Het grote reken/tekenboek van Taro Gomi is zo’n boek: gegarandeerd succes bij regenweer voor kinderen die net het eerste leerjaar achter de rug hebben. En je hebt er niets meer voor nodig dan wat kleurpotloden en stiften. Gomi is een Japanse ontwerper die al meer dan 300 boeken voor alle leeftijden op zijn naam mag schrijven. daarnaast ontwerpt hij ook nog speelgoed, kleren en andere spullen. Zijn werk werd al meermaals bekroond, onder andere op de internationale Kinderboekenbeurs in Bologna. De formule in dit boek is vrij eenvoudig: op elke spread krijg je een eenvoudige tekening van niet meer dan enkele zwarte lijnen, en een korte opdracht. Die gaat er telkens om dat er een aantal dingen moeten geteld, gekleurd of getekend. En als alle taken zijn uitgevoerd, kan je gewoon nog lekker aan het inkleuren.

Striptekenen met Zusje is nog net iets meer een aanrader, maar dan voor iets ouder. Hier worden de tekeninstructies aan de hand van een doorlopend, af en toe hilarisch stripverhaal gegeven. Kinderen kunnen het boek dus gewoon lezen, of er een stapeltje papier, potlood en gum naast leggen en aan de slag gaan. Op een heel eenvoudige manier leer je kinderen tekenen – zoals Zusje – of dieren – zoals Poessie –, gelaatsuitdrukkingen, wolkenkrabbers, een bushalte, een vrachtwagen en een hele resem passagiers. Ondertussen loopt het verhaal gewoon door, met een overenthousiaste Zusje en een hongerige, balende of kwaaie Poessie.

Twee hele mooie boeken, kortom, die werden uitgegeven bij Nieuw Amsterdam. En laat nu net die uitgeverij beslist hebben om er het bijltje bij neer te leggen. Niet helemaal hoor, alleen de afdeling kinderboeken. Je zou van minder gaan balen. Gelukkig wordt de fondslijst overgenomen door Gottmer, en dat kunnen we alleen maar toejuichen.

Maar geen nood, ook andere uitgeverijen brachten fijne boeken op de markt. Zo kwam Standaard Uitgeverij enige tijd geleden met het Ketnet grote Knutselboek: een lekker dik boek voor doe-het-zelvers, met harde kaft en mooie kleurenillustraties. Je leert er onder andere krabbelvogels maken, honden tekenen, sponsvogels of een aardappelstempelpark neerpoten, of papieren monsters knippen. Allemaal leuke ideeën, en op een bevattelijke manier uitgelegd. Zelfs ouders met twee linkerhanden kunnen dit soort activiteiten begeleiden. Geloof me, ik heb het geprobeerd!

Helemaal anders, maar ook bijzonder leuk is Een boekje tuin: een mengeling van weetjes over de natuur, knutseltips, recepten en korte verhalen. De vier seizoenen worden apart behandeld, met daarbij een overzicht van alles wat je ooit al wilde weten. Zo krijg je hier een antwoord op de vraag wat een zeef van kleefkruid is en waarvoor die dient, hoe je onzichtbaar kunt worden met varenzaad dat je van de duivel zelf overhandigd krijgt, of – mijn favoriet! – hoe je een wormenhotel kunt bouwen. Voor elk wat wils dus. Bovendien is de vormgeving van het boek van die aard, dat kinderen er zich niet mee zullen vervelen. De vele leuke tekeningen worden afgewisseld met duidelijke foto’s, en de teksten staan in een verscheidenheid van kadertjes, post-its en andere visuele vondsten.

En als u mij nu even wilt verontschuldigen, ik moet een jurkje passen dat mijn dochter voor mij heeft geknutseld.

