“Niet helemaal alleen” is een feestje van een boek. Lars is een jongetje van vlees en bloed, met angsten die kinderen eigen zijn, wanneer er zich iets nieuws aandient, iets onbekends, in dit geval alleen naar school moeten lopen. In het donkere bos zijn op de prenten die een en al groen zijn, allerlei donkere schaduwen zichtbaar, die de angsten van Lars symboliseren. De lezer kan zich Lars’ angsten goed voorstellen. Lefja kan Lars’ angsten even wegnemen, maar voor Karo is Lars toch banger, en dat merk je. Samen symboliseren ze de fantasie van een kleine jongen, die prachtig vormgegeven werd, compleet met rugzakje en warm ingeduffeld. Lars wordt niet levensecht geschetst, hij blijft meer een tekenfiguurtje, in zachte kleuren, en grote verwonderde ogen, waarin de angst doorheen schemert: het bos is ook zo groot!

Willem Ouwerkerk maakte van deze Noorse parel de Nederlandse vertaling. Het gebruik van ’t en ‘r vind ik minder geslaagd, en er is niets mis met “ik kan haar niet meer zien”, ’t en ‘r fnuiken wat mij betreft de leesbaarheid een beetje. De vormgeving van de prenten die soms over twee bladzijden gespreid zijn, zou ook beter kunnen. Lefja staat met haar kopje op één bladzijde, waarbij haar staart op de naad van de andere bladzijde staat, en dat is jammer, want op die manier komen de prachtige illustraties vaak niet helemaal tot hun recht. De prenten zijn consequent redelijk donker gehouden, met veel groen, om het bos te blijven vormgeven zolang Lars niet op school aankomt.

“Niet helemaal alleen” is een erg sterke vertelling, want Lars loopt al die tijd nooit alleen door het bos, zo moet blijken… Constance Ørbeck en Akin Duzakin weten hun verhaal erg hoopvol te houden door hetgeen ze aan het eind van “Niet helemaal alleen” laten gebeuren, en dat maakt het boek tot iets uitzonderlijks, maar toch zo gewoon. “Niet helemaal alleen” moet ontdekt worden! Kinderen vanaf vijf jaar mogen wat mij betreft hun ouders de oren van het hoofd zeuren om “Niet helemaal alleen” voorgelezen te krijgen. En nog eens, en nog eens, want misschien ontdekt de kleine lezer steeds weer nieuwe details in de prenten, en kan hij meeleven met Lars, hoe hij helemaal alleen het bos doorloopt, op weg naar school.

Niet helemaal alleen / Constance Ørbeck, Akin Duzakin ; Willem Ouwerkerk.- Nieuwegein : Watervis, 2011.- Prentenboek.- oorspronkelijke Noorse titel: Ikke helt alene.- ISBN 978 94 90035 03 7

Jim’s broer komt om bij de ontploffing van de bibliotheek in Cleveland’s Heights, in Ohio. Vanaf die noodlottige avond, wanneer het nog niet zeker is dat Mike is omgekomen, moet Jim wel de zorg voor zijn vierjarige broertje Petey opnemen, omdat zijn moeder helemaal het noorden kwijt is. Hij moet zijn broertje naar de kleuterschool brengen, en komt daar terecht bij een groep moeders, die hun kinderen in de kleuterschool met allerlei dingen moeten helpen. Jim vult zijn dagen nu met het praten over pindakaasallergieën en borstvoeding.

Samen met zijn ouders, zijn zestienjarige zus Vivian, en zijn broertje Petey, probeert hij de draad van hun leven weer op te pikken, ook al is er nu een leven mét Mike en een leven zonder hem.

Petey is trouwens het soort jongetje dat een beetje leven in de brouwerij brengt, een typisch nakomertje. Hij heeft een knuffelhaai (gekregen van Mike), en een duikbril, en zonder deze twee dingen gaat hij nooit van huis. Verder wordt hij niet zo betrokken in wat er met Mike gebeurd is, maar dat maakt “Niets meer te verliezen” ook tot het boek dat is het is: niet allemaal kommer en kwel, kleine broertjes moeten niet beladen worden met de zorgen van zijn ouders, ook al moet Jim nu voor hem zorgen, omdat zijn moeder er de fut niet voor heeft. Maar ook zij komt heel stilaan weer op haar positieven, na een verjaardagsfeestje voor Mike (want ook wie dood is, is nog steeds gewoon jarig hoor).

