Wild verliefd / Ditte Merle
Onlangs vroeg Jet of er iemand al Wild verliefd van Ditte Merle had gelezen. Toen nog niet, nu, in de aanloop naar de uitreiking van de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs, wel.
Wat een verrassing!
Goede non-fictieboeken voor kinderen, die meer zijn dan een uitleggerig of zelfs belerend praatje bij veel plaatjes en die naast informeren vooral ook een aangename en boeiende leeservaring opleveren, zijn nog steeds zeldzaam. Bibi Dimon Tak was op dat vlak een verademing, onder meer met haar onvolprezen Bibi’s bijzondere beestenboek. Ditte Merle lijkt zich in de Bibi Dumon Tak-traditie te willen inschrijven, met dit boek dat een schat aan boeiende weetjes over dieren bevat, geschreven in een toegankelijke, frisse taal.
Wild verliefd gaat over ‘liefde en seks bij dieren’, lees: over het parings- en voortplantingsgedrag van dieren. Ditte Merle verstaat de kunst om de informatie daarover op een heldere wijze te brengen en om er verrassende bijzonderheden uit te lichten. En verrassende bijzonderheden zijn er genoeg. Sterns die een vrouwtje proberen te versieren door ze versgevangen vis aan te bieden. Kreeftjes waarvan het ‘lontje’ dertig keer groter is dan ze zelf zijn. Vuurvliegjes die je kunt mis/verleiden door een knipperende zaklamp. Segrijnslakken die naar gelang van de omstandigheden een vrouwtje of een mannetje zijn; Acouchimannetjes die de aandacht van een vrouwtje proberen te trekken door extra zielig te doen. Dolfijnen die elkaar onderwatermassages geven. Je kunt het zo gek niet bedenken, of het bestaat wel in de dierenwereld, en er komen dierenjongen van. Ditte Merle schrijft bovendien erg humoristisch en sprankelend over dat alles. Alleen jammer dat je daarbij nog net iets te veel koppies, pikkies en jonkies te slikken krijgt.
150 bladzijden over seks bij dieren: nooit gedacht dat ik er geboeid in zou blíjven lezen. Maar dat deed ik dus wel. Een opwindend boek, om veel in te lezen en te bladeren, om de wenkbrauwen te fronsen, in de lach te schieten of in verwondering achter te blijven over de vindingrijkheid van de natuur. Maar een Uil? Ik denk het niet.
Geen debuut van Ditte Merle: ze had al eerder getoond zeer onderhoudend over beesten te kunnen schrijven, bv. in Lekker vies.
Inderdaad geen debuut, Herman, wel het eerste wat ik van haar lees, en de kennismaking bevalt.
Ik vond het teleurstellend dat dit boek, hoe humoristisch en origineel het ook mag zijn, op de lijst staat. Om het cru te stellen vind ik het zelfs nogal ‘lullig’ als keuze ivm de gouden uil jeugdliteratuur.
Voor mij persoonlijk valt het niet onder de noemer (jeugd)literatuur.
Dat (pré-)pubers zullen giechelen om dit boek staat vast.
Dat het voor volwassenen verrassend en grappig is ook.
Maar de jonge mensen die dit boek zullen lezen (zeker nu het op de shortlist staat, en het dus in de leesopvoeding niet mag ontbreken) en van wie dus verwacht wordt dat zij niet enkel piemel na piemel van de pagina’s plukken, wat steken zij van dit boek op? Welke sterke passage zal ze raken? Welk treffend citaat zal hen altijd bijblijven? Hoe zal dit boek hun kijk op literatuur veranderen? En hoe zal dit boek hun woordenschat en/of wereldbeeld verruimen?
Dat vraag ik mij af.
Daarom vond ik het eigenlijk erg flauw om te horen dat net dat boek doorstootte naar de shortlist. Maar da’s persoonlijke smaak, en persoonlijke smaak is meteen ook de reden waarom het dus wél op de lijst staat :-). Dàt, en het feit dat pikken, lullen, penissen, ed… erg ‘hot’ zijn tegenwoordig.
Dag Inge,
Ik heb het ondertussen wel gelezen, en ik was wel enthousiast over de frisse taal- aanpak. Het concept ‘Wild verliefd’ is niet origineel- vele natuurgidsen doorbreken de saaiheid tegenwoordig met ‘tips en tricks’ en creatieve ideeën, maar ik heb me niet echt geërgerd aan die penissen en pikken e.d. Er staan nog genoeg andere (humoristische) stukjes in. Waarom ik het zelf niet tip voor De Gouden Uil? Ik vind het dierengedrag uiteindelijk toch te veel ‘vermenselijkt’!
