Eigenlijk ben ik stapeltjes boeken aan het samenstellen om in de vakantierugzak van mijn kleinkinderen (7-5-3-1) te stoppen. Maar ik strandde eerst bij enkele verhalen voor de kinder- en puberrugzak. Er zullen er nog wel meer volgen, als ik zo rond me kijk… Ik voeg een leeftijdsaanduiding bij, maar dat is alleen gemakshalve..

(14+)

Voor altijd bestaat niet   Gabi Kreslehner  Clavis 2010

Dat dit jeugdboek enkele Duitse prijzen behaalde, o.m. de Peter Härtling Prijs 2009, verwondert me niet.

Charlotte, 16, bericht over een turbulent jaar in haar leven. Na de scheiding van haar ouders verhuist ze met haar moeder en twee jonge broertjes naar het krappe rijtjeshuis van oma. Vader begint een nieuw leven met zijn secretaresse. Door alle bijbehorende problemen zit Charlotte haar jaar over en voelt ze zich een outlaw in haar nieuwe klas, waar de stoere herriemaker Erwin Sulzer en barbiepop   Yvonne de plak zwaaien. Een doordeweeks verhaaltje, zo lijkt het, maar geschreven van binnenuit, spontaan,  vanuit eerlijke gevoelens,  zonder mooipraterij. Ook als volwassene leef je je helemaal in Charlotte in. Mooi is hoe Charlottes verlies van haar jeugd eigenlijk heel realistisch en invoelbaar verbeeld wordt: zij keert voortdurend terug naar haar oude huis, want ze mist vooral de boom voor haar vroegere slaapkamerraam .Hij krijgt een beduidende symboolfunctie in het verhaal. Mooi is ook hoe je Charlotte ziet evolueren in haar verhaal, hoe ze een en ander in haar leven inpast en hoe een prille liefde met een klasgenoot zich voorzichtig ontwikkelt. Haar gedeukte geloof in de liefde (zie titel: Voor altijd bestaat niet) herstelt zich langzaam. Dit verhaal is met respect van en voor de gevoelens van een puber geschreven.  Een puberverhaal dat verder reikt dan een zonnig strand. Alleen wat jammer van het onaangename zetwerk.

(14+)

Miss dakloos     Lydia Rood  Jojo Matthews   Slash  Querido 2010-06-19

Nog een verhaal van binnenuit, en,  zoals alle slashboeken, gebaseerd op een waar gebeurd verhaal.  Na de dood van haar moeder werd  Ama  met haar jongere zusje Belle door haar stiefvader opgevangen, maar ook jarenlang misbruikt. Wanneer  een nieuwe vrouw haar intrede doet en bovendien bevalt van een dochtertje, verlaat Ama het huis. Ze zwerft rond, vindt onderdak bij een vriendin.  Wanneer die haar inruilt voor een vriend, belandt ze in slaaphotels, opvangtehuizen en leeft ze grotendeels op straat. Uiteindelijk besluit ze haar stiefvader aan te klagen, opdat er met haar zusjes niet hetzelfde zou gebeuren.  Maar ze vlucht, net voor het proces begint.

Ama leer je niet kennen als een beklagenswaardig doetje. Zij dopt, met veel vallen en opstaan, haar eigen boontjes en stelt zich nagenoeg immuun op voor alle onheil. Het verhaal is in de ik- persoon geschreven en daardoor kan je door haar harde schil heen prikken. Dit is een hard boek. Het komt vanuit de visie van een diep gekwetste tiener, realistisch over. De emoties zijn integer, invoelbaar vanuit Ama die niet enkel voor zichzelf, maar vooral voor haar zusjes opkomt. Geen tranerigheid, geen stoerdoenerij en geen sensatiezucht waar dergelijke verhalen vaak aan ten onder gaan. Door de dagboekstijl,  brieven aan haar vriendinnen,  herinneringen en fantasieverhalen over haar ‘echte’ ik (Jojo Mathews:naar de naam van haar moeder), krijgt Ama een eigen, genuanceerd gezicht. Misschien is die roman een eye- opener  voor vele adolescenten.

Vanaf 9 jaar

Rico, Oscar en de spookschaduwen               Andreas Steinhöfel    DF/Infodok 2010-06-21

Rico en Oscar zijn mekaars tegenpolen. De nieuwsgierige Rico is  ‘diepbegaafd’, dat  heeft zijn moeder hem ingeprent.  Zijn  begrip voor nieuwe woorden, de weg naar huis, moeilijke situaties, alles heeft bij hem wat meer tijd nodig om naar de oppervlakte te komen. Oscar is hoogbegaafd, maar zeer voorzichtig en bang voor alle mogelijke gevaren. Daarom draagt hij een helm. De twee jongens ontmoeten elkaar in het flatgebouw van Rico en ze sluiten vriendschap. Tenminste, dat denkt Rico, want  Oscar daagt bij een tweede afspraak niet meer op. Rico baalt, tot hij hoort dat Oscar het zoveelste slachtoffer van Mister 2000 geworden is, de kinderlokker die Berlijn in zijn greep houdt. Hij dwingt zichzelf om zijn trage hersenen maximaal te activeren en een en ander uit te pluizen, om zijn eerste en enige vriend te redden.

De  inleidende scène nodigt (een volwassene)niet echt uit om verder te lezen: Rico vindt een noedel op straat en gaat uitzoeken van wie die is…Maar ze is wel functioneel en omkadert zelfs het verhaal.  De noedel zoektocht introduceert de lezer meteen in Rico’s ‘thuis’ en  een paar van zijn vreemde bewoners, die cruciaal zijn voor het (detective)-verhaaltje. Rico zelf palmt je meteen in. Zijn verhaal, in de ik- persoon en spontaan en met gevoel voor humor geschreven-  is een vakantieopdracht om zijn taal bij te werken en zijn gedachten te leren ordenen. Hij vertelt ongedwongen over zichzelf, zijn ‘diepbegaafdheid’ , de bewoners, zijn moeder- en ‘hostess in een club-, over de buurvrouw met wie hij TV kijkt en die soms in een trieste regenwolk zit, over Oscar en zijn dagelijkse beslommeringen. Tussendoor schrijft hij de uitleg van nieuwe woorden op ( voorzien van eigen commentaar en interpretatie)en beschrijft hij beeldrijk hoe zijn ‘diepbegaafdheid’ werkt. Zijn gedachten draaien  in zijn hoofd als rondtollende bingoballen en wringen ze zich in vreemde kronkels. Vriend Oscar heeft daar helemaal geen probleem mee, hij legt alles geduldig nog eens uit. Dit is niet alleen leuk voor de lezers, maar het werkt ook nog eens erg relativerend! Of: hoe vooroordelen zonder veel theorieën doorgeprikt kunnen worden…

De sociale situaties zullen misschien volwassen de wenkbrauwen doen fronsen, maar Rico vertelt met zo’n ongedwongen frisheid dat een lezer van 10 of 11 zich weinig vragen zal stellen. Het wordt een spannende vakantie voor Rico en Oscar én voor hun lezers!  Het verhaal werd bekroond met de Duitse Jeugdliteratuurprijs 2010 en is vertaald door Ina Vandewijer. De aantrekkelijke, stripachtige illustraties zijn van Peter Schössow.  En blijkbaar beleefden Rico en Oscar nog meer avonturen! Afwachten dus..

In boekenvriendschap,  Jet