Het boek wordt zowel in het heden verteld, als in het verleden, waar je een blik krijgt over hoe Mike was, en hoe zijn familie voor hem was. Deze delen worden verteld in de verleden tijd. De stukken waarin Jim, meestal in de kleuterschool, wachtend op zijn broertje, met de Moeders praat, staan in de tegenwoordige tijd.

“Niets meer te verliezen” wordt verteld vanuit Jim, en dat is een ontwapenend personage. Hayward geeft hem veel humor mee, maar je merkt als lezer tussen de regels heel veel verdriet op, en de wil van het gezin om te weten wat er precies met hun broer en zoon is gebeurd. Hiervoor gaan de gezinsleden soms langs bij dokter Kasoff, een psychiater die de praatgroep leidt van mensen die allemaal een kind hebben verloren. Soms valt Hayward hierover in herhaling. Deze mensen worden namelijk steeds voorgesteld aan de hand van hoe hun kinderen zijn omgekomen: “De vader wiens zestienjarige zoon is omgekomen bij een jetski-ongeval”, of “De vrouw met de ongeboren baby in haar buik”.

Overloze uitwijdingen maken echter dat ik het boek al na een half boek wilde wegleggen. Als Vivian bijvoorbeeld met een nieuw vriendje aan tafel zit, en Grant kennis wil maken met de familie, moet Jim er meteen aan denken hoe zijn ouders elkaar hebben leren kennen, en steekt hij van wal. Met alle details, dat zijn moeder net is uitgetreden uit het klooster, dat zijn vader haar meteen aantrekkelijk vond, enzoverder. Of hij denkt aan liedjes bij een andere situatie in zijn leven, en meteen weet de lezer daar ook alles over. Dat maakt dat het boek heel erg afwijkt van waar het eigenlijk om draait: de verwerking van de dood van een gezinslid. Dit boek zou geen 347 bladzijden nodig hebben indien alle uitwijdingen achterwege zouden blijven, en het zou de leesbaarheid verhogen.

Niets meer te verliezen / Steven Hayward ; Jasper Mutsaers.- Amsterdam : Pimento, 2011.- oorspronkelijke titel: Don ’t be Afraid.- 347p.- ISBN 978 90 499 2511 6

De “Zoeklichtboeken” waren boeken, en ook als kind verslond ik boeken, zo simpel was dat. Alleen bleven de “Zoeklichtboeken” echt iets van school. Terwijl “De griezels” en later “Duupje”, wél een klok deden luiden, en dat wél boeken waren die ik voor thuis wilde. Dat waren namelijk boeken die onze leraars met veel verve voorlazen op vrijdagmiddag, als er op het uurrooster “Vertellen” stond.

Intussen zijn we aanbeland in het jaar 1991. Het jaar waarin het eerste deel van “De Griezelbus” verschijnt. Ik heb dat boek nooit gelezen toen ik er de leeftijd voor had. Toen las ik namelijk een keer of drie achter elkaar “Het duvelsjong en andere weerwolfverhalen” van Ton van Reen. Een man op wiens naam ik toen wél al lette, hoewel het mij ook toen nog altijd alleen maar over het verhaal, of de verhalen, die het boek bevatten, zelf ging, en niet zozeer over de auteur ervan. Maar ik moest natuurlijk wel weten waar ik het boek in de bib kon vinden, en dus moest ik zijn naam onthouden.

Tot ik Bart Moeyaert op een foto in de bib zag. Ik ben dan een jaar of dertien. Toen veranderde alles, en ging ik definitief overstag voor lezen. Alles wat los en vastzat. Als Bart Moeyaert destijds niet met een fotootje in de bib had gehangen, was ik misschien een rekengriet geworden. Of een kruidenvrouw. Of zwerfster.

Nu ben ik wie ik ben: een letterenvrouw met hart en ziel.

