Opgroeien tussen boeken werpt zijn vruchten af op school (update)
Dat lezen goed is voor kinderen, weten we al langer. Dat lezen gunstige effecten heeft op de schoolcarrière van kinderen, is ook al vaker beweerd. Maar hoe belangrijk zijn die gunstige effecten? Belangrijker dan je zou denken, meldt The Chronicle of Higher Education. Een grootschalig wetenschappelijk onderzoek, dat over een periode van 20 jaar en in 27 landen liep en waarvan de resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Research in Social Stratification and Mobility, legt veel meer dan verwacht een direct verband tussen het aantal boeken in een huis en de onderwijskansen van een kind dat daarin opgroeit. In totaal werden meer dan 70.000 gezinnen gevolgd.
Kinderen die opgroeien in een huis met meer dan 500 boeken volgen gemiddeld drie jaar langer onderwijs dan kinderen die opgroeien in een ‘boekarme omgeving’. Een kind waarvan de ouders veel boeken bezitten,heeft bijna 20% meer kans om de universiteit af te maken. Ter vergelijking: een kind van ouders die zelf lang studeerden (15 jaar of meer), maakt 16 % meer kans om zelf een universiteitsdiploma te behalen. Boeken spelen dus een belangrijker rol dan het opleidingsniveau van de ouders. Zelfs als er maar enkele boeken in huis zijn, kan dat al een positief effect hebben. Een kind in een huis met 25 boeken zal gemiddeld twe ejaar langer naar saan dan en kind uit een gezin zonder boekenHet effect lijkt universeel: het is aanwezig in rijke en arme landen, in verleden en heden, in communistische en kapitalistische landen, onder het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime, en, het sterkst van al, in China.’
De onderzoekers concluderen dan ook: ‘Het lijkt er dan ook op dat een leervriendelijke cultuur, en de liefde voor boeken die daaruit voortvloeit, als vanzelf van generatie op generatie wordt doorgegeven, waarbij weinig invloed speelt van opleidingsniveau, beroep of andere klassegebonden aspecten… Ouders geven hun jongere kinderen badboekjes, lezen verhaaltjes voor voor het slapengaan, geven boeken cadeau aan oudere kinderen, praten veel, leggen dingen uit, fantaseren en spelen met woorden. Kinderen krijgen de smaak te pakken, leren meer woorden, gaan de leesvaardigheden beter beheersen, kopen boeken. En dat werpt zijn vruchten af op school.’
‘Een verrassing is het niet, maar het is fijn dat zo’n omvattende studie dat bevestigt’, zegt woordvoerster Sofie Dewulf van Stichting Lezen in Het Nieuwsblad. Ze gaat verder: ‘Uit onderzoek blijkt dat kinderen die van jongs af aan boeken lezen, zich beter kunnen concentreren, een grotere woordenschat hebben en ook vaker lid zijn van een bibliotheek, wat betekent dat ze blijven lezen. Dat effect overstijgt ook de sociale klasse waarin het kind opgroeit, wat een grote opsteker is.’
Sofie Dewulf is het ook eens met de onderzoekers als ze waarschuwen dat een stapel boeken alleen niet zal volstaan, want het is de bijbehorende sfeer die kinderen stimuleert om goed te studeren: ’Het emotionele aspect van boeken lezen is heel belangrijk. Door samen te lezen, creëer je een geborgen sfeer. Elke avond een verhaaltje voorlezen kost niet veel tijd, maar biedt wel structuur aan kinderen, wat heel belangrijk is voor hun ontwikkeling.’
Wat als je kind niet graag leest, vraagt Nieuwsblad-redactrice Elke Mussche zich af. Ouders mogen gerust zijn, zegt Sofie Dewulf: ‘Uit onderzoek blijkt dat er geen enkel kind bestaat dat in geen enkel boek is geïnteresseerd. Het komt er gewoon op aan om boeken te vinden die aansluiten bij de interesse van je kind.’
(bron: De Papieren Man, The Chronicle of Higher Education en Het Nieuwsblad)






Verdorie, je bent me voor. Ik wou dit ook op mijn bibblog zetten.
