Op die allereerste morgen van het nieuwe schooljaar denk ik aan iedereen die weer de boekentas aangespt. Ik wens jullie veel ontdekkingszin! En ik geef de lezers onder hen alvast een paar nieuwe titels mee. Hebben ze iets om naar uit te kijken als het nog niet zo goed wil lukken, daar, op of voor die schoolbanken.

Als je terug komt.  Rebecca Stead (Querido)

Tijdens haar vakantie in België had ik bijna iedere dag deze korte conversatie met mijn  kleindochter Lotta (3,5).

“Ga je weg?”

“Ja”

“En kom je ook weer terug?”

“Ja!”

“En als je terugkomt, zie ik je dan weer?”

Waarop een plakkerige, dikke, of  in ieder geval spontane knuffel volgde.

Daarom sprak de titel van dit boek me ook meteen aan: ‘Als je terugkomt’ . Voeg daarbij een lovende recensie van Veerle Vanden Bosch in DSL (20-8-2010) en ik was vertrokken. De opdracht suggereert dat het een mysterieus boek is: ‘Het mooiste wat een mens kan ervaren is het mysterie’ (Einstein) en dat is het ook. Nochtans begint het als een gewoon kinderboek,  met kinderen die ook bij Guus Kuyer of Martha Heesen konden wonen. Miranda(11) maakt mee wat andere lagere schoolkinderen meemaken. De kern is dat haar oudste en beste vriendje Sal haar ontgroeit, maar  dat ze dit (nog)niet begrijpt. Onbewust ondergaat ze een hele groei- zoektocht:  vriendschappen worden opgestart, haar moeder jaagt haar af en toe de kast op, ze schaamt zich geregeld  voor haar rommelige omgeving, ze speurt wat jaloezie betekent, etc. Emotioneel zeer herkenbaar voor lezers van 11 of 12 en met een voor Vlaamse, Nederlandse lezers spannende, Amerikaanse omkadering. Het (New Yorkse) schoolleven ziet er immers enigszins anders uit.   Miranda gaat bijvoorbeeld  in de pauze met 2 vrienden werken in een eettent. Het heeft allemaal zijn functie.

De mysterieuze kant van het verhaal vindt zijn oorsprong in een boek van Madeleine l’Engle waar Miranda aan verslingerd is: A wrinkle in time. Miranda overkomt wat de essentie van het boek is: zij ontvangt geheimzinnige briefjes die wijzen op de toekomst, maar evengoed met het verleden te maken heeft. Zij gaat niet obsessief aan het zoeken, maar af en toe gebeurt er iets dat haar aan de briefjes herinnert. En die blijken haar achteraf inzicht te geven in de loop van haar kinderleven én vooral in de essentie van het begrip vriendschap.

Rebecca Stead verweeft realiteit en mysterie ingenieus in elkaar. Zo laat ze Miranda verschillende keren over haar boek vertellen aan een verkoopster van een supermarkt. Een zwerver op de straathoek krijgt een dubbele rol (realistisch: vreemde man, rood licht van de ouders!; mysterieus: vreemde, schijnbaar ongecontroleerde uitroepen), er zijn onverklaarbare kruimeldiefstallen her en der etc. Af en toe geeft Stead tips en hints, zodat je (zoals vaak het geval met een goed boek) het verhaal een tweede keer wil lezen, om alle tips te achterhalen.

Knap, zeker, het boek kreeg een dan ook een Newbery Medal 2010 voor het beste Amerikaanse jeugdboek. En toch twijfel ik een beetje. Ik zou zeggen: dit is een heel origineel boek over vriendschap, vlot (en mooi!!!) geschreven, boeiende personages, maar het spelen met het begrip ‘tijd’ doet je af en toe duizelen. Of de instap in dit originele spel met de tijd ook helder genoeg is voor de lezer en een voldoende thrillergehalte heeft,  kan ik niet voorspellen. Je blijft er in ieder geval over nadenken!

Ik heb natuurlijk ook Madeleine L’Engle (November 29, 1918 – September 6, 2007) even opgezocht. Zij blijkt een Amerikaanse auteur te zijn met een heel sterke wetenschappelijke interesse.

Een boek dat mij, tot mijn eigen verbazing, heeft aangegrepen is Liefs van Aubrey van Suzanne LaFleur (Van Goor). Een debuut, blijkbaar.

Aubrey (11- woont in Virginia) verliest haar vader en zusje in een auto- ongeluk. In haar immense verdriet glijdt ook haar moeder van haar weg . Op een morgen verdwijnt ze met de auto en laat Aubrey alleen achter. Aubrey redt zich een paar dagen, tot haar gealarmeerde oma haar helemaal uit Vermont komt halen.  Er wacht Aubrey een nieuw leven, een nieuwe school en ze worstelt door het hele proces van verwerking.  Ze krijgt daarbij se steun van het buurgezin, en vooral van Bridget, even oud als zij zelf.

De schoolpsychologe (Amy) begeleidt  de verwerking  en geeft haar opdrachten. Zo moet ze telkens naast iemand anders zitten in de eetzaal, en de eerste wordt de hyperkinetische Marcus. Zij raken bevriend.  Ze moet ook brieven schrijven, en in een brief aan haar vader biecht ze haar jaloezie op  haar (gestorven) zusje Savannah (7)op: dat haar moeder haar liever zag dan haar en dat ze haar daarom in de steek liet. Een logische fase in het verwerkingsproces.

Dit is een van de vele boeken over rouwverwerking en verlatingsangst, helemaal niet zo origineel als het  boek van Rebecca Stead, en toch greep het me aan. En wel hierom:

-          Omwille van de indringende beschrijving van die verlatingsangst en het verwerkingsproces (de woede, de afwijzing, de hoop etc etc.) Er zijn bijtende, goed beschreven momenten, bijv. op het ogenblik dat Aubrey haar moeder met kerstmis verwacht, en ze niet komt.

-          Omwille van het portret van een sterke oma: met positieve (Amerikaans: dus vooral positief…) en zwakke kanten (toch wat heel weinig)

-          Vooral omwille van het warme vriendschapsverhaal tussen twee meisjes. Alle aspecten komen aan bod, ook de boosheid wanneer de andere dreigt weg te gaan: dit gevoel kunnen ze nog niet plaatsen. De auteur gaat gelukkig niet aan het filosoferen, maar laat de gebeurtenissen voor zich spreken.

-Bedenkingen:  Het blijft wel  Amerikaans: het beeld van de ideale familie (de buren) krijgt extra idyllische accenten; en voor volwassenen zijn kinderen heilig.  Maar door dit duidelijk te stellen, is precies het contrast met de moeder die haar kind in de steek liet, des te scherper.

Het boek blinkt niet uit, het is niet super origineel, maar het is een warm, positief boek, en dat mag ook wel eens.

In boekenvriendschap,  Jet