Ik geloof dat ik een kanjer van een inleiding schreef. Een inleiding die mij bij “De Griezelbussen” van Paul van Loon moet brengen. Ik leer de boeken kennen via het nog maar pas aan het venster kijkende internet, op een of andere encyclopedie. Allemaal in het kader van mijn studie, waarover u hier meer kunt lezen. Beste dames, heren, mensen die vinden dat recensenten altijd maar weer “het betere boek willen aanbrengen en dan maar meteen vinden dat al de rest niet hoort: u gaat mij dat nooit horen zeggen, dat kinderen Paul van Loon en consoorten niet mogen lezen”. Maar dat leest u dan hier weer.

Want ik meen dat oprecht: ik geniet echt van tijd tot tijd van het herlezen waar ik op mijn negentiende mee begon, omdat ik voor mijn studie toch wilde weten wie ik in mijn “rapport over griezelen in jeugdboeken” voor mij had. Ik geniet oprecht van “De Griezelbussen”. Alleen bekijk ik de boeken vanuit een iets ander standpunt: ik ben volwassen (maar dat was ik op mijn negentiende ook al, medunkt), en ik schrijf over boeken, en ik werk met hart en ziel voor de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen, waar ik het als mijn taak zie om kinderen en jongeren net die boeken aan te bieden waar ze anders nooit naar zouden grijpen.

De Griezelbus, dat is een raar geval. Elk jaar tijdens de kinderboekenweek, om met “De Griezelbus 1” in uw huiskamer te komen binnen denderen, komt schrijver P. Onnoval met zijn bus vol beschilderde skeletten, en zijn kameraad Beentjes aan het stuur, in scholen klassen oppikken voor een rit met de bus, die er ook vanbinnen lekker eng uitziet. En dan begint de reis met de Griezelbus: Onnoval leest verhalen bij voorwerpen die hij in de bus heeft uitgestald.

Maar waarover gaat het tiende verhaal dat de schrijver beloofde? Terwijl er maar negen voorwerpen op de tafel liggen?

Van Loon weet de spanning er goed in te houden, en de lijm tussen de verhalen in “De Griezelbus 1” werkt voortreffelijk. Omdat P. Onnoval zich echt als schrijver die een klas meeneemt, kan opwerpen. Hij weet echt bij elk voorwerp wat hij moet vertellen, alvorens hij het verhaal dat bij dat voorwerp hoort, begint voor te lezen. En wanneer het voor de leerlingen in de bus te spannend wordt, of wanneer zij het niet meer leuk vinden of het te eng begint te vinden, is er altijd de helpende leraar, die echter ook niet altijd goed weet hoe hij moet reageren. Getuige hiervan is het verhaal over “De Stoel”, waarin Meester Maurice mag plaatsnemen.

De personages zijn in “De Griezelbus 1” ook nog het best uitgewerkt, iets wat in de andere delen minder het geval is. Maar dan zijn het weer de griezelelementen die voortreffelijk de bovenhand nemen, zoals een radio die in de Griezelbus 2 zomaar een programma begint uit te zenden dat “De Griezelbus” heet, en waar de vier kinderen die in de bus zijn belandt, die op een autokerkhof staat, omdat het zo hard regent, naar MOETEN luisteren, of ze dat nu willen of niet. Een radioprogramma waar je naar moet blijven luisteren: Paul van Loon maakt hiermee weer dat ik aan zijn boek gekluisterd blijf, al vind ik de lijm die ik in deel 1 wel erg goed vond kleven, iets minder aanwezig, en komen de verhalen in dat radioprogramma iets te makkelijk. In de Griezelbus 2 zijn er geen voorwerpen, maar verhalen over vriendschappen die de dienst uitmaken. In deel 1 kon je echt nog samenhang merken, en kwam “De Griezelbus 1” iets dichterbij de leefwereld van kinderen uit de basisschool, en waren de leerlingen ook echter zijn. Met durvers die er niks van geloofden, en dapper willen zijn. Ze willen zich niet laten kennen door hun klasgenoten. In De Griezelbus 2 wordt van de vier kinderen in de bus, één karaktertrek uitvergroot, zoals André die voorzichtig verliefd wil worden op Anke, een durfalmeisje. André vraagt zich af of zij hem wel ziet zitten. Eddy C. is iemand die de rol van dappere jongen op zich neemt, en Hassan luistert naar muziek uit zijn hoofdtelefoon voor zolang dat kan.