Het grote reken/tekenboek | Taro Gomi | Nieuw Amsterdam | ISBN 9789046806661 | 6+ | ★★★ | Striptekenen met Zusje | Gerrit de Jager | Nieuw Amsterdam | ISBN 9789046805923 | 7+ | ★★★★ | Ketnet grote Knutselboek | Fiona Watt e.a. | Standaard Uitgeverij | ISBN 9789002229879 | 7+ | ★★★ | Een boekje tuin | Inge Bergh, Inge Misschaert, Kolet Janssen en Jurgen Walschot | De Eenhoorn | ISBN 9789058386090 | 8+ | ★★★

Het lexicon inventariseert alle West- Vlaamse auteurs uit alle mogelijke disciplines (van historici tot liedjesschrijvers, jeugdauteurs, auteurs van wetenschappelijke uitgaven, letterkundigen etc.)  In deel 1 en 2 was er al ruime aandacht voor jeugdauteurs en schrijvende illustratoren.

In deel 3 komen volgende auteurs, die ook één of meerdere kinderboeken schreven,  aan bod:

Fran Bambust: auteur van o.a. kindermusicals, liedjes en cabaretteksten, enkele peuterboekjes  en van ‘Het logboek van Kapitein Beaufort’ (begeleidende gids voor kinderen bij het Beaufortproject 2009). Zij was ook ghost- writer van Circus Ronaldo.

Frow Steeman: ontwerper,  auteur en illustrator van o.m. werk van Wim Opbrouck, Flip Kowlier en Wouter Deprez. (“Waarom je moeder en ik bijna altijd een kamerjas dragen’ 2009). Eigen prentenboeken: Mijn kip (2004), Mijn ridder b(2009), Dit is groot en dat is klein (2009).

Nicole Derycker: auteur van ‘Dansen op blote voeten’, jeugdroman gebouwd rond de Zuid- Idiase tempeldans. (zie Verteleens 16 juni 2009). Vervolg én een tweede boek in voorbereiding.

Thomas Nollet: architect en auteur van de prentenboeken ‘Anna houdt van dansen’ (2006) en Ka en kip (2007)

Jennifer Vrielinck: schreef naast verhalen voor volwassenen de jeugdroman ‘Zonnebloemenzee’(2009).

Wim  Opbrouck: acteur, zanger en auteur van het kinderboek ‘Eskimo verveelt zich’ (2007), geïllustreerd door Frow Steeman.

Alle inlichtingen over de VWS vind je op de website:

www.vwscahiers.be

Het lexicon is te verkrijgen bij:

Jan Bonneure
secretaris V.W.S.
Fort Zevenbergen 8
8200 St.-Andries Brugge
0473/573031
janbonneure@skynet.be

“De gelukvinder” was het eerste boek in de Slashreeks, en was meteen een schot in de roos. Dit boek werd geschreven door Edward van de Vendel (die deze reeks heeft opgezet) en Anoush Elman. Dit boek gaat over een familie in Afghanistan, die op de vlucht moeten voor de oorlog daar. Een staalharde blik op wat vluchten naar een ander continent zelfs, omdat er oorlog is in je eigen land, met je doet, en hoe je je daar moet doorslaan. Vanzelf ga je heel anders over “het vluchtelingen probleem nadenken, en gaan je ogen open.

“Voor jou, tien anderen” van Mirjam Oldenhave en Cynthia Van Eck gaat over pleegzorg, bekeken door de ogen van een meisje die dit heeft meegemaakt, en kon “mama Riet” eigenlijk wel voor al haar pleegkinderen zorgen?

“Als niemand kijkt” van Marjolijn Hof en Iris Kuijpers gaat over de harde balletwereld. Over je lichaam afbeulen om te voldoen aan de harde eisen die worden gesteld om tot een balletopleiding toegelaten te worden. Over twijfels of dit nu is wat je wil. Over veel yoghurt moeten eten om op gewicht te kunnen blijven.

“Alles is weg” is geschreven door Anke Kranendonk en haar nichtje Lieke Kranendonk, die haar beste vriend verliest bij een ongeval.

“Hou van mij” door Corien Botman en Yasmine Van Leur gaat over een meisje dat opzoek is naar de liefde van haar moeder. Zou ze liefde kunnen geven aan een eigen kind, ook al is ze nauwelijks 17?