Nu ja, ik doe het toch maar..
Je kan dat nog altijd doen, met een link naar Vertel eens, Stefan :-).
Jarenlang hadden wij een project dat Het Verhalenkasteel heette en dat een lans wilde breken voor het voorlezen van meer goede verhalen op school. Vaak was het een heel gevecht om tijd omdat de leraren het zo druk hadden met al hun ‘methodes’ en ‘leerdoelstellingen’. Natuurlijk was ons argument dan altijd dat je van verhalen ook heel wijs wordt, maar wat hadden we toen graag dit onderzoek in handen gehad – om het op een geweldige manier te kunnen onderbouwen!
Wat een onzin.
Het is heel jammer dat de onderzoekers alleen de boeken in huis geteld hebben, en niet hebben gekeken of er misschien ook een vaatwasmachine, een magnetron, een wasdroger of een vijver met koi-karpers aanwezig was.
Volgens mij heeft de aanwezigheid van koi-karpers een vrijwel net zo gunstig effect op de onderwijskansen van een kind als de aanwezigheid van 500 boeken.
En dat komt natuurlijk niet doordat een karper een kind stimuleert om beter te gaan leren. Dat komt doordat boeken, karpers, vaatwasmachines enzovoorts duiden op een bepaald soort huishouden: een huishouden met goed verdienende ouders, die zelf ook een goede opleiding hebben gehad en vaak wel weten hoe belangrijk boeken zijn voor een kind. Die een kind stimuleren om het beste uit zichzelf te halen, zo hoog mogelijk te reiken in het onderwijs.
En o, het zal vast wel zo zijn dat meer boeken nog een duwtje extra geven. Maar het gaat mij veel te ver om te stellen dat er een direct verband is tussen de hoeveelheid boeken in een huis en de onderwijskansen. Het verband is grotendeels indirect.
Richard, het straffe is dat een omgeving met boeken blijkbaar véél sterker met onderwijskansen correleert dan bv. het opleidingsniveau van de ouders.
Maar natuurlijk staan boeken in zo’n gezin niet alleen, en gaat het, ook, om de hele cultuur die daarrond hangt…
Karin, een kind met ouders die veel boeken bezitten heeft bijna 20% meer kans om de universiteit af te maken dan een kind dat opgroeit in een ‘boekarme’ omgeving. Een kind met ouders die 15 jaar of meer studeerden maakt 16% meer kans [meer dan wat? Dan een kind met ouders zonder onderwijs? 10 jaar onderwijs? Dan een kind dat opgroeit zonder boeken in huis?]
Het verschil is dus een kleine 4 procentpunten. Dat vind ik niet véél meer. Zoals ik het interpreteer is de opleiding van de ouders veruit het belangrijkste. En als er veel boeken in een huis aanwezig zijn, kan dat er nog eens een schepje bovenop doen.
Maar waar het me vooral om gaat is dat je naar mijn idee niet mag concluderen dat veel boeken in een huis direct tot gevolg heeft dat een kind het beter doet in het onderwijs, alsof het gaat om oorzaak en gevolg. Volgens mij zijn die twee dingen meestal allebei een gevolg, met een gemeenschappelijke oorzaak.
Ik snap je reserves, Richard, die, naar mijn gevoel,voor een groot deel ook op hun plaats zijn. We zouden eigenlijk het volledige onderzoek moeten kunnen bekijken, om te zien of en in hoeverre dergelijke correlaties onderzocht zijn.
En misschien is het onderzoek dat in Engeland al een hele tijd het Bookstart-project begeleidt, in dit opzicht wel interessant. Ik probeer daar een keer achteraan te gaan!
[...] in een huis met 25 boeken gaat twee jaar langer naar school. Stichting Lezen Vlaanderen waarschuwt in een artikel op haar website wel dat een stapel boeken in huis niet genoeg is: ‘Het emotionele aspect van boeken lezen is heel [...]
[...] in een huis met 25 boeken gaat twee jaar langer naar school. Stichting Lezen Vlaanderen waarschuwt in een artikel op haar website wel dat een stapel boeken in huis niet genoeg is: ‘Het emotionele aspect van boeken lezen is heel [...]