Hetzelfde als het over de personages gaat, kan gezegd worden over de andere delen in de reeks.

De griezelelementen echter zijn ALTIJD voortreffelijk, ook als een verhaal mij (misschien heb ik ze al te vaak herlezen, dat zou kunnen) minder zegt. Het verhaal over het jongetje van wie de vader een vampier wordt, en zijn vrouw, de moeder van dat jongetje, natuurlijk niet kan achterlaten: NATUURLIJK komt een normaal mens dat in het echte leven niet tegen, maar dat is zonder Paul van Loon gerekend, die van Jakob, zoals het jongetje heet, een twijfelaartje maakt, die uiteindelijk weet dat hij eigenlijk niet zonder zijn ouders verder wil. En je kan er ook maar beter op letten dat je de juiste trein neemt naar je oma. Maar of oma in een normaal dorp woont, zonder weerwolven en duistere wezens? Dat mag je zelf uitzoeken.

De Griezelbus 4: Van Loon weet er een leraar in te laten gijzelen door zijn creatuur P. Onnoval, en dat is dan wel weer die voortreffelijke “lijm”. Want Onnoval heeft de leraar letterlijk in zijn macht, terwijl er op allerlei plaatsen dit keer, aan een klas kinderen, verhalen worden verteld over de plaatsen in kwestie.

En dan heb ik het nog niet gehad over De Griezelbussen 5, 6 en 7. Over deel 5 zou ik kunnen kort zijn: voor dit boek trok van Loon de kaart van het internet, en worden verhalen verspreid via de pc van zijn personages, in de vorm van een wormvirus.

Deel 6 is het boek van de film, die ik helaas nog altijd niet gezien heb. Deel 7 is voorlopig aan mij voorbijgegaan. Bij dit boek zaten sterretjes die lichtgaven en die je op je muur kon kleven.

In “De Griezelbus 0” komen we te weten waar het heerschap P. Onnoval vandaan komt, en hoe het komt dat hij geworden is wat hij is, en waarom dat zo is.

Ti’s leven bestaat uit school, muziek en meiden. Meiden op school, Carly en haar vriendin Merrit, die met haar rode haar onmiddellijk indruk maakt op Ti. Thuis zijn er Lies en Sara, zijn twee oudere stiefzussen, en hun leven bestaat uit uitgaan en jongens. Van Ede schetst hen vlak, maar maakt geen dellen van hen. Pépé, de broer van Carly (Hoewel het omgekeerd moet: “Carly is mijn zus, ik ben ouder!”), gaat uit met Ti’s stiefzussen! Ook iets wat Ti liever niet ziet gebeuren. Want als het mis zou gaan tussen hen, zou Pépé misschien ook liever niets meer met de band te maken hebben, omdat Lies en Sara Ti’s zussen zijn! En dan zouden ze hun drummer alweer kwijt zijn.

Tussen alle muzikale perikelen door, waart Aïda door “De band en de meiden”. Heel langzaam kom je te weten waarom Ti aan het begin van het boek over haar gedroomd heeft, en waarom het niet kan dat zij op Ti’s klasgenoten van nu zou lijken. Dit gegeven geeft diepgang aan het verhaal, net als de body die van Ede zijn personages meegeeft. Ti zit er namelijk weleens mee in over waarom zijn moeder is weggegaan. Zou dat zijn schuld zijn? Een moeder gaat toch niet voor altijd weg omdat Ti, toen hij vijf was, in de fotostudio niet deed wat zijn moeder van hem wilde? Met zijn twijfels kan hij altijd bij zijn vader terecht.

