Zij en haar / Dirk Bracke
Zij en haar / Dirck Bracke
Eve (15) heeft een moeilijke tijd achter de rug. Op haar dertiende was zag ze haar beste vriendin Margaux op weg naar school verongelukken. Nu, twee jaar later, leidt ze een tamelijk onbezorgd doorsneeleven met school, tennis en vriendinnen. Met vriendjes en seksualiteit is ze nog niet zo bezig, maar dat verandert als haar vriendinnen haar vragen of zij al masturbeert en ook seksuele fantasieën heeft. Dat blijkt niet het geval te zijn, en Eve besluit het allemaal eens uit te proberen. Ze schrikt als ze merkt dat ze niet over jongens fantaseert, maar over Margaux en over Céline, een meisje uit een hogere klas.
Min of meer door toedoen van haar vriendinnen krijgt Eve verkering met Tibo. Met hem heeft ze ook haar eerste seksuele ervaringen, maar ze is daar niet echt enthousiast over. Ze beseft dat ze op meisjes valt, en na een tijdje verbreekt ze de relatie met Tibo. Ze merkt dat Céline in haar is geïnteresseerd en de twee krijgen een relatie. Eve leert zichzelf te accepteren, en vertelt haar klasgenoten en haar ouders dat ze lesbisch is. Eve’s bekentenis levert weinig weerstand op bij haar leeftijdsgenoten en familieleden.
Naast het verhaal van Eve is er nog een tweede verhaallijn over een aantal woninginbraken waarbij Tibo en Eve’s vriendin zijn betrokken, maar die voegt niets toe aan het boek. Zij en haar is een typische puberroman waar jongeren wel pap van lusten: een mix van maatschappelijke thema’s, problemen, hip taalgebruik en aardig wat sex. Maar het boek is niet echt een hoogvlieger; het verhaal kabbelt wat voort, zonder echt boeiend te worden. De personages zijn tamelijk oppervlakkig, en de homoseksuele jongen die ze in een café in Antwerpen ontmoet is ronduit een clichénicht.
Vrijpartijen en masturbatiescènes worden vrijmoedig beschreven. Het wordt nergens ranzig, maar ik kan me voorstellen dat er lezers zijn die zich daar aan storen. Zelf vind ik het wel goed dat de seksualiteit zoveel aandacht krijgt. In een nawoord, geschreven door een woordvoerder van Wel Jong Niet Hetero, worden tips en adressen aangereikt voor jongeren die met dezelfde problematiek worstelen.
Deze blogpost verschijnt ook op http://drhenkenstein.blogspot.com.
Ik schreef een paar jaar geleden voor mezelf op:
Het verhaal zelf vind ik niet zo goed. Natuurlijk is het onderwerp er een die jonge mensen aan kan spreken (mij niet) en dan is het wel belangrijk dat er boeken zijn die dit openlijk bespreken, maar het verhaal kabbelt maar door, doet erg prietepraterig aan.
Aan het eind is er een nawoord van de Vlaamse vereniging voor andersgeaarde kinderen, met adressen en telefoonnummers. Tja, natuurlijk is dat goed, maar het ligt er wel dik bovenop.
Ik geef persoonlijk de voorkeur aan een subtielere manier om dit onderwerp onder de aandacht te brengen.
Volledig akkoord, Marjo, het onderwerp (en andere sensationele onderwerpen in de romans van Dirk Bracke) kon inderdaad subtieler aangebracht worden. De personages blijven erg oppervlakkig…
Ik heb- in een ander genre- beter werk van Bracke gelezen!
Ik heb het boek gelezen na een reactie van mijn jongste dochter die het op aanraden van haar vriendinnen las. Haar opmerking (in een boekbespreking): ‘Ik vind het geen mooi boek. Het lijkt wel alsof de auteur ervan uitgaat dat wij allemaal het heel spannend vinden om op die manier over sex te lezen. Ik schaamde me en vond het heel genant. Ik vond het nog genanter omdat de auteur een man is die even oud is als mijn ouders. Hij vertelde alles tot in details en dat interesseerde me niet, ook al kom ik graag dingen te weten. Ik vond hem eerlijk gezegd een viespeuk (…)
Achteraf vertelde ze me dat de hele klas het boek had gelezen uit nieuwsgierigheid en dat ze na haar boekbespreking te horen kreeg dat veel van haar vriendinnen er net zo over dachten. Maar het bleef een must om het boek gelezen te hebben.
Een streng oordeel van een 15-jarig meisje. Ze is nu 19 en heeft daarna geen boek meer van D.Bracke gelezen, zelfs niet nadat ik zei dat Dirk een lieve, ietwat verlegen man is en geen viespeuk, en dat er ook nog andere boeken waren van zijn hand.
Ik begrijp haar reactie. Er wordt in het verhaal niets aan de verbeelding overgelaten. De ‘mystieke’ ervaringen tijdens de puberteit (zoeken, twijfelen, ontdekken, proberen, falen, zich klein of groot voelen enz) zijn hier niet aanwezig. Of het verhaal nu over seksualiteit, over liefde, dood, of andere gevoelige onderwerpen gaat,dit verhaal was sterker geworden indien er een kritische pen was gehanteerd die de ruimte tussen de lijnen meer had laten spreken, zodat jongeren zelf op zoek kunnen gaan, zonder alles voorgeschoteld te krijgen. Ook rauwe onderwerpen kunnen literair aangepakt worden, maar dit is hier niet gebeurd.Jammer.