Ik merk bij mezelf op dat ik wanneer ik de boekhandel binnenstap, als ik weet dat “het nieuwe Slashboek” er is, ik meestal niet echt kan zeggen wie het geschreven heeft. Want al zien de covers er heel hip uit, en hebben ze allemaal dezelfde lay-out, die eigen is aan een reeks, ik WEET intussen dat “Slashboeken” kwaliteit zijn. Enkel “Hou van mij” kon me minder bekoren, omdat ik met bijna totaal niet kon inleven in de belevingswereld van een zeventienjarige met een kind. Het deed me ook te weinig om lang te blijven hangen.

Maar wat is dat dan met “ballet”, waar ik nog veel minder mee heb, en dat dit boek me toch aanspreekt? Kunst? Liefde voor klassieke muziek? Een buurmeisje op ballet? Misschien. Feit is dat “Als niemand kijkt” me wel – alweer – erg aansprak.

“Voor jou tien anderen”, bood vooral erkenning wanneer het meisje ouder werd, en een eigen leven opbouwt, weg van mama Riet en de andere kinderen. Wanneer je nog eens, een hele tijd later, telefoon krijgt van “collegaatje” van bij mama Riet, lang geleden, merkt dat je eigenlijk niets meer te zeggen hebt. En weg wil blijven, omdat je nu je eigen leven hebt.

“Alles is weg” is het enige boek uit de Slashreeks, tot nu toe, waarin ik echt nog niet ben durven beginnen.

Over “Latino King” las u al.

De boeken hebben allemaal dezelfde lay-out, eigen aan een reeks, wat de herkenbaarheid verhoogt. “De gelukvinder” was het eerste en meteen ook enige boek in de reeks met een gat in de cover en een schutblad achter de voorflap, waarop de titel stond. Dit zorgde er echter voor dat mijn exemplaar van “De gelukvinder” bijna zijn voorplat kwijt is. Nu heeft de reeks enkel op de titelpagina dezelfde stijl om de titels te zetten, zonder vermaledijd gat in de cover.

De reeks heeft een grote dosis inlevingsvermogen van de auteurs, voor de “bijzondere jongere”, waarmee ze hun boek maken. En een ferme dosis moed van de jongeren die hun verhaal aan een auteur willen vertellen. Er wordt wat mij betreft nooit gezocht naar sensatie of medelijden. Ook van “reality” zoals men het soms op televisie ziet, blijft de reeks ver, en dat verdient echt applaus. Wanneer komt het volgende Slashboek? Volgende week?

Hoe kon ik me zo vergissen!!! En dat terwijl Joke toch al juichend over Soldaten huilen niet van Rindert Kromhout geschreven had. Het was me ontgaan.

Ik had net de eerste pagina’s gelezen toen mijn lees-(zwem, klets, film- etc.) kameraadje Hilde P. binnenliep. Nieuwsgierig, zoals altijd.

“Nieuw?” vroeg ze, en ik: ”Ja, maar het wordt niet veel, denk ik”.

Die grote vergissing wil ik nu toch even rechtzetten en verklaren.

Ik ben totaal onbevangen aan het boek begonnen. Geen recensies gelezen (neen, ook Jokes toen nog niet), geen wervende aankondigingen- waarschijnlijk vanwege alle drukte rond De Gouden Uil.

Dat de achtergrond historisch zou zijn, had ik achter  Kromhout (met zijn gek- leuke Ellie- en meester Maxboeken) niet verwacht. Bovendien deden de namen van de hoofdpersonen (Quentin en Julian) niet meteen een belletje rinkelen.  Ik startte dus met kinder- of puberogen aan het boek (zoals het hoort, eigenlijk).

Daarbovenop vond ik de eerste pagina’s na de inleiding vooral op kinderen afgestemd, maar voor een kinderboek dan toch  nogal beschouwend…  vandaar mijn “dat wordt niet veel, denk ik.”