Wat “De band en de meiden” tot een sterk verhaal maakt, is dat van Ede niemand zwart/wit portretteert, ook niet de moeder die als fotomodel werkt, en van wie Ti al die tijd weinig of niks meer heeft gehoord. Wanneer Ti haar opmerkt tijdens hun optreden, volgen er geen Amerikaanse filmtoestanden: moeder en zoon vliegen elkaar niet in de armen. Zijn vader is geen held die samenwoont met een boze stiefmoeder, en Ti heeft geen twee boze stiefzussen bij: er is hoogstens een beetje een generatiekloof tussen hen. Ti is 12, terwijl Lies 19 is en zich erg volwassen voelt. Ti’s vader werkt voor een reclamebureau en hij dreigt een belangrijke, zo niet zijn belangrijkste klant kwijt te raken. Ook dat zorgt voor de nodige twijfels.

“De band en de meiden” is in hoofdstukken opgedeeld volgens de opbouw van een liedje: een intro, enkele maten, (één, twee, drie), een break, een refrein, een solo en wat er nog in een lied voorkomt. “De band en de meiden” zit vol muziek, van ondermeer Anastacia en Coldplay.

“De band en de meiden” is een boek uit de Lifereeks van uitgeverij Holland, en kreeg een cover mee die bij het verhaal past. We zien iemand met een elektrische gitaar, met een paar groupies aan zijn voeten.

Bies van Ede schreef met “De band en de meiden” een luchtig verhaal waarin toch voldoende diepgang zit, en die van het boek dat ietsje meer maakt.

De band en de meiden / Bies van Ede.- Haarlem : Holland, 2011.- 122p.- ISBN 978 90 2511 168 7

Wat Kees een toch niet zo doorsneepuber maakt, is dat hij een dagboek bijhoudt, en dat is wat de lezer krijgt voorgeschoteld. “Het geniale dagboek van een superpuber” heeft ook de “looks” van een dagboek, inclusief pengekrabbel, een fotootje van Teuntje, en eentje van Ko, Kees’ teckel. Ook de binnenbladzijden hebben alles wat een dagboek tot een dagboek maakt: er staan fotootjes in, pengekrabbel, en pesterige tekeningetjes van klasgenoten met wie het niet zo goed klikt. We komen te weten dat Kees absoluut geen doetje is, en absoluut niet op zijn mond is gevallen. De leraars, maar vooral de directeur, alias “Het Bottenpaleis” ziet hem liever niet komen. Maar laat Kees nu net veels te vaak naar zijn zin bij het Bottenpaleis moeten komen uitleggen waarom hij Muizentandje en Potloodje vastkleeft aan hun stoelen met superattacklijm, om maar iets te noemen.

Kees is een jongen die vindt dat hij erg volwassen is voor zijn leeftijd, en laat dat niet na te vertellen aan de lezers van zijn dagboek: zijn vader is totaal uit de tijd, draagt bruine sokken in sandalen, en heeft zijn mobiele telefoon aan zijn broeksriem hangen. Hij twittert erop los, en denkt zo dat hij hip kan zijn. Niet dus. Laten we zeggen dat Kees gewoon een geniale superpuber is, helemaal wat de titel van dit boek belooft. Wel eentje met een overdosis pech, soms, en iets te veel puistjes op zijn gezicht om goed te zijn, zo vindt hij. Zijn zus is een ongelofelijke klikspaan, en hij trapt steeds in haar geraffineerd opgezette valletjes, zonder dat hij het in eerste instantie doorheeft. Zo raakt hij opgesloten in de kelder, en kan zijn zus een mega-illegale boerenparty organiseren in de schuur. Want pa en ma zijn een weekendje weg. Zo gaan die dingen. Of hij raakt opgesloten op een wc tijdens de brugklasfuif op school.

Van Straaten creëert een schattige antiheld, en maakt gebruik van turbotaal : “De wowfactor”, “fashionisto” “Ik ben een fashonisto” zo vindt Kees, wat wil zeggen dat hij gewoon de mode volgt. Of hij is supervet, helemaal chill. “Supervet” is in Nederland wat in België “kei” zou zijn. Maar omdat het boek ook gewoon Nederlands hanteert, is dat turbootaaltje goed verteerbaar.

“Het geniale dagboek van een superpuber” is alles bij elkaar genomen een grappig boek, waarin Harmen Van Straaten zijn Kees een heel eigen stem meegaf, en je als lezer nooit het gevoel hebt dat een volwassen schrijver vond dat hij in de huid van een dertienjarige moest kruipen. Fijn wegleesvoer.

