Tamar van Mal Peet kreeg in 2005  een Carnegie medal, en dat was werkelijk de enige reden waarom ik aan de zeer lijvige (336 blz., dicht bedrukt, kleine letter) roman begon. Ik belandde meteen midden in een overigens zeer realistisch aandoende (ik heb gelukkig nog geen oorlog meegemaakt…) oorlogsscène. Eerlijk, het kostte me moeite om de eerste hoofdstukken door te lezen en, weer eerlijk, ik dacht: “een jongensboek: actie, codes, ingewikkelde spionage- toestanden…”.

Ik heb  verder gelezen. Tot mijn favorieten zal Tamar niet behoren, maar ik moet toegeven dat de roman knap in elkaar zit. Het verhaal speelt afwisselend in 1945, tijdens de hongerwinter in Nederland en in 1995, in Engeland. Het Engelse meisje Tamar erft van haar grootvader een doos met vreemde aanwijzingen naar het verleden. Met haar Nederlandse neef Johannes gaat ze op onderzoek uit en ze stoten op een gruwelijk familiegeheim. Maar dat is slechts het hedendaagse verhaal. Interessanter- en ook uitgebreider-  is het historische verhaal, dat op waar gebeurde feiten gegrond is. Centraal staat een verzetsgroep uit de Veluwe, met als voornaamste spelers  twee (volwassen) vrienden. Zij acteren onder de codenaam  Tamar en Dart. Wie doorbijt, geraakt zeer betrokken bij hun oorlogsactiviteiten en hun persoonlijke strijd, hun menselijke passie en ongrijpbare angsten. Door de twee afwisselende verhalen is de lezer natuurlijk beter geïnformeerd dan de tieners Tamar en Johannes die de zaak uit dat -voor hen duistere- verleden onderzoeken- Dat maakt de zoektocht interessant. Maar ook de lezer krijgt in het oorlogsverhaal geen uitsluitsel over wat er precies gebeurd is, en dat houdt de spanning op de twee tijdsvlakken vast.

Deze roman is intenser dan vele ‘avonturenverhalen’ uit de oorlog. Hij  toont de onopgesmukte realiteit- uit verschillende gezichtshoeken-en  hij geeft aan waartoe mensen in extreme omstandigheden in staat zijn- zowel positief als negatief.

Bij het googelen las ik wat over Mal Peet en ik verwarmde me aan zijn woorden over de waarde van de kennis van de geschiedenis. “Van het verleden moeten we leren” meent hij- Zo’n bewering is een dooddoener, maar ze is waar en wordt maar al te graag vergeten. Soms zijn er romans als Tamar nodig om jongeren tot het verleden te verleiden.