Maar, de structuur, de evolutie van de taal en het verhaal, het had allemaal zijn reden.

Kromhout kadert het eigenlijke verhaal in een gesprek tussen de twee broers  Julian en Quentin.

De datum(1935) is duidelijk aangegeven.  Ook in het eigenlijke verhaal bepalen de data de structuur. Handzaam en helder- zo heb ik het graag wat historische romans betreft.

In dat kaderverhaal vertelt Julian( een vroege twintiger) zijn twee jaar jongere broer en soulmate dat hij met zijn communistische kameraden naar de Spaanse burgeroorlog vertrekt. Waarop Quentin belooft:” “Als jij eerder doodgaat, zal ik een boek over je schrijven.” Hetgeen dus gebeurt.

Zijn boek is een flash- back op hun leven, dat hij start in 1925, wanneer ze resp. 10 en 8 zijn. Ze zijn net aangekomen in hun nieuwe huis, ‘Charleston’, en maken plannen om  een boomhut te bouwen.  De andere spelers doen hun intrede: Tante Virginia, Vanessa (hun moeder)  Duncan (de homo-seksuele vriend van hun moeder), baby Angelica, hun vader die tussen zijn vriendin in Londen en zijn vrouw en gezin in Sussex reist, kokkin Grace,… Bij de volwassen lezer in mij ging een belletje rinkelen en ik bladerde tot aan het nawoord: daar had je het: dit verhaal ging over de Bloomsbury groep met schilder Vanessa Bell en haar man Clive Bell- kunstcriticus-  schilder Duncan Grant,haar zus Virginia Woolf en haar man Leonard Woolf, uitgever-  en alle kleurrijke figuren (o.a. Lytton Strachey, Roger Fry, TS Eliott, Pablo Picasso)  daar rond!!!

Ik heb het boek verder verslonden, genoten van iedere beschrijving, van de discussies over kunst en politiek (toch tot op zekere hoogte) en vooral van de sfeer.  Het huis ‘Charleston’ in Sussex kwam meteen na Vimmerby in Zweden (Astrid Lindgren) op mijn  to- visit- verlanglijstje.

MAAR,  mijn onmiddellijke bedenking: OK, fantastisch, maar  die historische achtergrond kennen de adolescente lezers niet, zij maken de referenties niet.  Hoe kan die roman hen boeien??? Hoe zullen zij aankijken tegenover de  zeer vrijgevochten ideeën van de groep? Hoe helpt Kromhout hen om  de moraal in het juiste perspectief te plaatsen?

Het antwoord is eenvoudig: dit is niet alleen een interessante roman vanwege de schitterende evocatie van een interessante historische periode, maar dit is ook een heel goede ontwikkelingsroman (Bildungsroman of coming- of- age-roman dus), of nog beter- zoals Vanessa in de discussie over Lindelauf suggereert: een  ‘initiatieroman’.

Quentin wordt door de vele ontmoetingen en gesprekken geïnitieerd in sociale omgangsvormen en verhoudingen, in de liefde, in politieke ideeën, én in de kunst van het schrijven, met tante Virginia als coach. De taal en stijl volgen zijn leeftijd vanaf 8 jaar tot ca 20 jaar. De llezer groeit mee en krijgt de kans mee te denken.

De inwijding in de schrijfkunst is voor de lezer een meegenomen extraatje. Ik vermoed dat Kromhout dankbaar gebruik maakt van Virginia Woolf om zijn eigen ervaringen en kennis wil door te geven.

Eentje uit mijn vele notities:

“ Je hoofdpersoon mag wel somber zijn, maar de lezer niet, anders leest hij je boek niet uit.” “ Hoe doe jij dat dan?” “Met humor. Zo af en toe een grappige gebeurtenis in het verhaal geeft de lezer de kans om even te glimlachen, adem te halen, en dan is het des te aangrijpender als de hoofdpersoon door rampspoed wordt getroffen . Tranen in je ogen krijgen is iets anders dan somber worden als je een boek leest.” (198). Quentin sleurt de lezer stap voor stap mee in zijn groei, en meteen ook in de hele historische sfeer. Knap, heel knap!!!