In boekenvriendschap, Jet
Beste mensen,
Ook ik vond dit een fijn jeugdboek, goed geschreven en verzorgd uitgegeven. Ik denk niet dat Wild verliefd de gouden uil zal winnen, daarvoor is het misschien wat te vrijblijvend. Ik begrijp niet goed waarom dit boek het wereldbeeld van jongeren niet zou verbreden. Ik denk dat ze na het lezen van dit boek zeker met andere ogen naar mieren in de tuin zullen kijken. Meer nog, het is toch belangrijk dat er af en toe ook non-fictie op zo’n lijstjes terechtkomt. Als ik me niet vergis is de gouden uil een prijs die zowel fictie als non-fictie bekroont. In De boomhut vind je geen letter terug; is dit een argument om dit boek niet te nomineren: nee toch?
Mvg,
Iris
Wel, nu je erover begint Iris.
Ik vind het wel vreemd dat een boek zonder woorden meedingt voor een literaire prijs. Literatuur is toch de kunst om met woorden om te gaan? Hoe mooi en poëtisch de boomhut ook is, en dat is het, het verdient een grafische prijs, maar een prijs voor letterkunde?
Het lijkt alsof een toneelstuk zou meedingen voor de prijs voor de mooiste opera. Of een hoorspel voor een oscar. Er ontbreekt een stuk. Ik zie het bij de Gouden Uil voor volwassenen niet zo gauw gebeuren.
Je kan natuurlijk zeggen dat de prenten in het boek verhalen oproepen, maar een verhaal oproepen is nog iets anders dan het te schrijven. Stel je het omgekeerde voor: woorden kunnen beelden oproepen. Zou een boek met beeldende taal dan ook een prijs voor grafiek kunnen winnen?
@Jet, ik heb het ook gelezen (dat was misschien niet heel duidelijk), misschien ben ik ouderwets, maar ik verwacht (nog) méér van een boek dat op de lijst van de Gouden Uil staat. Maar ik zei het al, da’s persoonlijke smaak.
En Yves, ik had het niet beter kunnen verwoorden!
@Inge: voor de Gouden Uil komen, zowel bij de volwassenen als bij de kinder- en jeugdboeken, expliciet fictie én non-fictie in aanmerking. Bij de kinderboeken komt daar nog eens bij dat het hele leeftijdsscala meedingt naar één prijs, van prentenboeken tot adolescentenromans. Dat is een beetje een verhaal van appelen en peren vergelijken. Uiteindelijk kun je dan als jury gaan kijken naar welke boeken dermate excelleren in hun genre dat ze een nominatie, en eventueel een bekroning, waard zijn. Dat betekent niet dat alle boeken aan hetzelfde setje criteria voldoen. Veel van de criteria die jij noemt, hebben betrekking op fictie, denk ik. Bovendien ben ik het niet met je eveluatie eens :-). ‘Wat steken zij [lezende jongeren] van dit boek op?’ vraag je retorisch. Veel, denk ik, enorm veel. Ditte Merle is erin geslaagd om een schat aan informatie op zo’n boeiende wijze te brengen dat ze blijft hangen. De grootste verdienste van dit boek zit ‘m in de manier waarop ze dat doet: met veel taal- en vertelplezier.
@Yves: kinderliteratuur bestaat uit woord én beeld, die in wisselende verhoudingen voorkomen, van beeldloze adolescentenromans tot tekstloze prentenboeken. Als je het ‘mooiste/beste kinder- of jeugdboek’ wil bekronen, moet je met beide rekening houden.
@Karin Klinkt mooi, maar literatuur is letterkunde, de kunst om met woorden om te gaan, daar kan je niet om heen. Of dat voor kinderen of voor volwassenen is, maakt wezenlijk geen verschil. Anders moet je het geen literaire prijs noemen. Trouwens, waarom maken zoveel andere prijzen expliciet de opdeling: Gouden Griffel en Gouden Penseel, Boekenleeuw en Boekenpauw, Hans Christian Andersen Author Award en de Hans Christian Andersen Illustrator Award?
[...] 2010 gaat – het was voorspeld, en wel door Jen de Groeve en Vanessa Joosen – naar Wild verliefd van Ditte Merle, dus.De publieksprijs, de Gouden Uil Prijs van de Jonge Lezer, is dit jaar voor De [...]