Het geniale dagboek van een superpuber / Harmen van Straaten.- Amsterdam : Pimento, 2011.- 126p.: ill.- ISBN 978 90 499 2410 2

Bij een logeerpartijtje hoort natuurlijk ook iets te doen te zijn! De kinderen willen erg graag verstoppertje spelen, en wel in het donker. Ze mogen toch niet meer buitenspelen omdat het te laat is en omdat het stormt. Boonen trekt hiervoor de kaart van het sprookje van de zeven geitjes, waarbij opa de wolf wordt, en de kinderen de zeven geitjes. Erg origineel is deze vondst niet, maar in het kader van dit laatste opa-boek vond ik het wel passend. Eén kind verstopt zich zelfs in de staande klok. Wanneer opa alle kinderen heeft gevonden (en ze worden niet opgegeten), willen de kinderen dat opa zich gaat verstoppen. Maar of dat zo’n dapper idee is? Nu zijn de kinderen namelijk alleen in het huis, want oma is die avond op stap. Toch gaan ze dapper op zoek naar opa. Maar het is zo donker, en de regen rammelt tegen de ramen. Dat regen rammelt is vergezocht. Je kunt in een voorleesverhaal net zo goed gewoon van “kletteren” gebruikmaken, maar dat bekt minder leuk. Bovendien zijn er in huis toch wel allerlei enge geluiden te horen. En of het licht na een tijd niet gewoon terug aan kan? Anders is het toch te donker… Tenslotte vinden ze opa, die in slaap gevallen is in een kast.

Dit gegeven neemt de spanning van het vreemde huis even weg, en alles wordt weer gewoon. De kinderen moeten gaan slapen, en daarbij hoort het tandenpoetsenritueel, en natuurlijk ook het verhaaltje. Maar van slapen komt niet veel terecht. Eenmaal met z’n allen op zolder, slaat de angst weer toe. De wind die waait, en de regen die maar blijft tikken tegen het raam. Sommige kinderen zijn er daardoor van overtuigd dat er een wolf op het dak zit. Dit gegeven is zeer herkenbaar in de fantasiewereld van jonge kinderen.

Gelukkig is opa er nog. Maar of hij in zijn eigen bed kan gaan slapen is maar de vraag. Omdat de kinderen toch bang bleven, zijn ze in opa’s bed in slaap gevallen, echter zonder dat opa hier iets van weet. “stilletjes, opa”, is de repliek van Gitte. We vinden opa op de laatste bladzijde terug op de bank in de woonkamer, waar oma net terug is van haar avondje weg. Waarom ligt opa nu op de bank te slapen? Je ziet het haar gewoon denken. Maar met de geitjes is alles goed. Alleen de wolf is een beetje moe.

Onder het motto: “de laatste zijn vaak de beste” sluit “Met opa in het donker” de opa-reeks van Stefan Boonen met verve af. Voldoende spankracht, uiterst verzorgde prenten, een voltreffer.

Met opa in het donker / Stefan Boonen ; Marja Meijer.- Hasselt : Clavis, 2011.- Prentenboek.- ISBN 978 90 448 1588 7

Dat Do Van Ranst dit tiende Slashboek schreef, hoeft geen verrassing te zijn. Behalve een érg goed auteur, van boeken voor jonge mensen van pakweg 8 tot 88, is hij ook theatermens. Voor kinderen richtte hij samen met anderen de theatergroep” KinderkunstVEEG!” op, en voor jongeren “Overstekend Wild”. Wanneer je dit allemaal weet, weet je dat “Showbizzkiss” Van Ranst op het lijf geschreven is. “Zijn jongere” is Maarten Van Hove. Hij vertelde Do zijn verhaal, over hoe hij na drie jaar liever niet meer aan “Pinokkio” wil herinnerd worden.

Maarten geniet heel erg van alles wat er bij zo’n musical komt kijken, maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Want bij de audities moeten bijvoorbeeld altijd mensen afvallen, voor je uiteindelijk tot de definitieve cast komt. En hoe je ook tegen elkaar zegt dat je elkaar zult mailen, bellen, dat je contact zult houden, dat gebeurt niet.