Heb ik dan geen bedenkingen? Toch wel. De politieke discussies werden mij uiteindelijk te didactisch, te opdringerig, vooral wanneer vader Clive Bell het woord neemt.  Kromhout gebruikt hem wel heel duidelijk als leraar, die de ideeën van de Bloomsbury groep (o.a. pacifisme, feminisme, vrijdenkendheid..) ( té) nadrukkelijk in het licht stelt. Ik werd uiteindelijk kregelig van de moraliserende overdaad. Net zoals ik kregelig werd van de overdaad aan schoonheid in het gezin.

Ik was dan ook opgelucht toen ik David (vriend van Duncan)  aan het woord hoorde:

“Toch waren er momenten dat ik weg wilde. De manier waarop jullie hier leven, de dingen die jullie doen, hoe jullie met elkaar omgaan. Soms vond ik dat allemaal te fijn, te mooi en dan kreeg ik het er benauwd van.

“Benauwd? Echt? Waarom?”

“Omdat alles zo volmaakt leek. Ik had het gevoel in een toneelstuk terecht te zijn gekomen. Een toneelstuk kan volmaakt zijn, maar het echte leven niet.”

Op dat ogenblik had Kromhout die volmaaktheid al doorgeprikt: in dit idyllische gezin heerste een leugen en die zorgde voor een zekere ommekeer in het verhaal. Dat was nodig.

In onze nieuwe Verteleens- quotatie zou ik Soldaten huilen niet 4 sterren geven (misschien toch 3,5, wanneer ik als adolescent zou oordelen)- verdikke- ik vind die sterren wel héél moeilijk), geen 5 dus, maar toch.. In ieder geval ben ik weer gaan neuzen in mijn literatuurgeschiedenis; voor geïnteresseerde jonge lezers is er een waslijst van tips achteraan!

Straks brengt mijn lees- en soulmate Hilde ‘De hemel van Heivisj’ terug.

“Ik ben boos op je” zei ze, “ Je deed me het beste boek lezen. Wat moet ik hierna nog lezen?”

Het ligt klaar, Hilde, kom het maar halen.

In boekenvriendschap, Jet

‘Het was een publiek geheim dat de Dreuvige jarenlang missiezuster in Afrika geweest was. De hele school wist dat ze in de jungle tussen de inboorlingen gewoond had, waar ze heidense kinderen van het vagevuur gered had door ze in de Amazone te dopen met in de ene hand het kind en in de andere een pistool om krokodillen uit de buurt te houden.’

Afrika, de Amazone? De hemel van Heivisj is nog geen veertig bladzijden ver, of ik frons al de wenkbrauwen bij zo’n slordige fout.  Ik geloof mijn ogen niet. Dat is maar goed ook. Want bij Benny Lindelauf staat niets er zomaar, ook dit ‘foutje’ niet. Het getuigt niet alleen van veel lef – je moet het maar durven, bewust zo’n ‘fout’ in je boek stoppen -, het is meteen ook een prachtig voorbeeld van hoe ingenieus Benny Lindelauf zijn nieuwe roman gecomponeerd heeft.

Op het moment dat het verhaal over de Dreuvige verteld wordt, lijkt het leven hoofdpersonage Fing toe te lachen. Fing, haar zussen Jes en Muulke, vier oudere broers, ‘de Pap’ en oma Mei vormen een hecht, maar arm gezin,  in een Zuid-Limburgs stadje. Lindelauf schreef eerder over hen al het bejubelde Negen Open Armen. Voor arme meisjes waren er in die tijd, de jaren dertig van de vorige eeuw, weinig toekomstperspectieven: ‘Meisjes werden dienstbode of hulp in een winkel als ze geluk hadden, maar voor de meesten was er de tricotagefabriek Rosita, waar ondergoed gemaakt werd, en in het ergste geval deed je schoonmaakwerk op het slachthuis. Tot je trouwde en kinderen kreeg.’ Maar Fing krijgt misschien wel de kans om door te leren en onderwijzeres te worden. Is voor haar de Gouden Toekomst weggelegd waar lerares de Dreuvige na de catechismus over vertelt?