Kristien, dat was een héél mooie, wijze en kritische reactie van je dochter! Ik begrijp haar volkomen.Dirk Bracke laar niets aan de verbeelding over.Dan wordt zo’n boek zuivere sensatie.
En toch heb ik ook veel positievere reacties gekregen op dit boek.
Een groepje vriendinnen stond ‘zij & haar’ openlijk te bespreken in mijn winkel, terwijl ze op zoek waren naar de nieuwste Bracke.
Eentje zei letterlijk:’Daar kan ik thuis niet over praten, wat ben ik blij dat ik dit nu wel kan lezen.’
Maar ik kan me ook wel iets voorstellen bij de reactie van de dochter van Kristien.
Al lijkt het me goed om de persoon van de auteur niet teveel in het verhaal te laten komen. In dat geval zouden er bij mij wel heel wat boeken minder mooi worden ;)
Leuk, discussie! Ik hoop dat er ook nog wat mannelijke lezers reageren, want volgens mij is er een groot verschil in beleving tussen mannen en vrouwen.
Ik ga Zij en haar niet verdedigen, want het is geen goed boek, maar vond dat zoeken, twijfelen etc. wel terug in het verhaal.
Ik wil nog wat olie op het vuur gooien. Moet je dat experimenteren wel als mystieke ervaringen zien, of is dat een mythe die volwassenen graag in stand willen houden? Hoofse liefde is mooi hoor, maar is seksualteit niet voor een groot deel lust, pubers zijn toch nieuwsgierig, zitten vol hormonen en willen toch graag experimenteren?
Zoals altijd: het ene kind is het andere niet. Er zullen zeker jongeren zijn die dit lezen om het sensationele, maar dat zijn denk ik niet de jongeren die de schrijver wil bereiken.
Ik ken hem als een integer schrijver die het echte leven zeker niet verborgen wil houden, en die juist schrijft over de dingen die je niet in de gewone jeugdboeken vindt. Als je zijn thema’s op een rij zet, schrik je: wat een rotwereld is dat waar wij in leven!
Ik vind dat zijn opzet beter geslaagd is in ‘het engelenhuis’ of ‘Henna op je huid’, waar hij ook taboes aansnijdt, met wel die subtiliteit die ik liever heb.
Raakt een verhaal dan niet veel meer dan wanneer je rode oortjes krijgt bij het lezen, of je zelfs zit te generen?
@Henk
Wat ik met een mystieke ervaring bedoel is niet het hoofse in de liefde. Misschien moet ik wat duidelijker zijn. Openheid in de seksualiteit is niet synoniem met het opsommen van alle details bij het vrijen.
Als ouder vind ik het vanzelfsprekend dat er een openheid is in alle gesprekken thuis, dus zeker ook wat seksualiteit betreft, maar ieder kind is anders. Van mijn 6 kdn. waren er 2 die absoluut niet wilden dat ik iets vertelde of verklaarde over sex (dat hun ouders seksuele wezens waren, dat vonden ze maar niks) Zij wilden alles bespreken en/of ontdekken met leeftijdgenoten. 2 andere pubers wilden alles tot in de details weten en stelden 101 vragen (ook de dochter die dit boek las) en 2 laatbloeiers gingen er vrij neutraal mee om. Ze zijn nu allen volwassen en vertellen soms iets van hun ervaringen. Die zijn van deze tijd, maar toch herken ik veel: de onzekerheid, het geknoei, het uitproberen, de behoefte om geheimen te hebben. Er is niks mis mee dat dit in een boek komt. Maar als ik lees dat iets te nadrukkelijk wordt gezegd dan krijg ik niet het gevoel van openheid rond sex maar wel van iets dat vast zit en moedwillig gehanteerd wordt. En dat gaat op voor alle onderwerpen. Maar ik deel de mening van Marjo: de auteur is een integere man en ook Joke kan ik volgen: Bracke laat jongeren lezen.
Het adolescentenboek ‘Kastanjes’(?) van Katrien Vervaele gaat ook over het ontdekken van de lesbische geaardheid. Maar het werd veel mooier verwoord, zonder er ‘doekskens’ rond te winden.
@Kristien: dat is een heldere toelichting. Zoals ik in de blogpost al schreef had ik niet zoveel moeite met de seksuele passages. Ik was dan weer wel geschokt door het alcoholgebruik van sommige jongeren in het boek. Een veertienjarige Eve die out gaat na teveel bacardi’s tijdens een feestje van de tennisclub-ik heb geen kinderen, maar ik zou mijn kind accuut van die vereniging halen, vijftienjarigen aan de Jupiler…
@Kristien: dank voor de leestip. Boek stond niet in mijn lijstje omdat ik voor titels had gekozen die na 2000 zijn verschenen.
@Henk: “Kastanjes” is een jaar te vroeg verschenen om zelfs nog maar “2000″ te zijn, maar het is zo’n mooi boek.
hallo,
ik heb even een vraag over het boek. Jullie hebben het steeds over Eve. maar de hoofdpersoon heet toch Eva en als bijnaam heeft ze Eve?
Gr.