Sydney   Harmen van Straaten    Moon 2010

Leeftijd             10+ (of ouder)

Sydney (9, bijna 10) treurt om de dood van zijn moeder, maar baalt van  goed bedoelde  hulp. Tegen de psychologe, die hij ‘blubberkop’ noemt, wil hij helemaal niet meer praten. Zij heeft voor alles een verklaring en ze komt veel te dicht bij.  Ook zijn vader negeert hij. Hij heeft zijn moeder al verraden… Sydney wil zijn moeder terug, of, hij wil op zijn minst afscheid van haar kunnen nemen en weten hoe het met haar gaat. Daarom laat hij zijn vader en zijn broers achter en vertrekt met de hond Vivaldi én met een schelp en een foto van zijn moeder naar Sydney, waar ze  ooit samen naar toe zouden gaan. Daar hoopt hij ook een helderziende te interpelleren.

Op zijn weg ontmoet hij het meisje Tipper, 15 en gekleed als jongen. Ook zij draagt een geheim mee. Zij trekt hem aan en stoot hem af, maar ze belooft hem naar Sydney te brengen.  Nog andere ‘verdoolden’ sluiten bij hen aan: de man Matt, die ooit zijn gestorven dochtertje naar het operahuis in Sydney wou brengen, twee oplichters die zich voordoen als goochelaars…Ze verschalken de politie, beroven de Hells Angels en volgen hun eigen dromen. Een roadmovie voor kinderen van de bovenste plank, een moderne (zij het ingekorte) variant van Malots Remi. Zowel Sydney, Tipper als Matt worstelen met een eigen rouwverwerking. Het oplichtersduo zorgt voor de vrolijke noot en bevestigt het geloof in dromen (ook al zijn het hier foute…).

Sydney sluit je meteen in je hart. Zijn dromen, het geloof dat hij put uit zijn moeders lijflied ‘Michael row the boat ashore’, dat hij ook op zijn harmonica kan spelen, zijn rotsvaste geloof dat hij zijn moeder zal terugzien, (‘Hells Angels, fluistert Matt. De hemel reist echt met ons mee, denk ik’), de manier waarop hij moed put uit de interesse van zijn broer Skip en hoe hij op het gepaste moment gebruik maakt van alle scheldwoorden die zijn broers hem leerden én van de kennis die hij uit hun blote meidenbladen haalde… Van Straaten vlecht het allemaal tot een spontaan, verrassend verhaal met een ontroerend einde. Een écht vakantieverhaal met dat tikje (veel) meer!

Liverpool Street    Anne Voorhoeve    uitg. DF/Infodok/Callenbach 2010

Leeftijd: 12+

Dit is een roman met héél veel meer, niet enkel in omvang (518 blz.), maar vooral naar inhoud.  Een overdonderende roman over de Jodenvervolging in de 2^e Wereldoorlog, vanuit een verrassende, ontzettende  hoek- en het woord ontzettende staat hier zeker op zijn plaats.  De roman bestaat uit 3 delen of – met een bijbelse term, boeken: 1938-1939: Survival Plan; Boek 2: 1939-1940: Verduistering; Boek 3:  1941-1945: Thuiskomst en een Epiloog.

Een situering van de inhoud:

De ik- persoon, de Berlijnse Ziska (Franziska) Mangold is 10 jaar, wanneer haar (joodse) ouders  haar op kindertransport zetten naar Engeland. Ziska neemt vooral haar moeder die ‘wegzending’  bijzonder kwalijk, ook als wordt ze in Londen liefdevol opgevangen door de orthodox- joodse familie Shepard. Voor Ziska, die thuis protestants is opgevoed, en niet joods, volgt een tijd van aanpassing, woede, verdriet, toenadering.  De oorlogsomstandigheden maken de zoektocht naar haar identiteit bijzonder moeilijk. Bovendien vecht ze met schuldgevoelens  tegenover haar vriendin Bekka, die ze achterliet in Duitsland en wiens plaats bij het kindertransport ze misschien ingepikt heeft. Evenveel schuldgevoelens heeft ze  tegenover haar moeder (Mamu), omdat ze zich ongemeen hecht aan haar pleeggezin, vooral aan haar pleegbroer Gary en haar pleegmoeder Amanda. De toenadering en de spontane, (h)eerlijke liefde  tussen Amanda en Ziska (die in Engeland de naam Frances krijgt) leveren prachtige bladzijden op.

De felle, ondernemende Ziska introduceert (vaak met humor) allerlei kleurrijke figuren, vooral uit het joodse milieu. Ze leidt de lezer binnen in de school, het vluchtelingencomité, het bejaardentehuis, de ‘filmzaal’ van haar pleegouders, via haar broer en haar vriend, in het leger, maar ook, spontaan, temperamentvol  en onbevangen als ze is, in haar diepste zieleroerselen.  Naast  haar sterke persoonlijkheid en haar evolutie zijn de gedetailleerde beschrijvingen van het dagelijkse leven gedurende de oorlogsjaren ongemeen boeiend. Ik geloof niet dat ik al eerder een dergelijke volledige jeugdroman gelezen heb  over het oorlogsleven in Londen, gezien vanuit de joodse gemeenschap. Indrukwekkend- en bijna als een documentaire te lezen, maar dan een documentaire met veel aandacht voor gevoelens en emoties.

Vakantielectuur? Je hebt in ieder geval flink wat ‘vakantie- uren’ nodig om deze ontroerende, stevige roman uit te lezen én daarna nog een aantal uren om er los van  te komen!

Dit is de eerste vertaalde roman van de (Duitse) Anne Voorhoeve. Hij  is bekroond met de Buxtehuder Bulle 2007  en werd vertaald dankzij een subsidie van het Goethe- instituut.