De oorlogsdreiging gooit roet in het eten. Fing moet als bediende gaan werken bij de rijke Sigarenkeizer en zijn vrouw, de Pruusin (‘de Duitse’). Dat baantje blijkt een dekmantel: ze moet vooral het vriendinnetje worden van Liesl, het nichtje van de Pruusin, een mysterieus, maar ook manipulatief meisje. Ondertussen sijpelt de oorlog het boek binnen, eerst bijna ongemerkt en negeerbaar, maar hoe dichterbij hij komt, hoe minder Fing er langs kan kijken. Als haar broers en vader opgepakt worden, brokkelt het eens zo hechte gezin uit elkaar.

De hemel van Heivisj is tegelijk een oorlogsverhaal, een familiekroniek en de coming of age story van Fing die aan het begin haast nog een kind is maar aan het eind een jonge vrouw, die zelf keuzes maakt. Een van de dingen die dit boek zo bijzonder maken – want er zijn er meer – is dat al dieverhaallagen voortdurend op elkaar ingrijpen. Dat komt doordat Benny Lindelauf doorheen het hele boek, en met veel kunde, talloze lijntjes uitzet, die steeds weer prachtig bij elkaar komen.

Maar wat heeft dat nou met Afrika en de Amazone te maken, denkt u misschien? Veel.

Veel later in het boek komt Fing te weten dat de Amazone helemaal niet in Afrika ligt. Dat gebeurt in een  sleutelscène uit het boek, waarin Fing getuige is van de deportatie van de joden van haar stadje. Dat onderwerp is in de jeugdliteratuur al talloze malen aan bod gekomen, maar Lindelauf beschrijft het op een wel bijzonder beklijvende manier, wanneer hij Fing ervan getuige laat zijn hoe haar jongere zus Jes verzeild raakt in de groep joden die genadeloos naar de al openschuivende treindeuren wordt gedreven. Als lezer voel je in elke vezel van je lijf de paniek die zich van Fing meester maakt, sterker: je vergeet hem nooit meer.

Alsof dat nog niet genoeg is, weet Lindelauf in deze scène tal van uitgezette lijntjes te laten samenkomen: het oorlogsverhaal, Fing die haar kinderlijjk naïeve geloof in sterke verhalen verliest en leert en dat achter de werkelijkheid die zij altijd voor vanzelfsprekend heeft genomen soms schrijnende verhalen schuilen, de sterke band tussen Fing en haar zussen, het verhaal van de Pruusin, Fings toekomstdroom, het verhaal van Jes die een lichamelijk gebrek heeft en dus steeds door Fing beschermd is… Een ijzersterk stukje literatuur, dat van een groot meesterschap getuigt.

Die ingenieuze compositie is maar één reden waarom De hemel van Heivisj een ronduit schitterend boek is. Er is ook de kracht van de vertelde verhalen, er zijn de onvergetelijke personages, er is het enorme beeldende vermogen van Lindelauf, er is de prachtige schets van de relatie tussen de drie zussen, en bovenal is er Lindelaufs taal, die om van te smullen is. Over al die dingen heb ik het in mijn uitgebreide bespreking van dit boek in het meinummer van De Leeswelp. De conclusie geef ik u alvast mee: ‘Hij is niet de nieuwe Kuijer, niet de nieuwe Van Leeuwen of de nieuwe Tellegen, hij is een auteur met een geheel eigen stem, maar met dit overrompelende boek heeft hij zijn plek tussen deze grote namen van de Nederlandstalige kinderliteratuur wél verworven.’