Gelukkig kan hij met zijn twijfels en zijn vragen wel steeds terecht bij zijn ouders, en schetst Van Ranst een warme familie. Niet dat het boek aaneen hangt van de twijfels waarmee Maarten wel zal worstelen; “Showbizzkiss” is een warm boek met heel veel humor, en vervelende broers: Pieter, Maartens oudste broer, en Wannes. Papa en mama, en opa! Opa, aan wie Maarten alles te danken heeft, en dat beseft hij heel goed. Maar soms zou hij willen dat opa zich NIET zoveel zou bemoeien met zijn leven: zeker niet wanneer hij liever nooit meer toneelspeelt. Laten we zeggen dat opa een “nogal enthousiaste mens” is. Zijn broers zouden trouwens ook liever willen dat Maarten een beetje gewoon zou willen doen, en het lijkt alsof ze hem Pinokkio niet gunnen. Maar of dat zo is? Dat kunt u tussen de regels lezen.

In de klas gaat het echter minder goed. Zelfs door leerkrachten wordt met Maartens rol in “Pinokkio” gelachen, en zij laten niet na om steeds te zeggen dat Maarten er niet aan moet denken dat hij bij hen een voorkeursbehandeling zal krijgen omdat hij een ster is.

En ook de liefde ontbreekt niet in “Showbizzkiss”: Maarten leert Charlotte kennen bij de musical, en er groeit iets moois tussen hen. Maar ook hier blijft drie jaar later nog weinig van over… Dat is een erg krachtig gegeven: mensen veranderen, en drie jaar is een erg lange tijd. Zeker als je – na een lange periode bijna elke dag samen geweest te zijn – elkaar haast niet meer ziet als het musicalavontuur is afgelopen.

“Showbizzkiss” wordt in verschillende vertelstandpunten verteld. Cursief lees je wat Maarten maffe, leuke, en minder leuke dingen vindt aan het hele musicalgebeuren. Elementen uit Maartens leven NA de musical worden afgewisseld met elementen tijdens de musical. Meestal gebeurt dit wanneer Van Ranst de lezer meegeeft dat Maarten aan deze of gene dag terugdenkt, en meteen zit je weer in het musicalgebeuren.

“Showbizzkiss” is weer een bewijs dat Do Van Ranst van heel veel markten thuis is, en met veel verschillende thema’s aan de slag kan, voor heel uiteenlopende leeftijden.

Showbizzkiss / Do Van Ranst, Maarten Van Hove (med).- Amsterdam : Querido, 2011.- (Slash).- ISBN 978 90 451 1238 1

Aangekomen op het strand, doet opa wat hij beloofd heeft, en hij trakteert met ijs. Hij heeft de kinderen op het hart gedrukt om zeker de plek waar ze op het strand zitten, niet te verlaten, zodat hij hen makkelijk kan terugvinden. Maar zal opa de weg naar hun plekje zélf wel kunnen terugvinden, liefst mét ijsjes? Bijbehorend zien we op een dubbele pagina een strandtafereel.

“Met opa naar zee” is een totaalpakketje. De prenten in kleur van Marja Meijer bieden dit keer wel meer dan wat enkel de tekst vertelt. We zien bij het vertrek dat oma bijvoorbeeld nog snel een kleinkind helpt om zijn rugzakje aan te trekken, en de was hangt aan de lijn.

De prenten stralen een en al vrolijkheid uit, en zo hoort het ook bij een dagje aan zee!

“Met opa naar zee” is iets avontuurlijker dan “Opa op de fiets”. Dat heeft te maken met opa die niet zo makkelijk de weg terugvindt, en met smeltende ijsjes. Wat mij betreft nemen de kinderen in “Met opa naar zee” meer het voortouw dan dat ze dat doen in “Met opa op de fiets. Boonen heeft hen hier iets meer body meegegeven.

Met opa naar zee / Stefan Boonen ; Marja Meijer.- Hasselt : Clavis, 2010.- Prentenboek.- ISBN 90 448 0823 0

Allerlei vreemde creaturen en vervoersmiddelen later, komen de vrienden weer thuis, al is het dan zonder de vrolijke Jeffrey, Michael en Frits. Al lopen zij wel voor de rest van Dissus’ leven met hem mee.

