Boeken

Nieuwe en minder nieuwe kinderboeken, warm aanbevolen (of net niet).

Nieuws

Het reilen en zeilen in de wereld van het kinderboek en de leesbevordering.

Ons gedacht

Onze mening over wat er gebeurt in de kinderboekenwereld, genuanceerd én ongezouten.

Elders gelezen

Lezenswaardige artikelen, opmerkelijke websites, kortom: alles wat u gezien moet hebben.

Extra

Wedstrijden, oproepen, leuke wetenswaardigheden, en meer ditjes en datjes.

Home » Bekroningen, Nieuws, Ons gedacht

Geef ze wat ze willen lezen

Door op 18/05/2012 – 22:1214 reacties

Zondag worden de winnaars van de KJV bekendgemaakt. Ik mocht de stemming van onze plaatselijke KJV-groep 4 (kinderen van 10 tot 12 jaar) meevolgen en zag opvallende dingen…

De kans is heel erg groot dat zondag Mark Tijsmans in deze categorie met de prijs zal weglopen. De helft van de Hamse KJV’ers zet De Ridders van de Ronde Keukentafel zelfs op 1. En bij haast alle anderen krijgt het ereplaatsen. Ook op www.kjv.be (waar alle Vlaamse KJV’ers commentaar kunnen posten) krijgt het boek heel veel aanhangers. “Superleuk boek, grappig, fantasierijk, zeker lezen!!!!!!!!” (Seppe) “ECHT het beste boek EVER!!!!! Verdient zeker een 10 000 000 000 000 000/10” (Lysa) “HET TOFSTE BOEK OOIT!!!!!!!!!!!! Het zat gewoon vol emotie en expressie. Het is het mooiste boek in mijn hele leven!!” (Eline) Enfin, dat is nog maar een greep uit de talloze positieve reacties. “Spannend en grappig”, dat zijn de woorden die steeds weer terugkeren in de commentaren van de kinderen. Voor wie met kinderen en jeugdboeken werkt klinkt dit heel bekend.

Wij als Betuttelende-Volwassenen-Die-Graag-Willen-Dat-Kinderen-Betere-Kinderboeken-Lezen vinden De Ridders van de Ronde Keukentafel maar zozo. Een zooitje populistische humor en een verhaal dat vooral meer is van nog maar eens hetzelfde. De Hamse Betutteldende-Volwassen-KJV-begeleider zei: “Mark Tijsmans had het boek half zo dik moeten maken. De helft van zijn humor schrappen en dan was het misschien nog wat.”

De Ridders van de Ronde Keukentafel lijkt weer typisch zo’n boek dat wij als professionals niet appreciëren, maar dat wel alle kinderen mooi vinden. Maar is dat wel zo? Dan geldt dat toch al zeker niet voor Yasmine en Kune uit Ham. Zij plaatsten het boek zelfs op de laatste en voorlaatste plaats. En hier en daar is iemand op de KJV-site het met hen eens: “Steeds hetzelfde onderwerp” (Thuline) “Saai boek, is veel te lang en te dik” (Margo)

Wie zondag zeker niet zal winnen is Gideon Samson. “Saai!” en “Daar gebeurt niets in,” vonden de Hamse KJV’ers van Met je hoofd boven water. Het boek eindigt in Ham dan ook afgetekend op de laatste plaats. Behalve dan voor Eske, Yasmine en Jonas, die het dan weer elk in hun top 3 hebben staan…

Nog zo’n boek dat in Ham niet populair was: De laatste reis van Aline Sax. “Veel te eng,” vonden de Hamse juryleden. Ze plaatsten het boek dan ook ergens achteraan op het lijstje. Behalve Yasmine, bij wie het op plaats 2 kwam, na Gideon Samson dus.

En ondertussen woedt op blogs en fora over jeugdliteratuur steeds maar weer dezelfde discussie. Auteurs moeten net wel / net niet schrijven wat kinderen willen lezen. Boeken zouden wel / niet bi moeten zijn, wat dan betekent dat ze zowel voor Betuttelende-Volwassenen als voor kinderen apprecieerbaar zouden moeten zijn. Recensent Pjotr van Lenteren gaat op zijn weblog zelfs zo ver dat hij stelt dat volwassen literaire jury’s onverantwoord bezig zijn doordat ze steeds boeken bekronen die kinderen niet leuk zouden vinden.

De kinderen en de volwassenen. Volgens heel wat kinderboekenkenners staan ze tegenover elkaar. Maar vooral hebben diezelfde kenners een beeld van kinderen als een eensgezinde homogene groep die voornamelijk uit is op humor en spanning. Pjotr van Lenteren gelooft zelfs niet dat er meer dan een verwaarloosbaar hoopje lezers bestaat voor het gros van de boeken die in de – door volwassenen toegekende – literaire prijzen vallen. Het is volgens Pjotr dan ook het aantal lezers dat bepaalt of een boek een echt kinderboek mag heten.

Kijk, daar geloof ik dus niet in. Er bestaat geen boek voor elke lezer (we moeten het dus ook niet proberen uit te vinden) en er bestaat geen boek dat geen lezers heeft. Het zijn twee van mijn zes wetten die ik hanteer als het om leesbevordering gaat. Toen ik de stemming van de KJV’ers in Ham mee volgde moest ik er steeds weer aan denken.