Wie mijn berichten van de afgelopen dagen las, heeft zich misschien de vraag gesteld: maar wie dan wel? ‘Een Uil? Ik denk het niet’, ‘Net geen Uil’ , ‘voor een Uil weegt het toch net iets te licht’, ‘voor een Uil helaas nog te onevenwichtig’: allemaal goed en wel, maar de Uil moet wel ergens naartoe vliegen, natuurlijk.

Als ik het voor het zeggen had, kon de Gouden Uil op basis van deze shortlist maar naar één boek vliegen, het boek dat ik meteen bij verschijnen al aanprees hier op Vertel eens, het enige boek op deze shortlist waar ik helemaal voor viel, waar ik niet bij fronste, zuchtte of bedenkingen had, het enige echt van begin tot eind adembenemend mooie boek van de vijf: De boomhut van Marije en Ronald Tolman.

Denkt de jury er net zo over? En durft ze dan de grote onderscheiding uit te reiken aan een boek zonder woorden? Of moet die belangrijke boekenprijs, zoals al werd geopperd, toch naar een kunstwerk-in-taal gaan?

Zondag weten we het…

Wat is dan wel een toegankelijk én goed gemaakt boek voor tieners? Ik beveel er graag een aan, bij wijze van voorbeeld: Sigi en Julia van Jan Simoen.

Sigi – voluit Sigiswald – Vandebeek is een prototypische puber, met een eigen kijk op de wereld om hem heen, een grote drang om die kijk wereldkundig te maken, een al even eigen stem en veel humor, die niet gespeend is van cynisme, overdrijvingen en karikaturen. In het vorige boek over Sigi, Goed bezig, Sigi,  zorgde dat laatste er nog wel eens voor dat de auteur over the top ging en de geloofwaardigheid in het gedrang kwam. Sigi en Julia is in dat opzicht een veel evenwichtiger boek. Dat komt doordat de twee meest karikaturale personages, Sigi’s vader en diens nieuwe vriendin, verdwenen zijn, maar ook doordat heel het boek een sterke rode draad heeft meegekregen, die de vele grapjes en overpeinzingen stevig bijeenhoudt.

Als het geheime dichtersclubje waar Sigi deel van uitmaakt, door een leraar betrapt wordt tijdens een bijeenkomst, stelt die hen voor de keuze: stoppen met bijeenkomen of meedoen met het schooltoneel. Anders dan zijn kompanen vindt Sigi dat laatste niet erg: ze gaan immers Romeo en Julia opvoeren en zijn kersverse vriendinnetje Heidelinde doet ook mee. Hij ziet hen beiden al schitteren in de hoofdrollen. Heidelinde wordt inderdaad Julia, Sigi krijgt een koude douche: de rol van Romeo gaat naar zijn beste vriend Deevid en zelf mag hij… pater Lorenzo spelen.

De stukken waarin verteller Sigi verslag doet van hoe zijn leraar Vandrommeling het beroemde verhaal van Shakespeare navertelt, zijn bijzonder geslaagd. De namen Montague en Capulet – ‘ik ben zó slecht in namen, maar het kan ook zijn dat ik even niet goed geluisterd heb’ – vervangt Sigi gemakshalve door Peeters en Janssens.

‘En nu komt het!’ riep Vandromme en hij sprong overeind. Hij pakte een krijtje en hij schreef een V en een M op het bord: ‘Kijk dit is Verona, en dit is Mantua. En dit is dat kleine, dikke patertje op zijn kleine, dikke ezeltje, de booschapper van pater Lorenzo…’ En hij tekende een traag stippellijntje op het bord. ‘… en dit hier is de vriend van Romeo op zijn snelle renpaard…’ En hij tekende een pijlsnelle dikke lijn op het bord. ‘Zien jullie wat er gaat gebeuren?’
Wij keken allen doodstil toe, bleek van de spanning, en geen van ons durfde nog iets te zeggen, nu zeker niet meer, maar toen hoorden we een stem op de achterste bank: ‘Oh fuck! Dat ezeltje!’
Vandromme knikte droevig naar Alex. ‘Precies, Alex, jij ziet het! De boodschapper met het goede nieuws komt net te laat. En de boodschapper met het slechte nieuws komt net te vroeg.’

