Over het e-book gaat overigens de tweede Middag van het Kinderboek, die op zaterdag 4 september plaatsvindt in de OBA, de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Op het weblog van organisator Ted van Lieshout staat te lezen: ‘Het thema zal zijn: De onafwendbare ondergang van het o zo vertrouwde boek door de komst van het allesverwoestende e-book. Er zullen lezingen worden uitgesproken en er zullen net als vorig jaar columns ten gehore worden gebracht.’ 

Ondertussen is ook bekend dat die dag voor de tweede keer de Gouden Lijst zal worden uitgereikt, ditmaal niet aan een adolescentenroman, maar aan poëzie voor de jeugd. De Gouden Zoen ‘werd vorig jaar eenmalig uitgereikt – aan Els Beerten – om te protesteren tegen het verdwijnen van de Gouden Zoen. In november van dit jaar wordt echter voor het eerst de Grote Jongerenliteratuurprijs toegekend, dus een Gouden Lijst in hetzelfde genre is niet meer nodig.’  Ted van Lieshout legt verder uit: ‘Op 4 september zullen zes jonge en/of beginnende dichters voor de jeugd hun opwachting maken met een voordracht. Zij dragen enkele eigen gedichten voor én er is een verrassingsopdracht. Het aanwezige publiek fungeert als jury. De winnaar van de declamatiewedstrijd gaat naar huis met de felbegeerde en uiterst kostbare Gouden Lijst.  Dichters kunnen zich aanmelden; als dat er meer zijn dan zes zal een voorselectie plaatsvinden. Het ligt aan het aantal aanmeldingen hoe we dat gaan aanpakken. Vooralsnog zijn er geen voorwaarden gesteld, behalve dan dat dichters met een zekere mate van professionaliteit voorrang krijgen, bijvoorbeeld doordat er al gedichten zijn gepubliceerd of doordat men al ervaring heeft met optredens als dichter.” Aanmelden kan tot 10 juli via tedvanlieshout@hetnet.nl.

Vorig jaar namen Ted van Lieshout en Hans Hagen, in de nasleep van de Sjoerd Kuyper-commotie, het initiatief om een ‘Middag van het Kinderboek’ te organiseren. In de OBA, de Amsterdamse bibliotheek, werd een middag lang gepraat over de vercommercialisering van het kinderboekenvak en over het ontbreken van enig modelcontract voor kinder- en jeugdboeken. Aan het eind van de middag werd de Gouden Lijst uitgereikt, de prijs die na het ter ziele gaan van de Gouden Zoen eenmalig werd uitgereikt voor het beste jeugdboek voor twaalfplussers.

Ted van Lieshout maakte daarnet bekend dat er een tweede Middag van het Kinderboek komt, en wel op zaterdag 4 september in de Amsterdamse OBA. Hopelijk wordt het weer een middag waarop open en diepgaand gepraat kan worden over enkele hete hangijzers binnen de jeugdliteratuur… Noteer de datum alvast in je agenda!

Kinderboeken kopen en tegelijkertijd een goed doel steunen? Het kan!

De docenten jeugdliteratuur van de Universiteit Antwerpen organiseren op 12 mei een verkoop van kinderboeken voor het goede doel. Er werden boeken ingezameld bij recensenten, literaire jury’s en uitgeverijen – alle boeken zijn dus in nieuwe of bijna nieuwe staat. Er zijn jeugdboeken te koop voor alle leeftijden, van prentenboeken tot adolescentenromans. Er is ook een kleine selectie jeugdliteratuur in het Spaans, Frans, Duits en Engels. De boeken kosten slechts 5 euro per stuk. De opbrengst gaat integraal naar het IBBY fonds ‘Children in crisis’, dat steun verleent aan kinderen op Haïti.

Praktische informatie:

Wanneer?  12 mei, van 10u30 tot 14u30
Waar? aan de UA, in het R-gebouw, in de gang vlakbij de achteruitgang (kant van de parking), Rodestraat 14, 2000 Antwerpen

Meer info? zie www.ua.ac.be/childlit of contacteer childlit@ua.ac.be

Vandaag in Bologna, gisteren nog op Zaventem: Carll Cneut, in het gezelschap van Groot Ventje, die sinds hij tijdens een Jeugdboekenweekfeest ooit een workshop volgde met Cneut een onvoorwaardelijk fan is. Nu Carll  Cneut misschien wel de belangrijkste kinderboekenprijs van de hele wereld krijgt, wou Groot Ventje hem toch wel succes wensen. Voor een mailtje was het te laat, maar een briefje – met een klavertjevier – ‘want in Klein Mannetje [van Max Velthuijs] staat dat dat geluk brengt’ – gaan afgeven in Zaventem, kon nog net. ‘En als hij de prijs dan toch niet krijgt, heeft hij toch iets gekregen.’ Maar daar gaan we niet van uit.

