om in hoge stapels rond een pilaar in een boekwinkel te liggen?
Om prijzen te winnen?
Om met je smoel op tv te komen?
Om gerecenseerd te worden?
Blijf op je tropische eiland, en tel je zegeningen, zei ik tegen mezelf terwijl het zweet van mijn voorhoofd op het linoleum gutste.
Dus nu zit ik daar nog steeds, op dat eiland. Niet omdat ik dom ben, of bang of naïef, niet omdat ik het niet eens ben met alles wat er tot nu toe werd gezegd, maar omdat ik me wil bezighouden met datgene waar ik gelukkig van word: schrijven. Schrijven zonder te worden opgejaagd.’