Het verhaal is humoristisch, bij momenten op het dolkomische af. Sigi vertelt in een razendsnel tempo  en mixt daarbij moeiteloos eigen gedachten en opvattingen met feiloos weergegeven dialogen. Hoe overdreven ze soms ook klinken in hun uitlatingen, Sigi en zijn vrienden komen los van de pagina’s als echte, authentieke tieners, die nu eenmaal graag overdrijven, af en toe. Sigi en Julia pretendeert geen ‘Grote Literatuur’ te zijn, maar het is wél heerlijk hilarisch leesvoer.

Op 27 februari kwam Floortje Zwigtman herself haar boekenkindje voorstellen in Woeste Willem, DE kinderboekhandel in Aalst.

Onder het goedkeurend oog van een geïnteresseerd publiek, vertelde ze over hoe Adrian tot stand kwam, en over haar boekenkast vol boeken die handelen over de 19e eeuw. Over hoe homoseksualiteit toen helemaal “niet bestond”. (Ik verzeker het u met graagte: met Spiegeljongen, althans de fragmenten die Floortje Zwigtman voorlas, verwijst ze het “niet bestaan van homoseksualiteit” naar het rijk der fabelen! En wel met verve! Al moet gezegd dat mister Adrian en zijn aanhang hun toevlucht zoeken “in oorden van verderf” omdat dit niet anders kan.

Zwigtman had op dit gebied ook een tip mee: een manga-strip, over homo’s, geschreven door vrouwen, voor meisjes!

Maar ik zou het over “Spiegeljongen” hebben. Ik heb het laatste deel uit de trilogie gekocht, maar ik moet nog hélemaal beginnen met lezen. Ik weet dus enkel al dat Adrian een zus heeft die Mary Ann heet, een vader die meer dronken dan nuchter is, en dat Trops zijn steun en toeverlaat is…

“Spiegeljongen” had meelezers als Edward van de Vendel, die Zwigtman wezen op karaktertrekken die al dan niet van Adrian zijn. Wie is Adrian? Is dit wel een karaktertrek van hem? Maakt hem dit tot wie hij is?

Zwigtman zette haar publiek ook met graagte even zélf aan het werk: denk na over een vraag die ik nog NOOIT heb gekregen. We bedachten met z’n allen de rodekool-vraag: “Eet u graag rodekool?” (“ja hoor, als ze lekker is klaargemaakt! Die vraag heb ik nog nooit gekregen!”)

Ziekenhuizen zijn in dit boek (en waarschijnlijk wel zo voor de hele 19e eeuw, en niet alleen voor “Spiegeljongen”) waren niet echt oorden om beter te worden, zo zal moeten blijken. Als je daar belandde, was je al bijna dood. Gewoonlijk belandde je er om zonder verdoving iets te moeten laten amputeren met een botte zaag. Afgezaagde ledematen landen in zagemeel. Maar laat dit u niet afschrikken om een boek dat redelijk onverbloemd (let op de woordspeling) de dingen zegt, te lezen.

Geniet van de personages, en van de dialogen, die Zwigtman ook belangrijk vindt: “vroeger” zo zei ze, “werkte ik vaak heel beschrijvend: “hij heeft een chagrijnige blik. Dan laat ik mijn personage zijn of haar mond opentrekken, en zo kan de lezer meteen merken wat chagrijn is.” Om een voorbeeld te noemen. Kwaliteit is voor Zwigtman ook geen loos woord: opzoekingen over wat ze schrijft, het is een evidentie.

Bent u nu benieuwd geraakt naar “Schijnbewegingen”, “Tegenspel” en “Spiegeljongen”? Ik beveel u deze boeken van harte aan. En dat kan tellen, voor iemand die nog helemaal aan de trilogie moet beginnen!

De Groene Bloem trilogie:

Schijnbewegingen
Tegenspel
Spiegeljongen