Op de site van de Jeugdboekenweek kunnen kinderen een stemtest doen. Aan de hand van vijf stellingen kunnen ze hun mening geven over boeken en lezen. Geconcentreerd overloopt Groot Ventje telkens de mogelijkheden. Bij ‘Alle kinderen hebben het recht om zelf te kiezen wat ze lezen’ vindt hij toch dat mama en papa tips mogen geven, ‘maar dat van Geronimo Stilton vind ik natuurlijk ook waar!’. ’Alle kinderen hebben het recht om eigen boeken  te hebben’, daarbij kan hij zich in huis barstensvol boeken niet zo heel veel voorstellen. En bij een boek vragen als cadeau al helemaal niet. Boeken vraagt hij als hij ’s ochtends de auto in stapt: ‘Mama, heb je nog een nieuw boek voor me?’ Bij ‘Alle kinderen hebben het recht om elke dag voorgelezen te worden’ fronst hij. ‘Ik ben te oud om voorgelezen te worden, ik wil zelf lezen!’ Zo had hij het nog niet bekeken. Kun je te oud zijn om voorgelezen te worden? Maar er staat: ‘Voorlezen, dat is iets voor mijn kleine zus. Daar ben ik al te oud voor. Ik kan zelf al zo goed lezen.’ Een dilemma voor een bijna-zevenjarige, die elke avond geniet van het voorleeskwartiertje of -halfuurtje, maar die ook vooral niet klein wil zijn, maar zo graag groot. ‘Voorlezen mag maar niet elke dag’, klikt hij ten slotte aan. ‘We zouden kunnen afspreken dat jullie op zondagavond niet voorlezen,’ zegt hij, ‘en dat ik dan zelf lees.’ Dat hij dat sowieso al elke dag doet, dát is geen argument.

Een halfuurtje later is het voorleestijd. Maar het is ook zondag. ‘Je mag natuurlijk wél voorlezen uit het boek dat ik zelf aan het lezen ben’, zegt Groot Ventje ineens. Want voorlezen blijft leuk, ook als Grote Ventjes groot worden.

‘Wat je vroeg leert, leer je voor het leven’: dat weten ze bij Stichting Lezen al langer. Ook wat lezen betreft zijn de eerste kinderjaren cruciaal. Baby’s, peuters en kleuters die voorgelezen worden zijn taalvaardiger, kunnen sneller lezen en zelfs beter rekenen. Ze lezen ook liever en ze zijn later vaker lid van de bibliotheek. Maar hoe pak je dat aan: heel jonge kinderen warm maken voor boeken? Kan je voorlezen aan een baby? Welke boeken passen bij een actieve kleuter?

In het kader van haar projecten voor de jongste lezers – Boekbaby’s en de Voorleesweek – organiseert Stichting Lezen in april en mei 2010 ‘Train the trainer’, een vormingreeks van vijf avonden over boeken en lezen met kinderen van 0 tot 6 jaar.

De vormingreeks richt zich tot deelnemers die anderen professioneel en deskundig willen informeren over hele jonge kinderen en boeken: leerkrachten aan de opleiding voor begeleider in de kinderopvang, docenten in de basiseducatie, medewerkers van de jeugdbibliotheek, verantwoordelijken van kinderdagverblijven en diensten voor onthaalgezinnen, hogeschooldocenten aan de opleiding kleuteronderwijs en logopedie, boekhandelaars…

Doel van de cursus is de deelnemers op te leiden tot deskundigen die op hun beurt collega’s en andere belangstellenden kunnen warm maken voor en informeren over voorlezen aan jonge kinderen.

Programma

Thema 1: Waarom voorlezen aan baby’s, peuters en kleuters?
Taal-, sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling bij 0- tot 6-jarigen. Het belang van boeken en voorlezen voor baby’s, peuters en kleuters.
Thema 2: Welke boeken lees je voor aan baby’s, peuters en kleuters?
Het boekenaanbod voor de allerjongsten en beoordelingscriteria voor baby-, peuter- en kleuterboeken.

Thema 3: Voorlezen, hoe doe je dat?
Praktische tips over voorlezen en praten over boeken met jonge kinderen.

Thema 4: Wat als boeken en (voor)lezen niet vanzelfsprekend zijn in het gezin?
Omgaan met kansengroepen en families met een geringe leescultuur.

Thema 5: Waar komen de prenten vandaan? / Wie maakt de tekeningen in voorleesboeken?
Een illustrator aan het woord.