En toch heb ik ooit (toegegeven) wel eens een boek gelezen waarbij ook ik mijn twijfels had. Het was De schilder, de duif en de dingen van Paul de Moor. Ikzelf vond het boek prachtig, maar dat leest nu toch geen kind, dacht ik. Het zat vorig jaar in de KJV-selectie. Ik zal nooit het beeld vergeten van het begin van de prijzenshow tijdens de KJV-slotdag in Brugge. Alle deelnemende boeken werden een voor een op een groot scherm getoond en bij elk boek juichten alle kinderen in de zaal die het boek mooi vonden. Alleen bij De schilder, de duif en de dingen klonk er steeds boe-geroep. Geen enkel kind dat juichte. Zie je wel, dacht ik. Het bestaat dus toch: een kinderboek dat eigenlijk geen kinderboek is.

Tot ik een paar weken later die moeder van twee zonen tegenkwam. De oudste een veellezer, de jongste een nooit-lezer. Ook de oudste vond De schilder, de duif en de dingen helemaal niks. Maar die jongste, die eigenlijk nooit las, had het boek verslonden. Keer na keer. En toen dacht ik: een boek dat één kind tien keer leest, is misschien wel nog meer een kinderboek dan een boek dat zoveel kinderen één keer lezen. Of niet soms?

Geef ze dus wat ze willen lezen: van alles wat.

14 reacties »

  • Kristof Devos zegt:

    Mooi stuk!

  • Richard zegt:

    Volgens mijn prognose zullen in groep 4 zondag De ridders van de ronde keukentafel, Het reuzenradmysterie en Verdwijnkind om de eerste plaats gaan strijden. Waarbij die laatste twee volgens mij toch geen boeken zijn die kinderen snel zelf zullen pakken.

    (bij mijn prognose heb ik me gebaseerd op de commentaren op de KJV-site)

  • Interessant stuk. De discussie zal wel nooit helemaal beslecht worden. Al bij al denk ik dat volwassenen zich zo weinig mogelijk moeten moeien met wat kinderen lezen. Bied een breed palet aan en zet dan een stap terug. En als er boeken zijn die betuttelende volwassenen maar niks vinden, maar waar een bepaalde groep van kinderen erg enthousiast over is… zwijg daar dan over. Al dat afkeuren en gemekker werkt bepaald niet leesbevorderend.

  • Stefan zegt:

    Ik denk dat je net in dat aanbieden flink kan investeren, Stefan Boonen. En dat houdt ook leesbegeleiding in. Dat is trouwens net wat KJV doet.

  • Tiens, mijn reactie blijft niet plakken. Heb de tekst dan maar meegenomen naar mijn mijn facebookpagina. Om maar te zeggen: boeiend!

  • Stefan zegt:

    Dit was de reactie van Kathleen Vereecken:

    “De vinger op de wonde: het kind bestaat niet. Net zomin als de vrouw (ik erger me helemaal niet aan mannen met witte sokken), de rusthuisbewoner (die willen heus niet allemaal de vogeltjesdans doen) of de homo (vraag eens aan Oscar van den Boogaard hoe graag hij als accessoire voor shoppende vrouwen wordt gebruikt).”

  • Bedankt, Stefan. Ik had hier een redelijk lange reactie op geschreven, maar die is op mysterieuze wijze verdwenen toen ik ze wilde plaatsen. Ik zal ongetwijfeld iets verkeerd gedaan hebben.

  • janien zegt:

    “Bied een breed palet aan”, “van alles wat”: daarin kan ook ik me vinden. En vertel er af en toe bij/over wat jij in/aan die boeken (op papier of op scherm) mooi vind, lelijk, goed, slecht, grappig, saai. En ja, ik luister met grote oren naar de (jonge) replieken. Ik laat me graag verrassen. De conversatie over boeken doet groeien, toch. Een veelheid aan stemmen, belevenissen, interpretaties empowert de lezer, jong en oud, de toevallige en de professionele, toch.

  • Boris zegt:

    Mooi zo. Kinderen zijn individuen, laten we ze ook zo behandelen!

  • janien zegt:

    Spellingrechtzetting in mijn vorige reactie: … wat jij vindt: -dt. Mijn excuus voor het ongemak!

  • Ann Foulon zegt:

    Zinvol stuk om te lezen Stefan!
    Ben wel eens benieuwd naar je 4 andere wetten die je bij leesbevordering hanteert.

  • Stefan zegt:

    Dit zijn ze, Ann:
    1. Er bestaat geen boek dat geschreven is voor elk kind.
    2. Er bestaat geen kind dat gemaakt is voor elk boek.
    3. Voor elk boek is er wel een lezer.
    4. Voor elke lezer is er ook een boek.
    5. Dat maakt van elk kind een potentiële lezer.
    6. Een leescarrière kan je sturen, kan je doen groeien… Maar dat vraagt dan wel begeleiding.

  • Verbruggen zegt:

    Verdwijnkind van Bies van den Ede is de winnaar!!!
    !!!

  • Hilde zegt:

    Stefan,

    We zijn op school (bibschool Gent) bezig rond recensies. Mag ik jou artikel doorgeven aan mijn medestudenten?

    Hilde Buysse

Reageer!

Reageer onderstaand, of trackback van uw eigen website. U kunt ook de reacties ontvangen via RSS.

U kunt deze HTML tags gebruiken:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Deze website is Gravatar-enabled. U kunt uw eigen wereldwijd gebruikte G(lobally) R(ecognized) avatar verkrijgen op Gravatar.

Houd mij op de hoogte van nieuwe reacties. Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.