In deel twee dat “Opgestaan is plaats-vergaan” heet, creëert van der Geest hoop, hoop op beterschap. Omdat Dissus zo lang is weggeweest, zijn zijn ouders hem vergeten. Een grote woeste hond, die ze Dissus noemen, heeft zijn plaats ingenomen. Gelukkig is er Dissus’ zus, die hem allesbehalve vergeten is, ook al zeggen haar ouders dat ze nooit een broer heeft gehad. Maar de hond denkt er niet aan om zijn plek weer aan kind-Dissus af te staan. En dan komt Kirke weer op de proppen, en ze maakt van kind-Dissus een vuilnisbakkenhondje. Dit hondje weet aan zijn zus duidelijk te maken dat hij haar broer is, en samen bedenken ze een plan om die grote boze hond in de surfplas te verdrinken.

“Dissus” is allerminst een vrolijk boek. Mensen worden opgegeten door eenogige boeren, in wie we een cycloop kunnen herkennen. Of ze worden weggeblazen om nooit meer terug te komen, of ze verdrinken omdat ze te lang moeten zwemmen, omdat ze nu eenmaal weer thuis willen komen.

“Dissus” is een erg vrije bewerking van het Odysseusverhaal. Je herkent een cycloop, en Kirke komt ook om de hoek loeren, maar verder creëert van der Geest een verhaal dat opgehangen is aan jongens die na het zwemmen verdwalen en in allerlei bizarre situaties terechtkomen. Situaties die ook wanneer ze eindelijk terug thuiskomen, aanhouden. Op rijm vertelt van der Geest over Dissus, maar laat je niet afschrikken. Na een tijdje merk je niet meer dat je een boek op rijm leest. Omdat je zo kunt opgaan in de taal van van der Geest, of meeleeft met wat de jongens moeten doormaken.

De illustraties van Jan Jutte laten niets aan het toeval over: een woeste hond is er eentje om bang voor te zijn. Jutte schetst de vervanger van kind-Dissus als ronduit een gevaarlijk monster: eentje dat er niet voor terug zal deinzen de indringer te verjagen. De mensen zijn stripachtige figuurtjes, die zo eigen zijn aan Juttes tekenstijl. Denk qua stijlvergelijkingen vooral aan de boeken over Bil en Wil, van Rindert Kromhout. Ook “Het Toverstokje” van Annie MG Schmidt bevat een soortgelijke stijl. Voor “Dissus” kiest Jutte voor overwegend oranje achtergronden waarop hij zijn personages neerzet. Zijn illustraties voor dit boek zijn een feest voor het oog, en maken van “Dissus” nog een rijker boek dan dat het al is. Ook als er geen illustraties in zouden staan. Van der Geest schreef een boek waarvan je moet bekomen. Omdat er zoveel te lezen is, zoveel te zien. Het kijken naar de illustraties schiet er soms zelfs bij in, en dat heeft alles te maken met de gelaagdheid van de tekst.

“Dissus” is geen hapklaar boek. Net daarom moet erover verteld worden, zodat heel veel mensen weten dat het er is. Lees, en geniet, kijk je ogen uit. Met “Dissus” bewijst van der Geest dat hij na zijn sterke debuut “Geel Gras” geen eendagsvlieg is. “Dissus” won in 2011 de Gouden Griffel!

“Met opa in de sneeuw” is het derde boek over opa en zijn kleinkinderen. Weer een gezellig voorleesverhaal, met prenten in kleur van Marja Meijer. De humor bij deze boekjes zit ‘m vooral in het feit dat Stefan Boonen van opa een lief, nogal klunzig iemand maakt, en dat het dan zijn kleinkinderen zijn die het initiatief nemen, en dat is maar goed ook. Elk boekje eindigt ook altijd ongeveer hetzelfde: opa is een beetje moe… En je zou voor minder!

Met opa in de sneeuw / Stefan Boonen ; Marja Meijer.- Hasselt : Clavis, 2010.- Prentenboek.- ISBN 978 90 448 1147 6