Bij elke vormingsavond hoort een artikel of boek dat de deelnemers vooraf lezen.

De vormingreeks vindt plaats in bibliotheek Permeke (zaal Consul), De Coninckplein, 2060 Antwerpen, telkens van 19uur tot 21.30 uur, op vijf donderdagen in april en mei:  22 april, 29 april, 6 mei, 20 mei en 27 mei.

Deelnemen kost 120 euro. Informatie en inschrijving: taniavanacker@stichtinglezen.be (tot en met 31 maart 2010).

Groot Ventje zit, zoals wel vaker, met een boek in een van de rieten stoeltjes in de woonkamer.
Geen vraag, geen mededeling, geen grap dringt tot hem door.
Zelfs als ik met enige nadruk informeer of hij ‘iets lekkers’ wil, een vraag die meestal goed is voor gespitste oren en blinkende ogen, kijkt hij niet op.
Als hij in een boek verdiept is, is hij van de wereld.

Als hij een tijd later eindelijk opkijkt, vraag ik hem wat hij zo leuk vindt aan lezen.
Hij kijkt me aan alsof ik zonet gevraagd heb waarom chocolade lekker of cadeautjes krijgen fijn is.
‘Omdat er altijd spannende verhalen en grote avonturen in boeken zitten, natuurlijk.’
Natuurlijk.

Meestal ben ik op een zondagavond rond achten druk in de weer, met van alles en nog wat. De kinderen moeten naar bed, er moeten boterhammendozen gemaakt worden, de rommel van een weekend spelen moet opgeruimd worden… Misschien kent u het wel.

Deze zondagavond was anders, genietend van een gedwongen postoperatieve rust lag ik rond achten op de bank. Manlief stopte boven Klein Ventje in bed. In de woonkamer heerste een, na een luidruchtig weekend, ongehoorde stilte. Alleen het omslaan van bladzijden was te horen, en af en toe een grinnikend lachje. Ik was verdiept in Floortje Zwigtman, Groot Ventje had zich op de vloer genesteld met een boek. Ik weet niet waar ik het meest van genoot: van zo samen te liggen lezen, of van het zien hoe Groot Ventje genoot van een boek waar ik bijna dertig jaar geleden óók van heb genoten: Minoes van Annie M.G. Schmidt. Maar heerlijk was het.

Ik doe het op mijn manier, in de herinnering aan de eerste sneeuw en met het vooruitzicht op de volgende. En met een boek natuurlijk. Maar ik geef er meteen een tip bij. Voor de allerkleinsten (2,3 jaar) vervang ik ‘de man’, ‘de vrouw’ en ‘het kind’ gewoon door Jozef, Maria en Jezus. De ouderen voelen al perfect de poëzie van de onbenoemde personen aan! Magisch is dat…

Nieuwjaarswens

44. Het leven na zestig…

….is de kleinkinderen met de slede afhalen van hun  schooltje, aan de rand van het natuurgebied; ze puffend door de veldweggetjes trekken, langs de bevroren beek en plassen waar ze in de lente de watervogels zoeken.

…is luisteren naar hun joelende stemmen in de winteravond:

“Oma, de rivier is bevroren!”

“De beek, Fran, dat is een beek.”

“Oma, er is een gat in het ijs, waarom?

“Dat heet een wak, Mirthe, en dat is voor de vissen, die willen lucht happen, en voor de eenden, die willen drinken.”

“Oma, pas op, de slede gaat schuin!

We glijden naar het water!”

“Neen, Siene, ik pas wel op!”

“Oma, kijk hoe mooi de lucht is!”

“Ja, kijk maar goed, het gaat nog meer sneeuwen”.

…is thuiskomen, bij opa die staat uit te kijken bij het tuinhek, en dan samen de beelden in de kribbe zetten:

“Oma, vertel nog eens het verhaal van Jezus”?

“Pak het boek maar Mirthe”

“’Kerstmis in de stal’, Astrid L-i-n-d-g-r-e-n”

“Dat is Astrid Lindgren van Lotta en van Pippi Langkous, Siene.

Kom, luister maar mee.”

…is daarna samen de kerstboom versieren

“Kijk! Een koffiekannetje!En een pijp!  Opa, zijn die ballen héél oud?”

“Héél héél oud! Ouder dan oma en opa.

Van opa’s mama en van oma’s mama, voorzichtig!”

“Dag mezelf in de bal!”

“Dag Fran, en dag mezelf!”

En daarna is het tijd voor ketnet op TV  :)

Ik wens iedereen zulke intense ervaringen toe in 2010.

Al is het maar voor heel even, maar het liefst voor een heel jaar lang.

Jet